II SA/Bk 605/07
WyrokWSA w Białymstoku2008-02-21
Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Elżbieta Trykoszko, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie obory z częścią składową i zbiornikami na nieczystości została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności w zakresie analizy zasady dobrego sąsiedztwa i wymogów formalnych analizy urbanistycznej?Ratio decidendi
Decyzje o ustaleniu warunków zabudowy zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, ponieważ organy nie przeprowadziły prawidłowej analizy zasady dobrego sąsiedztwa, nie wyznaczyły obszaru analizowanego zgodnie z wymogami rozporządzenia i nie załączyły wymaganej analizy tekstowej i graficznej. Brak tych elementów uniemożliwił ocenę zgodności planowanej inwestycji z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy P. o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy obory z częścią składową i zbiornikami na nieczystości. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące uciążliwości zapachowych, nieszczelności zbiorników oraz potencjalnego pokrewieństwa inwestora z Wójtem. Organy administracji uznały, że inwestycja jest dopuszczalna i zgodna z prawem, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał te rozstrzygnięcia za wadliwe.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy P. Stwierdzono, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi C. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje radcy prawnemu M. W. ze Skarbu Państwa (Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292, 80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.
II SA/Bk 605/07
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 29 grudnia 2006 r. K. i Z. małżonkowie D. zwrócili się do Wójta Gminy P. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji w postaci budowy obory z częścią składową na 60 DJP w systemie bezściółowym i ściółowym, z płytą gnojową o pow. 52, 5 m2, zbiornikiem na gnojówkę o poj. 45 m3 oraz zbiornikiem na ścieki bytowe o poj. 10 m3 na części działki nr [...] w miejscowości P.
W dniu 17 stycznia 2007 r. rozszerzyli powyższy wniosek o żądanie ustalenia warunków zabudowy dla planowanego w oborze podrusztowego zbiornika na gnojowicę o pojemności do 700 m3.
Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji wskazanej w zmodyfikowanym wniosku.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na przepisy art. 52 ust. 2, 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) wskazał, iż złożony przez inwestorów wniosek nie spełnia wymagań ustawowych. Przede wszystkim załączona do niego mapa obejmuje zbyt mały obszar, by możliwe było rzetelne ustalenie obszaru oddziaływania planowanej inwestycji. We wniosku nie określono również zapotrzebowania na wodę i energię, pomimo że użytkowanie przedsięwzięcia wpłynie na wielkość zużycia tych mediów, jak również nie podano informacji o wpływie obiektu na środowisko naturalne.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia [...] maja 2007 r. znak [...] Wójt Gminy P. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji w postaci zabudowy zagrodowej – budowy budynku inwentarskiego z częścią składową – w części inwentarskiej obory w systemie bezściółowym i ściółowym, o wielkości obsady 60 DPJ (ogółem planowana obsada w gospodarstwie do 110 DPJ) z wewnętrznym zbiornikiem podrusztowym na gnojowicę o poj. do 700 m3, budową płyty gnojowej o pow. 52,5 m2, zbiornika na gnojówkę o pojemności 45 m3 oraz zbiornika szczelnego na ścieki bytowe o pojemności do 10 m3, na terenie obejmującym część działki nr [...] położonym we wsi P. gm. P.
W zakresie warunków i wymagań ładu przestrzennego ustalono, iż nieprzekraczalną linię zabudowy będą stanowić frontowe ściany szczytowe istniejących budynków gospodarczych, planowany budynek będzie parterowy, o szerokości ściany frontowej 40m i jej wysokości sięgającej oparcia dachu nie więcej niż 3m, z dwuspadowym dachem o równej długości połaci i nachyleniu 15 – 20", którego pow. zabudowy nie może przekroczyć 25 % powierzchni działki. W zakresie ochrony środowiska wskazano, iż realizacja zamierzonej inwestycji wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Wskazano również, z powołaniem się na przepisy § 6 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 07 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 132, poz. 877) konieczne odległości usytuowania płyt gnojowych oraz zamkniętych zbiorników na płynne odchody zwierzęce od granic działek sąsiednich i znajdujących się na nich obiektów. Wskazano konieczność zachowania wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) warunków wentylacji bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe oraz innych wymagań mających zapewnić poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich.
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wskazał, iż działka nr [...] jest położona na obszarze nie posiadającym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatem niezbędne było wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Podał, iż w postępowaniu przeprowadzono analizę warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustalono, iż realizacja inwestycji będzie uzupełnieniem zabudowy zagrodowej istniejącej, posiada zapewniony dostęp do drogi publicznej, istniejące i projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, teren nie wymaga zmiany przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze, nie jest objęty ochroną konserwatorską oraz uzyskano wymagane uzgodnienia z organami odpowiednimi w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych, melioracji wodnych i zarządem dróg.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył C. T. wnosząc o jej uchylenie i wskazując, iż na działce inwestora znajdują się już trzy chlewnie, w tym jedna o wymiarach 60 m długości i 14 m szerokości, która stoi w odległości około 30 m od jego domu, druga o długości około 30 m i trzecia "pobudowana" w stodole. Podał, iż inwestor pobudował już płytę gnojową o długości 64 m w odległości około 30 m od okien jego domu. Decyzja z dnia [...] maja 2007 r. zezwala, jego zdaniem, na wzniesienie kolejnej. Tak intensywne wykorzystywanie przez sąsiada działki dla celów hodowlanych powoduje znaczne uciążliwości zapachowe. Nadto podniósł, iż inwestor uzyskał przedmiotowe rozstrzygnięcie dzięki pokrewieństwu z Wójtem.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy wskazując, iż nie narusza ona prawa.
W uzasadnieniu podano, iż zadaniem organów administracji jest ocena inwestycji z punktu widzenia wymagań prawa, a nie potrzeby i celowości jej wzniesienia, dlatego posiadanie przez inwestora na działce urządzeń budowlanych co do zasady nie stoi na przeszkodzie wznoszeniu kolejnych. Jak wskazał organ, ze znajdujących się w aktach sprawy akt stanu cywilnego nie wynika, by Wójt Gminy P. był spokrewniony z inwestorami.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż zamieszczenie w zakwestionowanej decyzji zobowiązania inwestorów do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jest wystarczającą gwarancją dbałości o ochronę środowiska w procesie realizacji przedsięwzięcia, w tym ograniczenia jego oddziaływania na tereny sąsiednie.
SKO podało także, iż decyzja o ustaleniu warunków zabudowy nie przesądza szczegółowo lokalizacji inwestycji, co nastąpi dopiero na etapie wydawania pozwolenia na budowę. Dopiero wówczas właściwy organ sprawdza takie kwestie jak dopuszczalność lokalizacji inwestycji w stosunku do granic działek sąsiednich i usytuowanych na nich obiektów. Nadto decyzja przedmiotowa ma charakter związany co oznacza, iż w przypadku spełnienia przez inwestora wymagań określonych w przepisach art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie było podstaw do odmowy ustalenia warunków zabudowy.
Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyli C. T. i K. T. wnosząc o jej uchylenie w całości i nakazanie "pozwanym" K. i Z. D. przeniesienie rozpoczętej i niedokończonej inwestycji na tę część działki, która jest bardziej oddalona od granic skarżących niż część, na której odbywa się realizacja inwestycji.
W uzasadnieniu skargi wskazali, iż składowane na działce inwestorów nieczystości powodują rozprzestrzenianie się trudnych do zniesienia zapachów i chorobotwórczych bakterii, powodujących zawroty i bóle głowy. Wynika to z faktu nieszczelności budowanych płyt gnojowych. Podali, iż nigdy nie wyrazili zgody na budowę na działce sąsiedniej wskazanej inwestycji, a jej realizacja odbywa się wbrew ich woli. Zarzucili, iż decyzja o ustaleniu warunków zabudowy została wydana przez Wójta inwestorom jako swoim bliskim krewnym, co pozbawiło rozstrzygnięcie cech obiektywizmu. Wskazali na możliwość przeniesienia płyty gnojowej na teren bardziej oddalony od zamieszkałych przez nich budynków, co zmniejszyłoby uciążliwość inwestycji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. tutejszy sąd odrzucił skargę K. T. z przyczyn formalnych (k. 58).
Pismem z dnia 05 lutego 2008 r. ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącego, wnosząc w jego imieniu o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, sprecyzował zarzuty skargi podnosząc naruszenie:
1) art. 7, 10 § 1, 77 § 1, 81, 85 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego,
2) art. 60 ust. 1, 64 ust. 1 i 69 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W uzasadnieniu podniósł, iż skarżący nie został powiadomiony w trakcie postępowania administracyjnego o zmodyfikowaniu przez inwestorów pierwotnej wersji wniosku o ustalenie warunków zabudowy poprzez rozszerzenie inwestycji na wykonanie podrusztowego wewnętrznego zbiornika na gnojowicę o pojemności 700 m3. Zdaniem pełnomocnika nie wyjaśniono sprzeczności w danych dotyczących m.in. poboru wody i energii oraz nie wyjaśniono braku informacji o miejscu składowania gnojowicy, która, zdaniem skarżących, w ilości podanej przez inwestorów nie zmieści się w zbiorniku o pojemności 700 m3. Nie przeprowadzono również postępowania wyjaśniającego na okoliczność szczelności istniejących na działkach zbiorników na nieczystości, jak również celowości budowania nowych zbiorników z takich samych, nieszczelnych materiałów.
Wątpliwości pełnomocnika skarżących co do zgodności z prawem budzi także przeprowadzona przez organ analiza tekstowa i graficzna zabudowy na działkach sąsiednich, w szczególności na mapie stanowiącej załącznik graficzny do decyzji nie zaznaczono wnioskowanej nieruchomości, nie wskazano dokładnie, które obiekty i o jakich funkcjach były podstawą ustaleń w zakresie dopuszczalności kształtowania nowej zabudowy i zagospodarowania terenu. Wskazał również, iż naturalne są obawy właścicieli nieruchomości sąsiednich wobec działki, na której ma powstać tak duży zbiornik na nieczystości, o uwzględnienie ich interesu prawnego, dlatego w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie wymagane było co najmniej dokonanie oględzin terenu inwestycji. Pełnomocnik skarżących wskazał także, iż w przypadku ustalania lokalizacji inwestycji rolniczej przewidującej liczbę DJP nie niższą niż 60 istnieje możliwość sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, z której to możliwości nie skorzystano nie wyjaśniając powodów takiego postępowania. W ocenie w/w organ w niniejszej sprawie nie zastosował także prawidłowo art. 6 Kpa i art. 7 i 77 Kpa nakazujących zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, pomimo że dopiero kompleksowa analiza wszystkich wymogów przewidzianych ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w oparciu o całokształt materiału dowodowego pozwoliłaby organowi na prawidłowe, nie podyktowane dowolnością, rozstrzygnięcie w sprawie, uwzględniające interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. Podniesione w samej skardze zarzuty wskazywały jedynie na negatywne oddziaływanie zapachowe inwestycji na nieruchomość skarżącego, jednak zostały sprecyzowane przez pełnomocnika skarżącego w piśmie z dnia 05 lutego 2008 r. (k. 158) i w tym kształcie w większości zasługują na podzielenie.
Nadto sąd dokonując kontroli w oparciu o przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., a więc nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stwierdził, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja pierwszoinstancyjna zapadły z uchybieniem również przepisów nie wskazanych w skardze, a uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniały uchylenie obydwu rozstrzygnięć administracyjnych na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Podstawowym obowiązkiem organu jest zebranie całokształtu materiału dowodowego i dokonanie na jego podstawie ustalenia stanu faktycznego sprawy przy zastosowaniu zasady swobodnej oceny dowodów (art. 7, 77 § 1, 80 Kpa). Przedstawienie toku rozumowania prowadzącego do przyjętych wniosków i konkluzji powinno nastąpić w uzasadnieniu rozstrzygnięcia końcowego, co ma umożliwić poznanie motywów, jakimi kierował się organ rozpoznając sprawę oraz ocenę prawidłowości zastosowania przepisów przyjętych jako podstawa rozstrzygnięcia. Stosownie do treści przepisu art. 107 § 1 i 3 Kpa niezbędnym elementem decyzji jest uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie faktyczne powinno zawierać wskazanie dowodów, na których organ się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Zgodnie z treścią art. 107 § 2 Kpa przepisy szczególne mogą określać także inne niż wymienione w art. 107 § 1 Kpa składniki decyzji.
Celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest ocena, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jest dopuszczalna.
Decyzyjne ustalenie warunków zabudowy możliwe jest tylko wówczas, gdy zostaną łącznie spełnione wymogi przewidziane w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) powoływanej dalej jako ustawa z 27 marca 2003 r. Należą do nich: kontynuacja istniejącej zabudowy w zakresie funkcji oraz cech architektonicznych i urbanistycznych, czyli tzw. zasada dobrego sąsiedztwa (pkt 1 powołanego przepisu), dostęp do drogi publicznej (pkt 2), zapewnienie wystarczającego uzbrojenia terenu (pkt 3), brak konieczności uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze (pkt 4), zgodność inwestycji z przepisami odrębnymi (pkt 5).
Podstawowe znaczenie ma prawidłowe ustalenie, iż spełniona została zasada dobrego sąsiedztwa, a więc, że planowana zabudowa uwzględni charakterystyczne cechy zabudowy dotychczasowej i utworzy z nią harmonijną, przestrzenną całość. Wymaga to, zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588) wyznaczenia wokół działki budowlanej tzw. obszaru analizowanego i przeprowadzenia analizy funkcji oraz cech znajdującej się na nim zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 – 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. Wyniki tej analizy powinny znaleźć odzwierciedlenie w części tekstowej (analiza tekstowa) i graficznej (mapa), stanowiących załącznik do decyzji o ustaleniu warunków zabudowy (§ 9 rozporządzenia).
Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, iż sposób ustalenia granic obszaru analizowanego, w tym wskazanie kryteriów, w oparciu o które taki obszar wyznaczono, jak również ocena innych okoliczności niezbędnych do prawidłowego ustalenia warunków zabudowy, w tym jej zgodności z przepisami odrębnymi, powinny wynikać przede wszystkim z uzasadnienia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy (art. 107 § 3 Kpa), której integralną częścią jest załącznik składający się z części graficznej (mapy z zaznaczonymi granicami obszaru analizowanego) oraz części tekstowej. Załącznik ten stanowi niezbędny składnik przedmiotowej decyzji w rozumieniu art. 107 § 2 Kpa. Z kolei ustalenia przedstawione w uzasadnieniu bezwzględnie winny wynikać z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Dopiero spełnienie w/w warunków umożliwia ocenę, czy ustalenie warunków zabudowy jest zgodne z przepisami prawa.
W rozpoznawanej sprawie, jakkolwiek organy dokonały oceny, to faktycznie ocena taka nie była możliwa na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach. Z akt sprawy nie wynika – pomimo wyraźnego stwierdzenia w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej, iż "wydanie decyzji zostało poprzedzone analizą warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.)" powoływanej dalej jako ustawa z 27 marca 2003 r. - by wymagana punktem 1 tego przepisu analiza, a w związku z tym spełnienie zasady dobrego sąsiedztwa, zostało należycie wyjaśnione. Co prawda podano, iż analiza wykazała, jakoby "realizacja zamierzenia objętego wnioskiem jest uzupełnieniem istniejącej zabudowy zagrodowej" (decyzja Wójta Gminy P. z dnia [...] maja 2007 r.), które to stwierdzenie organ II instancji bezkrytycznie zaaprobował jako prawidłowe, jednak w ocenie sądu jest ono dowolne, gdyż w aktach sprawy brak dokumentów świadczących o przeprowadzonej analizie (faktycznie brak zarówno analizy tekstowej, jak i graficznej spełniającej wymogi powołanego rozporządzenia), co słusznie podniósł pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 05 lutego 2008 r.
Przedwcześnie zatem przyjęto, a w każdym razie bez podania źródła tego ustalenia, że na terenie obejmującym działki inwestora i działki znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie (tylko te, jak wynika z akt, brano pod uwagę) występuje zabudowa zagrodowa.
Przede wszystkim warunek kontynuacji zabudowy należy odnieść nie wyłącznie do terenu bezpośrednio sąsiadującego z działką inwestora, a do obszaru analizowanego, którego granice ustala się według zasad przewidzianych w § 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. jako nie mniejsze niż trzykrotność frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy.
Również nie wskazano, jak organ rozumiał pojęcie zabudowa zagrodowa, której istnienie ustalił. Brak jest oceny, czy zabudowa zagrodowa, której uzupełnieniem ma być planowana inwestycja odpowiada normatywnej definicji zabudowy zagrodowej zawartej w § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), zgodnie z którym stanowią ją w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych.
Wyjaśnienie tej okoliczności jest niezwykle istotne nie tylko dla oceny spełnienia zasady dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 marca 2003 r.), ale również dla ewentualnego zastosowania przepisu art. 61 ust. 4, który zwalnia organ od obowiązku przeprowadzenia analizy w zakresie kontynuacji zabudowy (ust. 1 pkt 1 tej normy) o ile powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie, która to okoliczność powinna być wykazana stosownym dokumentem np. zaświadczeniem odpowiedniego komórki organizacyjnej Urzędu Gminy.
Z zaskarżonego w sprawie niniejszej rozstrzygnięcia, jak i z decyzji organu pierwszej instancji nie wynika, aby brak w sprawie analizy w zakresie spełnienia warunku kontynuacji zabudowy był skutkiem zastosowania ust. 4 tego przepisu. Akta sprawy nie dają podstaw do wniosku, że organ prowadził na tę okoliczność postępowanie wyjaśniające. Tym bardziej niezrozumiałym jest faktyczne odstąpienie od analizy, które to uchybienie nie zostało dostrzeżone przez organ odwoławczy.
Można tylko przypuszczać, iż powołując się na analizę organ I instancji miał na myśli stanowiącą załącznik do wniosku o ustalenie warunków zabudowy "Informację", w której wstępie wskazano, iż dotyczy analizy przewidzianej w art. 53 i art. 61 ust. 1 – 5 ustawy z 27 marca 2003 r. Treść tego dokumentu nie zawiera jednak danych, które powinny być zamieszczone w analizie, takich jak: parametry, wskaźniki i cechy zabudowy znajdującej się na obszarze analizowanym, dominującej formy architektonicznej obiektów, linii zabudowy i intensywności wykorzystania terenu. Co prawda z pkt II "Informacji" zatytułowanego "Stan faktyczny terenu i otoczenia" wynika, iż na charakteryzowanym terenie, w tym na działkach nr [...] znajduje się zabudowa zagrodowa - budynki murowane: mieszkalne, chlewnie, składowe, gospodarcze, jednak informacje te są ogólne i nie odpowiadają kryteriom wymaganym przepisem art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. Dokument ten jest ponadto niepodpisany, nieopatrzony datą i dopiero na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. uczestnicy postępowania oświadczyli, iż prawdopodobnie został sporządzony przez K. D. (k. 178 odwrót). Przedstawione cechy "Informacji" powodują, że nie mógł on stanowić wymaganej analizy, a jedynie wstępny, informacyjny i niewiążący szkic do niej.
Podsumowując tę część rozważań wskazać należy, iż okoliczność rozbudowy kompleksu obiektów na działce inwestora nie zwalniała organu od obowiązku wyznaczenia obszaru analizowanego, w skład którego powinny wchodzić zarówno obiekty budowlane należące do inwestora, jak i znajdujące się na innych działkach mieszczących się w granicach tego obszaru. Dopiero kompleksowa analiza charakterystycznych cech tych obiektów z punktu widzenia wymagań art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. pozwala na ocenę dopuszczalności realizacji zamierzenia inwestycyjnego (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2008 r. w sprawie sygn. akt II OSK 1872/06, nie publ.). Podkreślić jeszcze raz należy zatem, iż na obecnym etapie wyjaśnienia sprawy przedwczesne, a związku z tym i niedopuszczalne było przyjęcie, iż na terenie, na którym położone są działki inwestora, występuje zabudowa zagrodowa i spełniony jest warunek kontynuacji zabudowy, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
Zgodnie z § 9 rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. wyniki analizy, o której mowa w przepisie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. powinny znaleźć odzwierciedlenie w części tekstowej i graficznej stanowiących załącznik do decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, w tym część graficzna (mapa w skali 1:500) powinna przedstawiać granice obszaru analizowanego.
W niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] maja 2007 r. posiada tylko jeden załącznik w postaci mapy, na której nie wskazano granic obszaru analizowanego, a jedynie linie rozgraniczające teren inwestycji. Brak jest również prawidłowej analizy tekstowej, albowiem – jak wyżej wywiedziono, nie można przyjąć, iż takową stanowi będąca załącznikiem do wniosku o ustalenie warunków zabudowy "Informacja". Decyzja nie zawiera zatem wszystkich niezbędnych elementów (art. 107 § 2 Kpa w zw. z art. 54 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. w zw. z § 9 rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r.)
Również w sentencji decyzji z dnia [...] maja 2007 r. nie wskazano jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia przepisu art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r., pomimo że faktycznie, jak wynika z uzasadnienia, przepis powyższy podstawę taką stanowił.
Zdaniem składu orzekającego niezupełny materiał dowodowy oraz brak przeprowadzenia wyczerpującej jego oceny w uzasadnieniach rozstrzygnięć nie dawały podstaw do przyjęcia, iż planowana inwestycja odpowiada warunkom zawartym w przepisie art. 61 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r., a w konsekwencji do ustalenia dla niej warunków zabudowy w oparciu o powołaną normę. Z tego też względu uzasadniony jest wniosek, iż zarówno zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów procesowych (art. 107 § 1, 2 i 3, art. 6, 7, 77 § 1, 80 Kpa) oraz przepisów prawa materialnego (art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. oraz § 3 i § 9 rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r.) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.). Jednocześnie ilość i zakres uchybień, które miały miejsce na etapie pierwszoinstancyjnym i wobec których organ odwoławczy wyraził bezkrytyczną ocenę uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego obydwu decyzji i powrót sprawy do etapu pierwszej instancji.
W ponownym postępowaniu na skutek niniejszego wyroku w pierwszej kolejności ocenić należy, czy w sprawie znajdzie zastosowanie przepis art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r., albowiem od ustalenia tej okoliczności zależy konieczność prowadzenia postępowania wyjaśniającego spełnienie warunków dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy). W zależności od wyników powyższych ustaleń należy ocenić zamierzoną inwestycję (lub oceny tej zaniechać o ile spełniony zostanie warunek z art. 61 ust. 1 pkt 4) z punktu widzenia wymagań art. 61 ust. 1 pkt 1 i niezależnie z punktu widzenia innych przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. W szczególności uwzględnić należy w takim przypadku konieczność zastosowania rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalenia warunków nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym konieczność wyznaczenia obszaru analizowanego, również w formie graficznej oraz przeprowadzenia stosownej analizy tekstowej.
Z powyższych rozważań wynika, iż większość zarzutów skargi skład orzekający w sprawie niniejszej podzielił. Nieuprawnione są natomiast zarzuty dotyczące naruszenia art. 10 § 1 Kpa poprzez niepoinformowanie skarżącego o rozszerzeniu wniosku inwestorów na budowę podrusztowego zbiornika na gnojowicę o poj. do 700 m3 oraz uniemożliwieniu fizycznego zapoznania się przez w/w z aktami sprawy. Wskazać trzeba, iż rozszerzenie wniosku o ustalenie warunków zabudowy nastąpiło w dniu 17 stycznia 2007 r., zaś zawiadomienie o tym fakcie obojgu małżonkom T. zostało doręczone w dniu 19 stycznia 2007 r., czego dowodem jest znajdująca się w aktach adm. I instancji zwrotka z własnoręcznym podpisem C. T. Natomiast na okoliczność odmowy faktycznego dostępu do akt nie przedstawiono jakichkolwiek dokumentów, jak również nie wynika z akt, aby w/w złożył na powyższe postępowanie skargę w trybie działu VIII Kpa.
Jeśli chodzi o podniesiony przez pełnomocnika skarżącego zarzut braku raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, to wskazać trzeba, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.) postępowanie w przedmiocie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, w którym wydawana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia i sporządzany jest raport o oddziaływaniu na środowisko przeprowadza się przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę (Rozdział II Działu VI tej ustawy, w szczególności art. 46 i n.). Nadto w decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] maja 2007 r. wskazano, iż inwestor zobowiązany jest uzyskać decyzję środowiskową.
Marginalnie wskazać również należy, iż skala dopuszczalnych uciążliwości zapachowych, których występowanie w oczywisty sposób wiąże się z realizacją zamierzonej inwestycji, jak również konieczność zastosowania określonych materiałów przy budowie zbiorników na nieczystości, uniemożliwiających ich przenikanie do gruntu i wód, nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, a na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wówczas dopiero właściwy organ określa szczegółowe warunki, których spełnienie pozwala na realizację inwestycji, w tym dotyczące użycia materiałów budowlanych i zachowania odległości od działek sąsiednich i zlokalizowanych na nich obiektów.
Mając powyższe na uwadze na podstawie przepisu art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
W punkcie II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O należnym wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu orzeczono w oparciu o art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło