II SA/Bk 599/07

WyrokWSA w Białymstoku2008-04-29

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Jacek Pruszyński, Danuta Tryniszewska-Bytys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku mieszkalnego było zasadne, pomimo istnienia nieistotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, takich jak wykonanie otworów okiennych niezgodnie z projektem, które inwestorzy zadeklarowali zlikwidować?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku mieszkalnego było zasadne, ponieważ stwierdzone odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, w postaci wykonania otworów okiennych, zostały uznane za nieistotne. Inwestorzy zadeklarowali ich likwidację, co potwierdziła późniejsza dokumentacja poinwentaryzacyjna. Brak było podstaw do merytorycznego orzekania w przedmiocie zarzucanej samowoli budowlanej, a zarzut wyłączenia organu pierwszej instancji również okazał się niezasadny.
Stan faktyczny
Skarżący E.K. kwestionował decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku mieszkalnego, zarzucając istnienie samowoli budowlanej w postaci wykonania otworów okiennych niezgodnie z zatwierdzonym projektem. Organy nadzoru budowlanego uznały te odstępstwa za nieistotne, powołując się na deklarację inwestorów o ich likwidacji oraz na zgodność usytuowania budynku z projektem. Skarżący podnosił również zarzuty dotyczące nieprawidłowości w pomiarach usytuowania budynku oraz stronniczości organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku oddala skargę Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności: W związku z wnioskiem E.K. z dnia [...].03.2007 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku mieszkalnego na nieruchomości oznaczonej nr geod. [...] i [...]/2 w miejscowości S., gm. B., należącej do E. i R.L. Po przeprowadzeniu postępowania decyzją nr [...] z dnia [...].04.2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B.P. umorzył przedmiotowe postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu organ wskazał, iż po przeprowadzeniu w dniu [...].04.2007 r. oględzin na przedmiotowej nieruchomości wykazano, iż roboty budowlane związane z przebudową i rozbudową budynku mieszkalnego prowadzone są na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty B. Nr [...] z dnia [...].03.2004 r. W trakcie kontroli nie stwierdzono istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu, w tym usytuowanie budynku także nie narusza przepisów prawa budowlanego. Od powyższej decyzji, odwołanie w dniu [...].04.2007 r., uzupełnione pismem z dnia [...].05.2007r., złożył E.K., zarzucając, iż inspektorzy przeprowadzający oględziny oparli się wyłącznie na nieprawdziwych wyjaśnieniach Państwa L. Kwestionując usytuowanie budynku w stosunku do granic działek sąsiednich oraz prowadzenie budowy w sposób niezgodny z udzielonym pozwoleniem na budowę wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzją nr [...] z dnia [...].06.2007 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż w związku z zarzutami skarżącego kierowanymi do organów nadzoru budowlanego obu instancji, w sprawie prowadzonej przebudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr geod. [...] i [...]/2 w miejscowości S., w dniu [...].05.2007r. przeprowadził on wizję lokalną w ww. sprawie. W trakcie przeprowadzonych oględzin organ II instancji potwierdził, iż na przedmiotowej działce prowadzona jest rozbudowa z przebudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wym. 11 x 13 m o konstrukcji drewnianej na podpiwniczeniu murowanym. Budynek usytuowany jest w odległości 13,8 – 15,0 m od ogrodzenia z nieruchomością ozn. nr geod. [...], należącą do E.K., od drogi 5,20 - 5,90 m oraz od działki ozn. nr geod. [...]/3 należącej do gminy B. w odległości 4,20 - 3,0 m. Roboty budowlane przy przedmiotowym budynku mieszkalnym prowadzone były zgodnie z projektem budowlanym, który to projekt zastał zatwierdzony decyzją Starosty B. z dnia [...].03.2004r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbudowę i przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego. Organ stwierdził też, że odstępstwem od ww. projektu jest wykonanie przez inwestorów dwóch otworów okiennych w elewacji od strony działki [...]/3 należącej do gminy B. (na wysokim parterze i na poddaszu), natomiast zgodnie z oświadczeniem inwestorów ww. otwory okienne zostaną zlikwidowane z chwilą zakończenia budowy, przed oddaniem budynku do użytkowania. Niezasadny jest zarzut skarżącego dotyczący nieprawidłowego usytuowania przedmiotowego budynku mieszkalnego w stosunku do sąsiadujących działek. Organ nadzoru budowlanego podczas przeprowadzonej wizji lokalnej w dniu [...].05.2007r. zwymiarował przedmiotowy budynek oraz jego usytuowanie w stosunku do granic sąsiednich działek i potwierdził zgodność jego posadowienia z załączoną mapą zasadniczą służącą do celów projektowych (załącznik nr 1 do decyzji z dnia [...].03.2004r., nr [...] Starosty B.). Organ podniósł też, że w decyzji Wojewody P. z dnia [...].06.1996r., na którą powołuje się skarżący, odległość usytuowania budynku od granicy z działką nr geod. [...] jest mierzona od narożnika północnego budynku i wynosi 13,8m, natomiast odległość usytuowania budynku od granicy z działką nr geod. [...] podana przez organ l instancji jest mierzona od narożnika wschodniego budynku i wynosi 15m. Zróżnicowanie podanych odległości jest wynikiem nierównoległego usytuowania budynku w stosunku do granic działek sąsiednich zarówno w stanie faktycznym jak i w projekcie zagospodarowania działki budowlanej położonej we wsi S. [...] o nr geod. [...]/2 i [...]. Po przeprowadzonym postępowaniu organ II instancji nie stwierdził istotnych odstępstw (w rozumieniu przepisu art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane z 1994r.) od wydanego pozwolenia na rozbudowę i przebudowę przedmiotowego budynku mieszkalnego, w związku z czym zasadne było umorzenie postępowanie w sprawie przez organ I instancji. W skardze na powyższą decyzję E.K. wniósł o jej uchylenie w całości jako naruszającej obowiązujące przepisy prawa oraz alternatywnie o wyznaczenie terminu nakazującego likwidację samowoli budowlanej w postaci dwóch otworów okiennych usytuowanych w budynku mieszkalnym na działce nr [...] i [...]/2 w miejscowości S. Skarga niniejsza opierała się generalnie na zarzucie naruszenia prawa budowlanego, w szczególności akceptacji przez organy nadzoru budowlanego samowoli budowlanej w postaci dwóch otworów okiennych w przebudowywanym budynku mieszkalnym Państwa L. Pomimo bowiem określenia w decyzji P.W.I.N.B., iż odstępstwem od ww. projektu jest wykonanie przez inwestorów dwóch otworów okiennych w elewacji od strony działki [...]/3 należącej do gminy B. (na wysokim parterze i na poddaszu), organ ten nie zrobił nic w kierunku usunięcia tegoż naruszenia. Skarżący wykazywał, iż wykonanie otworów okiennych wbrew projektowi budowlanemu jest samowolą budowlaną, a przez to istotnym naruszeniem prawa. Inwestorzy nie uzyskali bowiem odpowiedniej zgody właściwych organów na odstępstwo od stosowania przepisów techniczno-budowlanych, o jakim mowa w art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ II instancji stwierdzając, że "zgodnie z oświadczeniem inwestorów ww. otwory okienne zostaną zlikwidowane z chwilą zakończenia budowy, przed oddaniem budynku do użytkowania" – zdaniem skarżącego - naruszył prawo budowlane, gdyż nie odniósł się do powyższego w postaci decyzji administracyjnej, a działając w zaufaniu do inwestorów czekał na usunięcie samowoli budowlanej bez wyznaczenia jakiegokolwiek terminu do jego usunięcia. W opinii skarżącego jest to sprzeczne z art. 9 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, a nadto inwestorzy mogą powoływać się na fakt, iż przedmiotowe pomieszczenia, w których bezprawnie wykonano otwory okienne nie zostały oddane do użytku, a w związku z powyższym przedmiotowa decyzja P.W.I.N.B. nigdy nie zostanie wyegzekwowana. Zdaniem skarżącego każda decyzja winna zawierać termin i zakres robót nią objętych, czego brak jest w przedmiotowej sprawie. Co istotne, otwory okienne znajdujące się w przedmiotowym budynku mieszkalnym nie są otworami prowizorycznymi, a jest to całkowicie nowa stolarka okienna, całkowicie obudowana, co - jego zdaniem – świadczy, iż decyzja P.W.I.N.B. nigdy nie zostanie wyegzekwowana. Skarżący nie zgodził się też z ustaleniami organu II instancji w zakresie pomiarów usytuowania budynku mieszkalnego w odległości od granic nieruchomości. P.W.I.N.B. wydał decyzję nie negując pomiarów P.I.N.B., przy czym w decyzji P.W.I.N.B. podał własne wymiary, które nie są tożsame z tymi, przedstawionymi przez P.I.N.B. w decyzji z dnia [...].04.2007r. Zdaniem skarżącego istnieje zatem domniemanie, iż P.W.I.N.B. po wskazaniu przez skarżącego nieprawidłowości w piśmie z dnia [...].05.2007 r., starał się dopasować wymiary w oparciu o znane najprawdopodobniej tylko P.W.I.N.B. narożniki budynku mieszkalnego usytuowanego na działce stanowiącej własność inwestorów. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Następnie skarżący złożył w dniu [...].08.2007 r. pismo (k.18-19), w którym podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o oddalenie wniosków organu II instancji zawartych w odpowiedzi na skargę oraz stwierdzenie nieważności decyzji P.I.N.B. w B.P. z dnia [...].04.2007 r., z uwagi na fakt, że organ ten na podstawie art. 24 § 1 pkt 4 kpa winien być wyłączony z prowadzenia przedmiotowej sprawy, gdyż był głównym świadkiem inwestorów w sprawie [...] prowadzonej przed Sądem Rejonowym w B.P. Z ostrożności procesowej skarżący wniósł o przekazanie sprawy do niezależnego organu i zasądzenie kosztów postępowania. Do niniejszego pisma E.K. załączył dowód w postaci opinii niezależnego architekta w przedmiocie usytuowania budynku – działka nr geod. [...] i [...]/2 w miejscowości S., Gm. B., sporządzonej w L. przez architekta M.I. (20-23). Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu w zakresie określenia lokalizacji budynku mieszkalnego (jako prawidłowej), gdyż nie znajduje ono uzasadnienia w stanie faktycznym, jak również jest rażącym naruszeniem prawa a nadto zasad matematyki i geometrii wykreślnej. Powołując się na załączoną opinię architekta, skarżący stwierdził, iż bez wątpienia budynek mieszkalny usytuowany na działce nr [...] i [...]/2 narusza przepisy prawa budowlanego. W opinii wykazano, iż " wysunięcie narożników ściany 7m względem działki Nr [...], wynosi odpowiednio 13,8 i 15,0 m., czyli różnica w odległości wysunięcia jej narożników wynosi 1,2 m.", a zatem przy "prostopadłym zrzutowaniu ściany 7m na ścianę 13m, odległość przedmiotowej ściany 13 m od działki nr [...]/3 wyniesie w punkcie oznaczonym na powyższym rysunku symbolem X odpowiednio 3m. Powyższe oznaczać więc będzie, że odległości narożników ściany 13m wynoszą odpowiednio 2,00 m oraz 4,20 m. To z kolei, świadczyć będzie, że odległości ściany 13 m od działki nr [...]/3 podane w decyzjach w/w organów są błędne. Autor opinii podniósł ponadto, iż "zgodnie z prawem budowlanym oraz warunkami technicznymi, część przedmiotowego budynku znajdującego się w granicach odcinka oznaczonego symbolem " A" o długości 6 m., nie powinna istnieć, jako niezgodna z powyższymi przepisami prawa." W dalszej części uzasadnienia pisma skarżący wywodził, iż organ I instancji winien był być wyłączony od rozpoznawania przedmiotowej sprawy, gdyż wydawał też wcześniej decyzji w jego sprawie (tj. wstrzymał roboty na nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym [...]). Zdaniem skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, że organy nadzoru budowlanego, które same działają w oderwaniu od przepisów zarówno prawa budowlanego i aktów wykonawczych wykazują cechy stronniczości. Decyzja P.I.N.B. winna zostać uchylona przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, gdyż ten pierwszy winien był być wyłączony na podstawie art. 24 kpa z prowadzonego postępowania, albowiem zachodziły przesłanki budzące wątpliwości co do bezstronności organu I instancji. Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2008 r., złożono do akt kopię mapy poinwentaryzacyjnej aktualnej na datę [...].11.2007 r., z adnotacją inwestora, iż jest to fragment dokumentacji spornego budynku mieszkalnego, uwzględniający zmiany po likwidacji spornych otworów okiennych. Do akt załączono także komputerowe wydruki zdjęć, obrazujące, iż górny otwór okienny w ścianie budynku od strony działki gminy (na poddaszu) został zabity deskami (k. 189), a dolny, na wysokim parterze został wypełniony luksferami. Inwestorzy przedstawili także szkic z pomiaru posadowienia fundamentów budynku względem granicy działki [...]/1 z działką [...]/2, dokonanego w dniu [...].04.2008 r. (k. 189). W załączniku do protokołu z posiedzenia WSA w B. z dnia [...].04.2008r. (k. 193-194), które to pismo wpłynęło [...].04.2008 r., skarżący po raz kolejny odniósł się krytycznie do wszelkich dowodów przedstawionych przez małżonków L. oraz organy nadzoru budowlanego, zarzucając nierzetelność i stronniczość w prowadzeniu postępowania przez te organy. Skarżący w głównej mierze wskazał, że ze złożonego na rozprawie szkicu poinwentaryzacyjnego nie wynikają właściwe odległości spornego budynku od granicy z działką nr [...]. Zgodnie z decyzją z dnia [...].06.1996 r. nr [...] odległość ściany posadowionej równolegle do działki nr [...] wynosi 13,8 m. Z obecnej zaś dokumentacji potwierdzonej pomiarami na gruncie wynikają inne odległości (jest to odległość 15,0 m.), przez co organy nadzoru działając w sprzeczności z prawem budowlanym zatwierdziły samowolę budowlaną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Zgodnie z treścią przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz przepisu art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia i inne akty z zakresu administracji publicznej, a także skarg na bezczynność i polega na badaniu zgodności tych czynności i aktów z przepisami prawa materialnego oraz prawa procesowego. Stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty wymagają ustosunkowania się, jednak nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony (vide wyroki WSA w Warszawie z dnia 06.05.2004r. w sprawie sygn. akt I SA 2027/02, Lex 146756 i z dnia 29.06.2004r. w sprawie sygn. akt I SA 2819/02, Lex 146750). W sprawie niniejszej postępowanie administracyjne prawidłowo zostało umorzone, albowiem brak było podstaw do merytorycznego orzekania w przedmiocie zarzucanej przez skarżącego E.K. inwestorom E. i R.L. samowoli budowlanej. Wniosek inicjujący postępowanie administracyjne dotyczył w odniesieniu do spornego budynku mieszkalnego sprawdzenia dwóch kwestii: - czy sporny budynek mieszkalny małżonków L. jest wznoszony za pozwoleniem budowlanym, oraz - czy obiekt ten jest realizowany zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Postępowanie administracyjne wykazało, że inwestorzy realizują prace budowlane na budynku w oparciu o ostateczną decyzję Starosty B. z dnia [...].03.2004 r., (Nr [...]) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego istniejącego na działkach o numerach geod. [...]/2 i [...], położonych we wsi S., Gm. B. Postępowanie dowodowe wykazało także, że inwestorzy przystąpili do realizacji inwestycji przestrzegając wymogów prawa budowlanego, tj. po geodezyjnym wytyczeniu obiektu na gruncie, ustanowieniu kierownika budowy i przy prowadzeniu dziennika budowy. Pomiary faktycznego usytuowania obiektu względem granic działki dokonane przez organ nadzoru budowlanego II instancji, potwierdziły zgodność lokalizacji obiektu z przewidzianym jego usytuowaniem na mapie stanowiącej projekt zagospodarowania terenu inwestycji, będącej załącznikiem nr 1 decyzji o pozwoleniu na budowę, gdzie sporne odległości narożników obiektu w stosunku do granicy z działką gminy (nr [...]/3) wyniosły 3,00 m i 4,20 m. Prawidłowość tych pomiarów potwierdza dokumentacja poinwentaryzacyjna, która została sporządzona na etapie udzielania pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego (k. 153-154, 189). Przedłożony przez skarżącego dowód w postaci kontropinii niezależnego architekta nie podważa ustaleń organu, z tej przyczyny, że – jak przyznał pełnomocnik strony – ekspert ów, obliczeń co do odległości ścian obiektu od granic działki dokonywał nie po pomiarach na gruncie, ale teoretycznie, tj. czyniąc wyłącznie matematyczne założenia i stosując zasady geometrii wykreślnej. Treść opinii skutecznie zatem nie podważa pomiarów dokonanych przez organ II instancji. Sąd pomija tu ocenę rzetelności opinii, co zakwestionowali uczestnicy małżonkowie L., takiej bowiem oceny pod względem ewentualnego fałszerstwa dokonać może sąd karny w innym niż niniejsze postępowaniu. W ocenie tutejszego sądu administracyjnego, biorąc pod uwagę mapę poinwentaryzacyjną, jak i pozostałe dowody zgromadzone w sprawie, nie było odstępstw od projektu budowlanego w zakresie usytuowania obiektu względem granic. Argumentacja skarżącego zawarta w załączniku do protokołu rozprawy nie jest zasadna i w konfrontacji z analizą całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie zasługuje na podzielenie. Inwentaryzacja geodezyjno-powykonawcza, sporządzona dla potrzeb uzyskania pozwolenia na użytkowanie dolnej części spornego budynku jest bowiem w pełni wiarygodnym dowodem w sprawie niniejszej, potwierdzającym zasadność usytuowania obiektu na granicy z warunkami pozwolenia na budowę i prawidłowość pomiarów organu nadzoru budowlanego. W oparciu o poczynione przez P.W.I.N.B. ustalenia w tym zakresie, nie ma powodów by odmówić im wiarygodności. Co do pozostałych, a kwestionowanych przez skarżącego odstępstw od projektu budowlanego, dotyczących umieszczenia otworów okiennych w ścianie budynku od strony działki Gminy B. o numerze [...]/3, Sąd stwierdza, iż w okolicznościach sprawy słusznie zostały one potraktowane przez organ jako nieistotne. Kwalifikacja tychże odstępstw, tj. uznanie ich za nieistotne nie naruszyła bowiem przepisów ustawy "Prawo budowlane". Zgodnie z definicją nieistotnych odstępstw od pozwolenia na budowę zawartą w art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2003 r., (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 26.09.2005 r. nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: - zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, - charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, - zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, - zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, - ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi. Wskazany przepis dopuszcza "nieistotne odstąpienie" od projektu lub innych warunków pozwolenia na budowę, przy czym takie odstąpienie nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę. Katalog istotnych odstępstw wyartykułowany w niniejszym przepisie nie jest katalogiem zamkniętym, co powoduje, że w zależności od sytuacji można wyróżnić także inne "nieistotne odstąpienia" od projektu. Nowelizacja dokonana ustawą z dnia 28.07.2005 r., o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1364) dokonała pewnego odformalizowania procesu inwestycyjnego poprzez rezygnację z kwalifikowania jako istotnego odstępstwa zmian dotyczących elewacji, geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych), oraz niezbędnych elementów wyposażenia budowlano - instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem (vide: Prawo Budowlane, Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006 r., s. 436). To czy w danym przypadku odstąpienie od projektu zostanie uznane za "istotne odstąpienie" w rozumieniu komentowanego przepisu zależy od okoliczności danej sprawy. Jednym z czynników decydujących o kwalifikacji istotnego odstąpienia jest także charakter inwestycji. W wyroku z dnia 22.11.2005 r., WSA w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 600/05 (publ. LEX nr 214373) stwierdził, że art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) wskazuje jednoznacznie, że został on wprowadzony jedynie w celu dyscyplinowania procesu inwestycyjnego. Inwestor dysponujący nieruchomością do celów budowlanych jest uprawniony podczas robót budowlanych do zmian, przeróbek i istotnych odstępstw, jeśli nie pozostaje to w kolizji z przepisami prawa, jednakże nie może to prowadzić do powstania innej nowej inwestycji pozbawionej charakterystycznych parametrów i cech właściwych dla obiektu zatwierdzonego w pierwotnym pozwoleniu na budowę. Kwestia oceny "istotności odstąpienia" pozostawiona została uznaniu administracyjnemu. "Istotnym odstąpieniem" od zatwierdzonego projektu budowlanego, będzie takie odstąpienie, które spowoduje zmianę ustalonych w decyzji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zmianę przeznaczenia obiektu budowlanego, jego usytuowania oraz zmianę warunków określonych w art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Zdaniem sądu administracyjnego, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, organ nadzoru budowlanego miał możliwość uznania faktu umieszczenia otworów okiennych w ścianie budynku częściowo położonej bliżej niż 4 metry od granicy działki za odstępstwo nieistotne. Inwestorzy zadeklarowali bowiem likwidację tychże otworów na dalszym etapie robót budowlanych, a dokumentacja poinwentaryzacyjna sporządzona dla potrzeb uzyskania pozwolenia na użytkowanie części budynku potwierdziła, że z deklaracji tej się wywiązali. Uchylenie przez sąd skarżonej decyzji wyłącznie z powodu braku formalnego nakazu dostosowania otworów okiennych w ścianie budynku od strony działki gminy do warunków wynikających z projektu (ten przewidywał jedynie jeden otwór okienny wypełniony luksferami na wysokim parterze), byłoby bezcelowe wobec potwierdzonego już faktu likwidacji otworów okiennych. Podkreślić należy, że sporne otwory okienne (teraz nieistniejące), oceniane przez pryzmat cech charakterystycznych dla istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, ani nie wpływały na zmianę zagospodarowania działki, ani nie dotyczyły charakterystycznych elementów obiektu budowlanego, kwalifikowanych do tych, które istotnie wpływają na ogólny kształt zabudowy, ani nie tworzyły nowej, innej w stosunku do zaplanowanej inwestycji, ani też nie zmieniały warunków określonych w art. 5 ustawy prawo budowlane. Najbardziej zainteresowana ewentualnym negatywnym wpływem umieszczenia otworów okiennych w ścianie budynku od strony działki [...]/3 Gmina B. nie zgłaszała zastrzeżeń z tego tytułu. Odnośnie zarzutu wyłączenia organu administracji I instancji z uwagi na zachodzące przesłanki budzące wątpliwości co do bezstronności tego organu, Sąd stwierdza, iż w sprawie niniejszej brak było podstaw do przekazania przez P.W.I.N.B. sprawy do ponownego rozpatrzenia innemu organowi niż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B.P., albowiem w dacie wydawania przez organ II instancji zaskarżonej decyzji ([...].06.2007 r.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B.P. nie był organem wyłączonym od orzekania w niniejszej sprawie. Ani w odwołaniu na decyzję organu I instancji z [...].04.2007r., ani w skardze do WSA skarżący nie zgłosił żądania wyłączenia P.I.N.B. w B.P. od rozpatrzenia sprawy. Co prawda wyłączenie z powodu wątpliwości co do bezstronności organu (pracownika) jest dopuszczalne również z urzędu, tym niemniej konieczne jest uprawdopodobnienie zaistnienia faktu bezstronności organu (pracownika organu). W przedmiotowej zaś sprawie, skarżący wywodzi stronniczość organu na jego niekorzyść, z uwagi na negatywne decyzji wydane wcześniej w stosunku od jego inwestycji. Jego argumenty wydają się jednak wynikać z ogólnego niezadowolenia z wcześniejszych rozstrzygnięć, a nie z rzeczywistych podstaw do wyłączenia organu. W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło