II SA/Bk 607/13
WyrokWSA w Białymstoku2014-03-06
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie nakładające na właściciela obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej określającej rodzaj zagrożenia pożarowego i sposób jego likwidacji, wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego, w szczególności poprzez niewystarczające uzasadnienie wątpliwości co do stanu technicznego obiektu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego). Uzasadnienie organów dotyczące nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej zostało uznane za niedostateczne, ponieważ samo wskazanie na materiał budowlany, wiek budynku i jego lokalizację nie przesądza o istnieniu uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego w zakresie zagrożenia pożarowego. Organ powinien precyzyjnie wskazać zakres żądanej ekspertyzy, uzasadnić wątpliwości i wykazać, dlaczego samodzielnie nie jest w stanie ich rozwiać.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę J. R. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB). PINB nałożył na J. R. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej określającej rodzaj zagrożenia pożarowego i sposób jego likwidacji, spowodowanego drewnianym budynkiem mieszkalnym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa, niewystarczające uzasadnienie wątpliwości co do bezpieczeństwa pożarowego oraz dyskryminację w porównaniu do innych właścicieli podobnych budynków. Sprawa trafiła do WSA po uchyleniu przez NSA wcześniejszego wyroku WSA i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie PWINB w B. oraz poprzedzające je postanowienie PINB w H., stwierdził, że postanowienia te nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądził zwrot kosztów postępowania od PWINB na rzecz skarżącego oraz przyznał wynagrodzenie adwokatowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej określającej rodzaj zagrożenia pożarowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego J. R. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. przyznaje adwokat U. W. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę [...] zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego J. R. wykonane na zasadzie prawa pomocy.-
Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB w B.) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. (dalej: PINB w H.) z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], które nałożyło na J. R. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia [...] lipca 2011 r. ekspertyzy technicznej określającej rodzaj zagrożenia pożarowego i sposób jego likwidacji, spowodowanego drewnianym budynkiem mieszkalnym istniejącym na działce nr geod. [...] położonej w N., sporządzonej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Postanowienie PWINB w B. wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
PINB w H. zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego wskazanego wyżej budynku mieszkalnego. Mając na uwadze wyniki przeprowadzonych oględzin ww. budynku organ l instancji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nałożył na właściciela obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej, określającej rodzaj zagrożenia pożarowego i sposób jego likwidacji.
Po rozpoznaniu zażalenia J. R. PWINB w B. postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. utrzymał w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 81c ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) organy administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć w drodze postanowienia na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Jak ustalono, przedmiotowy obiekt jest starym, drewnianym budynkiem, zlokalizowanym w niewielkiej odległości od działki sąsiedniej i od ulicy. W związku z tym zachodziły wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, związanego z istnieniem starego budynku zbudowanego z materiałów łatwopalnych (drewna), przy granicy z działkami sąsiednimi (w tym z ulicą). Z tych względów zasadnie zażądano ekspertyzy technicznej określającej rodzaj zagrożenia pożarowego i sposób jego likwidacji. Podkreślono, że postanowienie, o którym mowa w art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane ma charakter dowodowy i służy jedynie wyjaśnieniu kwestii dotyczących stanu bezpieczeństwa pożarowego przedmiotowego budynku. Dopiero po dostarczeniu przez zobowiązanego wymaganej ekspertyzy organ nadzoru budowlanego będzie mógł podjąć rozstrzygnięcie merytoryczne, będące "wynikiem rozpoznawanej sprawy".
Organ zauważył też, że obowiązki wynikające z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane mogą być nałożone wyłącznie na podmioty w nim wymienione, wobec czego uznaje się, iż stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w tym trybie jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Wprawdzie zaskarżone postanowienie zostało wysłane przez organ l instancji także do właścicieli działek sąsiednich, był to jednak błąd nie mający wpływu na sprawę.
W skardze wniesionej przez J. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zarzucono postanowieniu PWINB w B. naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem skarżącego, skoro postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek B. W. i D. W., to w sytuacji odebrania przez organ odwoławczy tym osobom statusu strony, winno podlegać umorzeniu. Wyżej wymienione osoby także posiadają budynki zbudowane z materiałów łatwopalnych i położone przy granicy działek, jednak PINB w Hajnówce nie uwzględnił wniosku skarżącego o nakazanie im dostarczenia ekspertyzy na okoliczność zagrożenia pożarowego. W podobnej sytuacji znajdują się wszystkie budynki w centrum N., jednak na ich właścicieli nie są nakładane obowiązki, takie jak na skarżącego. Skarżący podniósł także, że PWINB w B. nie wskazał, czego dotyczą wątpliwości odnośnie bezpieczeństwa pożarowego. W trakcie kontroli domu skarżącego odmówiono mu wypowiedzenia się w tej kwestii do protokołu.
Wyrokiem z dnia 22 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 476/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę J. R. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2011 r.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, wniesionej przez J. R., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 maja 2013 r. wydanym w sprawie sygn. akt II OSK 192/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest natomiast według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu oraz na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Podkreślenia przy tym wymaga, że uszczegółowieniem zasady niezwiązania sądu granicami skargi jest przepis art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Działania takie służyć mają bowiem zapewnieniu ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy, czyli stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżone postanowienie PWINB w B. z dnia [...] maja 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie PINB w H. z dnia [...] kwietnia 2011 r., które nałożyło na J. R. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia [...] lipca 2011 r. ekspertyzy technicznej określającej rodzaj zagrożenia pożarowego i sposób jego likwidacji, spowodowanego drewnianym budynkiem mieszkalnym istniejącym na działce nr geod. [...] położonej w N., sporządzonej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych orzeczeń stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), a w szczególności przepis art. 81c ust. 2, który stanowi, że organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa była przedmiotem wyrokowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), który w wyniku złożonej przez skarżącego skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 192/12 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 476/11 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.
Uchylenie zaskarżonego wyroku przez NSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez Sąd pierwszej instancji. Stosownie bowiem do treści art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podkreślić przy tym należy, że rozpatrując ponownie sprawę wojewódzki sąd administracyjny, a w ślad za nim również i organ, związani są nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania.
Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 190 zd. 1 p.p.s.a. dotyczyć może tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego i polega na tym, że gdy w trakcie ponownego rozpoznania sprawy sąd pierwszej instancji stwierdzi, że stan faktyczny, który stanowił podstawę faktyczną rozstrzygnięcia dokonanego przez NSA nie został dostatecznie wyjaśniony bądź jest odmienny od przyjętego przez sąd odwoławczy. Nie jest wtedy związany wyrażoną poprzednio oceną, ponieważ do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2007 r., sygn. akt I FSK 1130/06). Drugi z przypadków utraty mocy wiążącej wykładni prawa wyrażonej w wyroku NSA to podjęcie, po wydaniu przez NSA, a przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd pierwszej instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania - przez NSA uchwały, w której wyrażona zostanie odmienna wykładnia prawa od przyjętej w wyroku wydanym w tej sprawie w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. W takim przypadku moc wiążącą będzie miała wykładnia wynikająca z uchwały a nie z wcześniejszego wyroku NSA (por.: J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2006, s. 420-421, a także uchwała NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08).
Odnosząc przedstawione powyżej rozważania do okoliczności niniejszej sprawy brak jest, w ocenie Sądu, przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej we wskazanym wyroku NSA. Oznacza to, że ocena legalności zaskarżonego postanowienia będzie prowadzona w oparciu o stanowisko przedstawione przez NSA w przedmiotowym wyroku.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego oraz mając na względzie treść wyroku NSA z dnia 22 maja 2013 r., skład orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że narusza ono prawo w sposób powodujący konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga zasługuje na uwzględnienie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został pogląd, że postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie w którym jest ono podejmowane stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 353/11). Natomiast w wyroku z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 865/10, Naczelny Sąd Administracyjny sformułował pogląd, iż z uwagi na użycie w powołanym przepisie nieostrych pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy" zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej, czy ekspertyzy, jak również uzasadnienie podjętych działań w trybie ww. przepisu musi oparte być na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymaga wyczerpującego uzasadnienia. Dlatego też za skorzystaniem z rozwiązania zawartego w art. 81c ust. 2 muszą przemawiać nie jakiekolwiek wątpliwości, ale muszą to być wątpliwości uzasadnione, a nadto organ powinien precyzyjnie wskazać jaką ekspertyzę i w jakim zakresie strona ma przedłożyć. Omawiany przepis daje zatem organowi uprawnienie do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc nie jakiekolwiek wątpliwości, ale o charakterze kwalifikowanym. Stosując ww. przepis, który ma charakter szczególny, a który stanowi podstawę prawną do nałożenia na stronę określonych obowiązków, w tym także finansowych, nie można dokonywać wykładni rozszerzającej. Stąd też organ wydając postanowienie obowiązany jest wykazać istnienie uzasadnionych wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym. Organ nie ma prawa nałożyć obowiązku sporządzenia ekspertyzy, jeżeli w danej sprawie nie występuje przesłanka uzasadnionych wątpliwości (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 330/13). W tego rodzaju postępowaniu organy winny wskazać także przepisy techniczne co do zgodności z którymi istnieją w ich ocenie wątpliwości, wyjaśnienia także wymaga przez organy nadzoru z jakich przyczyn nie są w stanie samodzielnie poczynić badań co do stanu technicznego obiektu. Skorzystanie z pomocy rzeczoznawcy musi odnosić się jedynie do takich sytuacji, gdzie wiedza pracowników inspektoratu nie jest wystarczająca, jej brak organy nadzoru muszą udokumentować w rozstrzygnięciu. Ponieważ nadzór budowlany jest fachowym pionem administracji publicznej, co do zasady zatem ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich kompetencji. Zgodnie bowiem z art. 81 ust.1 pkt 1 lit.c) Prawa budowlanego, do jego podstawowych obowiązków należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności rozwiązań architektoniczno budowlanych z przepisami techniczno budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Przepis art. 81 c ust.2 cyt. ustawy, który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują rozstrzygnąć powstałych wątpliwości, omawiany przepis nie może być nadużywany. Oznacza to, iż zobowiązanie strony do przedłożenia ekspertyzy jest możliwe dopiero po przeprowadzeniu postępowania zgodnie z art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a., które nakładają na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i załatwienia jej.
Kierując się stanowiskiem NSA wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 maja 2013 r. w sprawie II OSK 192/12 stwierdzić należy, że za skorzystaniem z rozwiązania zawartego w art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane muszą przemawiać nie jakiekolwiek wątpliwości, ale wątpliwości uzasadnione, a nadto organ powinien precyzyjnie wskazać, jaką ekspertyzę i w jakim zakresie strona ma przedłożyć. Stosując ww. przepis, który ma charakter szczególny, a który stanowi podstawę prawną do nałożenia na stronę określonych obowiązków, w tym także finansowych, nie można dokonywać wykładni rozszerzającej. Stąd też organ wydając postanowienie obowiązany jest wykazać istnienie uzasadnionych wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym. Organ zatem nie ma prawa nałożyć obowiązku sporządzenia ekspertyzy, jeżeli w danej sprawie nie występuje przesłanka uzasadnionych wątpliwości. W przedmiotowej sprawie natomiast nałożono na J. R. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej określającej zagrożenia pożarowego i sposób jego likwidacji. Uzasadnienie nałożenia ww. obowiązku (tj. wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa pożarowego związane z istnieniem starego budynku zbudowanego z materiałów łatwopalnych przy granicy z działkami sąsiednimi), uznać należy za niedostateczne, albowiem wskazanie wyłącznie na materiał z jakiego zbudowany jest budynek, bliską odległość od granicy oraz fakt jego wieloletniego istnienia, nie przesądza o konieczności dostarczenia żądanej ekspertyzy, albowiem ww. okoliczności nie muszą oznaczać, że stan techniczny budynku budzi uzasadnione wątpliwości w zakresie zagrożenia przeciwpożarowego. Ocena konieczności sporządzenia ekspertyzy winna odnosić się do poszczególnych elementów budynku, znajdującej się w nim instalacji, których stan techniczny jest taki, że budzi wątpliwości. Oznacza to jednak konieczność poczynienia w tym zakresie ustaleń, które winny znaleźć potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Organy winny wskazać także przepisy techniczne, co do zgodności z którymi istnieją w ich ocenie wątpliwości. Wyjaśnienia także wymaga przez organy nadzoru, z jakich przyczyn nie są w stanie samodzielnie poczynić badań, co do stanu technicznego obiektu. Pamiętać bowiem należy, że skorzystanie z pomocy rzeczoznawcy musi odnosić się jedynie do takich sytuacji, gdzie wiedza pracowników inspektoratu, (czyli pracowników fachowego pionu administracji publicznej) nie jest wystarczająca.
Ponadto zauważenia wymaga, że art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Oznacza to, iż zobowiązanie strony do przedłożenia ekspertyzy jest możliwe dopiero po przeprowadzeniu postępowania zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Zgromadzony materiał dowodowy winien być zatem rozważony i oceniony zgodnie z art. 80 k.p.a pod kątem spełnienia przesłanek z zastosowanego w sprawie przepisu prawa budowlanego. Podkreślenia przy tym wymaga, że przeprowadzone oględziny stanu technicznego budynku mieszkalnego nie potwierdzają konieczności sporządzenia ekspertyzy, ani nie wynika z nich w żadnym razie stan techniczny obiektu w zakresie, o którym mowa w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Dodatkowo w ocenie Sądu, rozważenia wymagał będzie także materiał dowodowy zgromadzony w prowadzonej jednocześnie sprawie legalizacji robót wykonanych na tym obiekcie, w szczególności zaś sporządzona na potrzeby tamtego postępowania ekspertyza. Nie można bowiem wykluczyć, że istnieją w niej dane, co do stanu technicznego obiektu, który uzasadniałby przyjęty przez organy stan zagrożenia pożarowego w tym obiekcie.
Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające podlegają uchyleniu, gdyż zasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegający na niewyjaśnieniu stanu faktycznego, które w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane przepisy oraz art. 8 k.p.a. nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy dopuściły się takiego naruszenia.
Zasadny jest także, w ocenie Sądu, ze względów wskazanych powyżej, zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, które to naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. miało wpływ na wynik sprawy.
Niezasadny jest natomiast zarzut skargi, zgodnie z którym w sytuacji braku przymiotu strony po stronie D. W. i B. W., organy winny umorzyć przedmiotowe postępowanie. Organ I instancji w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...] stycznia 2011 r. wskazał, że zostało ono wszczęte na wniosek B. W. i D. W., a następnie doręczył tym osobom (a także innym właścicielom sąsiednich działek) postanowienie z [...] kwietnia 2011 r. Postępowanie to było nieprawidłowe i naruszało przepisy postępowania, w szczególności art. 28 k.p.a., jednakże, w ocenie Sądu, uchybienie to nie miało wpływu na wynik postępowania. Stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 66, czy art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane jest wyłącznie odpowiednio uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Wadliwość działań organów w tym zakresie wobec konieczności prowadzenia przez nie postępowania w sytuacji stwierdzenia choćby jednej z przesłanek z art. 66 ust.1 Prawa budowlanego nie ma istotnego znaczenia dla wyniku sprawy (por. szeroko cytowany wyrok NSA w sprawie II OSK 192/12).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ I instancji weźmie pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązany będzie uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Na mocy art. 152 p.p.s.a. należało stwierdzić, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania sądowego należnych skarżącemu orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.
O pozostałych kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 19 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461, j.t.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło