II SA/Bk 597/19

PostanowienieWSA w Białymstoku2019-09-26

Skład orzekający: Marek Leszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga współwłaściciela nieruchomości na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może zostać odrzucona z powodu powagi rzeczy osądzonej, jeśli inny współwłaściciel tej samej nieruchomości wcześniej zaskarżył tę samą uchwałę, a jego skarga została prawomocnie oddalona?
Ratio decidendi
Skarga współwłaściciela nieruchomości na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podlega odrzuceniu na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli inny współwłaściciel tej samej nieruchomości wcześniej zaskarżył tę samą uchwałę, a jego skarga została prawomocnie oddalona. W takiej sytuacji zachodzi powaga rzeczy osądzonej, wyłączająca możliwość ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, nawet jeśli skarżący powołuje się na indywidualne naruszenie jego praw.
Stan faktyczny
Skarżąca M. T. K. wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w B. z maja 2011 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących aktualności mapy zasadniczej, procedury uchwalania planu oraz przeznaczenia jej nieruchomości jako terenów zielonych. Skarżąca podniosła, że jej sytuacja uległa zmianie po wyroku WSA z 2016 r., co powinno skutkować ponownym rozpatrzeniem sprawy. Organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na powagę rzeczy osądzonej, wskazując na wcześniejsze prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące tej samej uchwały i tej samej nieruchomości, wydane na skutek skarg innych współwłaścicieli.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi M. T.K. na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę , W dniu 25 lipca 2017 r. do tut. Sądu wpłynęła skarga M. T. K. na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części doliny rzeki B. (odcinek od ul. J. [...] do ul. A.) w B. Skarżąca jest współwłaścicielką działki nr [...]. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej uchwale naruszenie: art. 14 ust. 5 i art. 16 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: "u.p.z.p.") w związku z § 10 rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej "rozporządzenie"), poprzez uchwalenie skarżonego planu w oparciu o nieaktualną mapę zasadniczą w odniesieniu do nieruchomości skarżącej, oraz obrębu 2 ( Wysoki Stoczek): art. 17 u.p.z.p. w zw § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia poprzez wykorzystanie nieaktualnej mapy zasadniczej na potrzeby projektu planu miejscowego, która to powstała w oparciu o ewidencję gruntów i budynków prowadzonej z naruszeniem: § 5pkt.3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 28 czerwca 1955 r. w sprawie trybu postępowania przy zgłaszaniu i dokonywaniu zmian w danych objętych ewidencją gruntów i budynków, oraz § 64 ust. 2 złącznika do zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów. Co umożliwiło gminie B. pozbawić skarżącą władztwa nad ponad 0,1 ha jej nieruchomości; § 1 rozporządzenia w zw. z art. 28 u.p.z.p. poprzez uchwalenie planu w oparciu o nieaktualne materiały planistyczne, tj. mapę zasadniczą, która powinna być aktualna na dzień przekazania tego projektu do opiniowania i uzgodnienia, podczas gdy już od 1980r r. jest ona nieaktualna. Z uwagi, że przyjęcie do zasobów ewidencji gruntów i budynków operatu technicznego wykonanego w 1980r., narusza art. 24a ust. 8,9,10,11 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz art. 14 ust. 2 dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków; art. 17 pkt 6 w zw. z art. 28 u.p.z.p. polegające na uchwaleniu skarżonego planu po dokonaniu uzgodnień poczynionych na podstawie nieaktualnych materiałów planistycznych tj. mapy zasadniczej będącej jednym z podstawowych elementów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co stanowi istotne naruszenie procedury uchwalania planu skutkujące stwierdzeniem jego nieważności zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p.; art. 1 ust. 2, art. 6 ust. 2 oraz 32 u.p.z.p. poprzez ustalenie przeznaczenia w ww. planie części działek należących do skarżących jako tereny zielone, podczas gdy zgodnie ze stanem prawnym i faktycznym część nieruchomości została wyłączona z produkcji rolnej, oraz jest użytkowana przez przedsiębiorstwo przesyłowe; - art. 6 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 140 ustawy Kodeks cywilny poprzez przekroczenie granic władztwa planistycznego polegające na bezprawnym i nieuzasadnionym przedstawieniu w części graficznej planu przeznaczenia części nieruchomości jako terenów zielonych. Twierdząc przy tym, że nie doszło do zmiany ich przeznaczenia. Skoro z decyzji Geodety Miejskiego z dnia [...].11.1986r. znak: [...]wynika, że część terenu działki skarżącej ma przeznaczenie budowlane i w tej części jest możliwa przebudowa/modernizacja istniejącej sieci cieplnej. Powołując się na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości lub części, precyzując w uzasadnieniu skargi, że uchylenie planu miejscowego miałoby odnosić się do części dotyczącej działki skarżącej o nr [...] i działki o nr [...]. Skarżąca w uzasadnieniu skargi oraz w piśmie procesowym z dnia 18 września 2019r. wywiodła, że w wyniku wyroku tut. Sądu z dnia 10 listopada 2016 r. II SA/Bk 560/16 został usunięty pas izolacyjny zieleni zlokalizowanej na działce nr [...] graniczącej z działką skarżącej, który nie tylko oddzielał dwie różnorodne funkcje tzn. zabudowy mieszkaniowej i usługowej, ale także chronił przed nadmiernym hałasem działkę nr 1567. Wskutek powyższego zaś mamy do czynienia z nowymi ustaleniami przedmiotowego planu, które powinny skutkować powtórzeniem procedury planistycznej i opracowaniem planu dla tego obszaru uwzględniającego zarówno interes skarżącej oraz właściciela działki o nr [...]. Według skarżącej jej sytuacja uległa na tyle zasadniczej zmianie, że spowodowała powstanie nowej sprawy sądowo administracyjnej. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta B. wniósł o jej odrzucenie z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. Wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 421/16, oddalił skargę skarżącej na uchwałę nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] maja 2011r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a NSA postanowieniem z dnia 15 listopada 2017 sygn. akt II OSK 80/17 uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę M. T. K. podkreślając, że uchwała Rady Miasta B. z dnia [...]maja 2011 r. została już poddana kontroli sądowoadministracyjnej na skutek skargi złożonej przez A. M.., będącej razem z M. T. K. współwłaścicielem działki nr [...] obręb 2. Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1946/16, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 719/15, oddalającego powyższą skargę na uchwałę z dnia [...] maja 2011 r. uznając, że analiza obu wymienionych orzeczeń prowadzi do wniosku, że M. T. K. w istocie powtórzyła argumentację rozpatrywaną przez sądy w powołanych wyrokach. W konsekwencji należało przyjąć, że skarżąca kasacyjnie dąży do ponownego wywiedzenia skargi i skargi kasacyjnej, opierając swoją legitymację na interesie prawnym wynikającym z prawa rzeczowego, prawa własności nieruchomości - działki nr [...] obręb 2. Tymczasem w granicach tego interesu prawnego orzekał już prawomocnie sąd administracyjny, a skarga została oddalona. W niniejszej sprawie zastosowanie znalazł zatem art. 101 ust. 2 u.s.g., wyłączający możliwość merytorycznego rozpatrzenia skargi. (...) W tych okolicznościach merytoryczne rozpatrzenie skargi M. T. K. powodowałoby niedozwolone dwukrotne orzekanie w tej samej sprawie. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny i Naczelny Sąd Administracyjny orzekały już prawomocnie w sprawie zainicjowanej tym samym interesem prawnym Skarżącej, to skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie powinna być odrzucona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. 2018, poz. 994 ze zm., dalej powoływanej w skrócie: "u.s.g."), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Trzeba jednak zaznaczyć, że przytoczony przepis w świetle art. 101 ust. 2 ustawy nie znajduje zastosowania, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił. W przepisie tym uregulowana została ujemna przesłanka procesowa dotycząca stanu powagi rzeczy osądzonej w razie powtórnej skargi na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Z mocy art. 101 ust. 2 ustawy niedopuszczalnym pozostaje ponowne wyrokowanie przez sąd administracyjny w sprawie, w której sąd ten już orzekał i skargę oddalił. W orzecznictwie przyjmuje się jednak, że nie można wykluczyć skargi z art. 101 ustawy na akt prawa miejscowego, w związku z dokonaną już wcześniej oceną legalności tego aktu ze skargi innego podmiotu. Zróżnicowany charakter prawny treści niektórych kategorii aktów prawa miejscowego, w tym zwłaszcza miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, powoduje, że powaga rzeczy osądzonej, o której stanowi art. 101 ust. 2 ustawy, dotyczy sprawy, w której sąd administracyjny rzeczywiście orzekał i skargę oddalił, z wyłączeniem oceny naruszeń indywidualnych praw poszczególnych podmiotów, a zwłaszcza ewentualnego nadużycia wobec nich władztwa planistycznego gminy. Konsekwencją tego jest związanie sądu orzekającego o legalności aktu prawa miejscowego, po jego wcześniejszej kontroli sądowej ze skargi innego podmiotu, tymi ocenami wyroku oddalającego skargę na ten akt, które odnoszą się do ustaleń dotyczących praw i obowiązków ogółu jego adresatów oraz obowiązek sądu rozpoznania tych zarzutów, które mając charakter indywidualny nie mogły być przedmiotem rozpoznania sądu wcześniej orzekającego o legalności aktu, o którym mowa. To oznacza, że jeżeli o legalności określonego aktu prawa miejscowego orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił, to sąd ten orzekając później, ze skargi innego podmiotu, jest związany dokonanymi wcześniej ocenami w zakresie, o którym mowa, a kolejną skargę może rozpoznać w granicach, w jakich nie była rozpoznawana wcześniej, tj. naruszenia indywidualnego interesu skarżącego (vide: wyrok NSA z 28 marca 2014 r., II OSK 2618/12, postanowienie NSA z 12 października 2010 r., II OSK 1952/10, pub. CBOSA). Należy przy tym podkreślić, że odrzucenie skargi na zasadzie art. 101 ust. 2 u.s.g. nie jest zależne od tego, czy kolejny skarżący jest tą samą, czy też inną osobą, aniżeli pierwotny podmiot, z inicjatywy którego zostało wszczęte pierwsze postępowanie, zakończone wydaniem prawomocnego wyroku. Uregulowana tam instytucja prawna pomija bowiem element podmiotowy rei iudicatae, który jednak występuje w samym materialnym pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej. Skoro więc na sprawę administracyjną składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, to do tych elementów należy odnieść się, aby prawidłowo zakreślić granice danej sprawy. Istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie ma fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 421/16 oddalił skargę skarżącej M. T. K. na uchwałę nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części doliny rzeki B. (odcinek od ul. J. do ul. A.) w Białymstoku, który to Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 listopada 2017 sygn. akt II OSK 80/17 uchylił i skargę M. T.K. odrzucił wskazując, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że uchwała Rady Miasta B. z dnia [...] maja 2011 r. została już poddana kontroli sądowoadministracyjnej na skutek skargi złożonej przez A. M., będącej razem z M. T. K. współwłaścicielem działki nr [...]. Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2017r., sygn. akt II OSK 1946/16, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 kwietnia 2016r., sygn. akt II SA/Bk 719/15, oddalającego powyższą skargę na uchwałę z dnia 30 maja 2011 r. W aktualnym postępowaniu skarżąca dąży do ponownego wywiedzenia skargi, opierając swoją legitymację na interesie prawnym wynikającym z prawa rzeczowego, prawa własności nieruchomości – działki nr [...]. Tymczasem, jak wynika z powyższego, w granicach tego interesu prawnego orzekał już prawomocnie sąd administracyjny w wyroku o sygn. akt II SA/Bk 719/15, a skarga została oddalona. Sąd rozpoznając wówczas skargę był obowiązany rozpoznać ją w granicach sprawy, a zatem skontrolować skutki wszystkich postanowień uchwały na obszarze działki nr [...], nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi – art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.). Skoro regulacje planu w zakresie działki nr [...] były już kontrolowane przez sąd, domaganie się ich ponownego merytorycznego zbadania jest niedopuszczalne, o czym zresztą przesądził jednoznacznie NSA w postanowieniu z dnia 15 listopada 2017r. sygn. akt. II OSK 80/17. W niniejszej sprawie zastosowanie znalazł zatem art. 101 ust. 2 u.s.g., wyłączający możliwość merytorycznego rozpatrzenia skargi M. T.K.. Wprawdzie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd o konieczności funkcjonalnej wykładni art. 101 ust. 2 u.s.g. w odniesieniu do skarg na plany miejscowe przyjmujący, że dopuszczalne jest ponowne zaskarżenie planu miejscowego, lecz dotyczy to tylko sytuacji, gdy skarżący opiera swój interes prawny o własny odmienny interes prawny, co należy rozumieć jako interes prawny, którego źródłem jest prawo własności odrębnej nieruchomości. Nie sposób jednak odstąpić od stosowania art. 101 ust. 2 u.s.g., gdy skarga pochodzi od współwłaściciela działki, co do której na skutek skargi innego współwłaściciela sąd już prawomocnie orzekał. Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło