II SA/Bk 603/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lipca 2009 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji I instancji i orzeczenia o wymeldowaniu z pobytu stałego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi A. O. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.- W dniu 7 marca 2007 r. E. W. wystąpił do Burmistrza N. o wymeldowanie z pobytu stałego pod adresem N. ul.[...], W. K. syna swojej byłej żony W. W. Burmistrz N. decyzją z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...] w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, odmówił wymeldowania W. K. z pobytu stałego z lokalu położonego w N. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż wprawdzie W. K. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania stałego, ale nie opuścił go dobrowolnie i dlatego nie można uznać, że spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł E. W. W swoim odwołaniu podniósł m.in. iż W. K. od 2003 r. przebywa nieprzerwanie w G. Wykonuje tam pracę zarobkową. Od tego czasu nie podejmował żadnych środków prawnych, które umożliwiłyby mu dostęp do przedmiotowego lokalu, co pozwala przypuszczać, że świadomie i dobrowolnie zaniechał przebywania w przedmiotowym lokalu. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...] Wojewoda P. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o wymeldowaniu W. K. z pobytu stałego w lokalu położonym w N. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż W. K. od przeszło 6 lat nie mieszka w miejscu stałego zameldowania i w tym czasie nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych umożliwiających powrót do przedmiotowego lokalu. Takie postępowanie zainteresowanego – w ocenie organu II instancji – równoznaczne jest z dobrowolnym i trwałym opuszczeniem lokalu, co uzasadnia zastosowanie art.15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożył W. K. Wśród zarzutów skargi podniesiono m.in., iż opuszczenie przez W. W. z niepełnoletnim jeszcze wówczas synem W. K. przedmiotowego lokalu, nie było dobrowolne. E. W. od lat stosował wobec nich przemoc fizyczną i psychiczną. Nie pozwolił nic wziąć kiedy wyprowadzali się z lokalu, wymienił też zamki w drzwiach wejściowych i nie chciał rozmawiać na temat ich powrotu, chociaż próby takiego powrotu były podejmowane. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zarzuty skargi są niezasadne. Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego. Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Wojewody P., którym uchylono decyzję Burmistrza N. z dnia 16 maja 2008 r. i orzeczono o wymeldowaniu W. K. z pobytu stałego z lokalu położonego w N. przy ul. [...]. W przedmiotowej sprawie jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia cytowanego powyżej przepisu wynika, że jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, przy czym w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjęty został pogląd, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić jedynie wówczas, jeżeli ma ono charakter dobrowolny i trwały. Odnosząc się do tej kwestii wskazywano, że opuszczenie miejsca pobytu stałego nie oznacza tylko fizycznego przebywania w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego, lecz by łączył się z tym zamiar stałego związania się z tym innym miejscem i urządzenie w nim nowego centrum życiowego (por. np. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123). Jednocześnie podkreślić należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowała się wykładnia art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy, którą skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że w sytuacji, gdy opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek przeszkód stawianych przez jego właściciela, to o opuszczeniu lokalu w rozumieniu powołanego przepisu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 881/07 LEX nr 491286). Przekładając powyższe wywody na realia niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż Wojewoda P. prawidłowo uznał, iż w rozpoznawanym wypadku zachodzi przesłanka uzasadniająca wymeldowanie, o której mowa w art.15 ust.2 w/w ustawy. Jak wynika bowiem z akt sprawy W. K. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania od przeszło 6 lat, a centrum swoich interesów życiowych ulokował poza N. Od stycznia 2003 r. przebywał nieprzerwanie w G., gdzie wykonywał pracę zarobkową, zaś w chwili obecnej - jak wskazano w skardze - zamieszkuje za granicą, ewidentnie więc koncentruje on swoje życie osobiste i zaspokaja potrzeby mieszkaniowe w innym miejscu zamieszkania niż dotychczasowym. Wprawdzie nie budzi wątpliwości, iż W. K. opuszczał przedmiotowy lokal w warunkach konfliktu z E. W., który m.in. zmienił zamki wejściowe do mieszkania oraz nie wpuszczał zainteresowanego do lokalu, jednakże poza sporem pozostaje również fakt, że skarżący nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, choćby w postaci powództwa o przywrócenie utraconego posiadania. Reasumując, w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych podzielić należy dokonaną przez organ II instancji ocenę przeprowadzonych w sprawie dowodów i poczynione w oparciu o nią ustalenia faktyczne wskazujące jednoznacznie na to, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w przepisie art. 15 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, niezbędne do orzeczenia o wymeldowaniu. Niewątpliwie bowiem kilkuletnie faktyczne zamieszkiwanie przez skarżącego w innej miejscowości, założenie w niej ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów, następnie wyjazd za granicę a także faktyczne zaniechanie podjęcia jakichkolwiek działań zmierzających do przywrócenia możliwości pobytu w dotychczasowym lokalu i zerwanie z nim związków pozwala – w ocenie Sądu - na stwierdzenie, że nastąpiło "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu" w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. Mając, zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znalazły oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 2 ust.2 i 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności adwokata w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 22% stawki w kwocie 52,80 zł.