II SA/Bk 615/17

PostanowienieWSA w Białymstoku2018-09-18

Skład orzekający: Marek Leszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia innego radcy prawnego może zostać uwzględniony, jeśli prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane i skonsumowane, a skarżący kwestionuje sposób reprezentacji przez dotychczasowego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Stwierdzono, że prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego zostało już przyznane i skonsumowane w poprzednim postępowaniu. Ponowne rozstrzyganie o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika jest niedopuszczalne, gdy prawo pomocy zostało już przyznane i nie zostało cofnięte ani nie wygasło. Zastrzeżenia co do sposobu reprezentacji przez pełnomocnika z urzędu powinny być kierowane do organów korporacji zawodowych, a nie do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia innego radcy prawnego, argumentując, że wyznaczony pełnomocnik uchylił się od złożenia skargi kasacyjnej. Referendarz sądowy umorzył postępowanie, uznając, że prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane i skonsumowane. Skarżący złożył sprzeciw, kwestionując rozstrzygnięcie i wskazując na pozbawienie go prawa do sądu. Sąd rozpoznał sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marek Leszczyński, po rozpoznaniu w dniu 18 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 sierpnia 2018 r. umarzającego postępowanie wywołane wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie innego radcy prawnego w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. , Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2017 r. ustanowiono skarżącemu radcę prawnego. Postanowienie to nie zostało zaskarżone i jest prawomocne. W związku z powyższym w dniu 28 listopada 2017 r. został wyznaczony skarżącemu pełnomocnik radca prawny M. P., który reprezentował skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu 3 sierpnia 2018 r. skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie innego radcy prawnego, ze względu na to, że pełnomocnik wyznaczony w sprawie uchylił się od złożenia skargi kasacyjnej. Wskazał ponadto, iż wniosek o zmianę pełnomocnika złożony do Okręgowej Izby Radców Prawnych został nieuwzględniony, co w konsekwencji uniemożliwia mu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu. W oparciu o powyższe okoliczności referendarz sądowy postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2018 r. umorzył postępowanie wywołanie wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu podano, że w toku postępowania skarżący był reprezentowany przez radcę prawnego, a to umocowanie do reprezentowania strony skarżącej rozciągało się na całość postępowania. Powyższe skutkuje zaś tym, iż prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. Skarżący złożył sprzeciw od tego postanowienia wskazując, że nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem. Jego zdaniem wyznaczony pełnomocnik w sporządzonej opinii, w wyniku nienależytego przeanalizowania okoliczności faktycznych i prawnych, uchylił się od złożenia skargi kasacyjnej, tym samym uniemożliwił ochronę jego interesu prawnego i pozbawiał prawa do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 249a ww. ustawy jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Jak wskazano wyżej w toku niniejszego postępowania postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2017 r. ustanowiono już skarżącemu radcę prawnego. Postanowienie to nie zostało zaskarżone i jest prawomocne. W związku z powyższym w dniu 28 listopada 2017 r. został wyznaczony skarżącemu pełnomocnik radca prawny M. P. Pełnomocnik reprezentował skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wskazać zatem należy, iż w toku postępowania skarżący jest reprezentowany przez radcę prawnego, a to umocowanie do reprezentowania strony skarżącej rozciąga się na całość postępowania przed sądem I instancji jak i NSA. Z tych względów nie ma możliwości ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy w sytuacji gdy strona z takiego prawa już korzysta, a nie zostało ono cofnięte lub nie wygasło. Prawo pomocy w tym zakresie zostało już bowiem skonsumowane. Jeśli natomiast skarżący wnosi o zmianę lub wyznaczenie innego pełnomocnika, podkreślić należy, iż "jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenia zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie możne on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane" (postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OZ 374/09, LEX nr 575333). Ponadto NSA podniósł, iż zgłoszenie przez stronę wniosku zawierającego żądanie ustanowienia w ramach prawa pomocy kolejnego pełnomocnika z tego powodu, że poprzedni odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej nie może prowadzić do ponownego rozpoznawania tej kwestii, ponieważ sprawa prawa pomocy została już rozstrzygnięta" (postanowienie z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt I OZ 1076/09, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że nie było podstaw prawnych do ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy, wobec czego zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego utrzymano w mocy. Z tego względu, na podstawie art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło