II SA/Bk 606/11

WyrokWSA w Białymstoku2011-12-20

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Małgorzata Roleder, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie jest stroną postępowania administracyjnego, ma prawo do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, lub otrzymania uwierzytelnionych odpisów, jeśli organ administracji powołuje się na dokumenty z tego postępowania w odpowiedzi na skargi tej osoby?
Ratio decidendi
Prawo do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, a także otrzymania uwierzytelnionych odpisów, przysługuje wyłącznie stronie postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 73 § 1 i art. 74 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Samo powołanie się przez organ na dokumenty z postępowania w odpowiedzi na skargę osoby niebędącej stroną nie nadaje tej osobie statusu strony ani nie tworzy podstawy prawnej do żądania udostępnienia tych dokumentów.
Stan faktyczny
Skarżący J. M., osadzony w Zakładzie Karnym, zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o wydanie kopii protokołu kontroli sanitarnej przeprowadzonej w zakładzie. Organ I instancji odmówił, wskazując, że skarżący nie jest stroną postępowania. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów, ponieważ organ powoływał się na protokół w odpowiedzi na jego skargi dotyczące nieprawidłowości w działaniu służb więziennych.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania kopii protokołu kontroli sanitarnej 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi H. Ł. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego J. M. wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 roku, nr[...], na podstawie art. 74 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. nr 98, poz. 1071 z 2000 roku z późniejszymi zmianami) – odmówił Panu J. M. wydania kopii protokołu kontroli sanitarnej z dnia [...] kwietnia 2011 roku dokonanej w Zakładzie Karnym w C. B. Zażalenie od powyższego postanowienia do P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. wniósł J. M., uznając je za niezasadne oraz wnosząc o wydanie kopii protokołu z przeprowadzonej w dniu 14 kwietnia 2011 roku kontroli i umożliwienie przejrzenia wszystkich pozostałych dokumentów zebranych w przedmiotowej sprawie. P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. postanowieniem nr [...], w dniu [...] sierpnia 2011 roku, na podstawie art. 73 kpa w zw. z art. 12 ust. 2pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej z dnia 14 marca 1985 roku (tekst jednolity: Dz. U. nr 122, poz. 851 z 2006 roku z późniejszymi zmianami) – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy uznał, że Pan J. M. nie był stroną postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 73 kpa – tylko strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzenia z nich notatek, kopii lub odpisów. Dlatego też, zdaniem P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B., postanowienie organu I instancji było zgodne z prawem. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł J. M., zarzucając organowi, iż "dla poprawności i klarowności przepisów dokumenty powinny być okazane osobie trzeciej, która jest wprowadzona w błąd, oszukiwana i mataczona". Skarżący podniósł, że skoro organ w odpowiedzi na skargę dotyczącą nieprawidłowości w działaniu służb więziennych w Zakładzie Karnym w C. B., gdzie odbywa on karę pozbawienia wolności, powołuje się na protokół z przeprowadzonej kontroli – to zasadnym jest okazanie mu kopii dokumentów tego postępowania, bowiem, zdaniem oskarżonego, nieprawidłowości nie zniknęły, a wręcz przeciwnie – nasiliły się. W odpowiedzi na skargę P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B., wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje: Przystępując do rozpoznania skargi Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego Sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z 2002 roku ze zmianami), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem działań lub bezczynności organów administracji publicznej. W myśl art. 3 § 2 cytowanej wyżej ustawy sądy administracyjne są właściwe do rozpoznawania między innymi skarg na decyzję administracyjne i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie lub kończące postępowanie w sprawie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W konkretnej sprawie zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu administracyjnym, a więc podlegało kognicji sądu administracyjnego. Badaniu zatem poddano zgodność tego postanowienia z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. nr 98, poz. 1071 z 2000 roku z późniejszymi zmianami), a konkretnie z art. 73 § 1 i 74 § 2 cytowanej wyżej ustawy, które to artykuły stanowiły merytoryczną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przepis art. 73 § 1 kpa stanowi, że "strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania". Zaś przepis art. 74 § 2 kpa brzmi" "odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postępowania, na które służy zażalenie". Na podkreślenie zasługuje fakt, iż w obu artykułach prawo do jakiejkolwiek ingerencji dotyczącej toczącego się, jak i zakończonego postępowania administracyjnego ma jedynie strona tego postępowania. W sprawie niniejszej skarżący nie był stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie kontroli działalności służb więziennych w trakcie którego to postępowania – wszczętego z urzędu sporządzono protokół kontroli w dniu 14 kwietnia 2011 roku. Okoliczność braku przymiotu strony jest bezsporna, bowiem sam skarżący przyznaje ten fakt w skardze skierowanej do tutejszego Sądu. Informacja o istnieniu wyżej wymienionego protokołu kontroli w piśmie, będącym odpowiedzią na liczne skargi skarżącego – nie daje podstaw prawnych do wysunięcia żądań zawartych w art. 73 § 1 i 74 § 2 kpa przez skarżącego, który nie był stroną przedmiotowego postępowania. Treść art. 73 § 1 koa nie budzi bowiem wątpliwości, że prawo do domagania się spełnienia przez właściwy organ administracji publicznej obowiązków określonych w ar. 73 § 1 kpa przysługuje wyłącznie podmiotowi który ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa (wyrok WSA w W-wa z 9 września 2010 roku, IV SA/Wa 1114/10 – Lex 758863). W świetle powyższego należy uznać, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z 2002 roku z późniejszymi zmianami). O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustawionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie art. 250 cytowanej wyżej ustawy oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit C rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zmianami). Obejmują one opłatę za czynności adwokata w kwocie 240 złotych powiększona o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 23 % stawki w kwocie 55,20 złotych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło