II SA/Bk 615/20
WyrokWSA w Białymstoku2020-11-10
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Elżbieta Lemańska, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kierowca wykonujący okazjonalny przewóz osób za pośrednictwem aplikacji mobilnej, który nie posiadał orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, podlega karze pieniężnej na podstawie ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Kierowca wykonujący okazjonalny przewóz osób za pośrednictwem aplikacji mobilnej, nawet jeśli nie posiada statusu zarejestrowanego przedsiębiorcy, jest zobowiązany do posiadania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Brak tych dokumentów stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 2 tej ustawy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie zależy od winy.Stan faktyczny
Podczas kontroli drogowej stwierdzono, że D.Ł. wykonywał przewóz osób za pomocą aplikacji mobilnej. Kierowca nie posiadał wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na niego karę pieniężną w wysokości 2000 zł za naruszenie przepisów dotyczących posiadania tych orzeczeń. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. D.Ł. złożył skargę do sądu administracyjnego, kwestionując m.in. kwalifikację prawną wykonywanych czynności oraz zasadność nałożenia kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi D. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Podczas kontroli drogowej pojazdu marki B. o nr rejestracyjnym [...], przeprowadzonej w dniu [...] maja 2019 r. przez inspektorów inspekcji transportu drogowego Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w B., stwierdzono, że kierujący ww. pojazdem D.Ł. (na którego samochód jest zarejestrowany) wykonywał przewóz osób z ul. T. [...] na ul. [...] w B. Na tę okoliczność sporządzony został protokół nr [...], z którego wynika że ww. przejazd zamówiono za pomocą aplikacji B. zainstalowanej w telefonie komórkowym pasażera G.Ł. który potwierdził wykonanie przewozu. Wedle ustaleń zwartych w protokole przy zamawianiu kursu aplikacja wskazywała przewidywaną jego cenę, zaś po zakończeniu przewozu aplikacja wskazywała na kwotę 10 zł. Wykonanie przewozu zostało potwierdzone przez kierowcę w aplikacji B. zainstalowanej w jego telefonie komórkowym. Następnie pasażer uzyskał potwierdzenie w swoim telefonie komórkowym, że z jego konta bankowego pobrana została opłata za ww. przejazd. W protokole kontroli zawarto informację, że kierowca okazał podczas kontroli kopię licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wystawioną dla U. sp. z o.o. sp.k. w R.,
a także kopię umowy najmu ww. samochodu zawartą pomiędzy nim a ww. spółką w dniu 27 marca 2019 r. Nie posiadał natomiast w pojeździe i nie okazał do kontroli drogowej zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób, lub przewóz drogowy osób taksówką - wydanych na swoje nazwisko. W protokole wskazano również, że pojazd, którym wykonano przejazd nie był oznakowany w sposób przewidziany dla taksówek, ani też nie posiadał taksometru, ani kasy fiskalnej, a także, że pojazd ten jest konstrukcyjnie przeznaczony do przewozu najwyżej 5 osób – łącznie z kierowcę. W trakcie przesłuchania D.Ł. wskazał, że posiada zaświadczenie potwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych do prowadzenia pojazdów o kategorii B oraz, że nie robił badań lekarskich.
Pismem z dnia 29 maja 2019 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w B. (dalej: "WITD") zawiadomił D.Ł. o wszczęciu względem niego postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem opisanym w lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. 2019 r. poz. 58 ze zm. dalej: "u.t.d.") zawierającego wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz waga naruszeń (dalej: "załącznik nr 4"), polegającym na wykonywaniu w dniu [...] maja 2019 r. przewozu drogowego przez kierowcę nie posiadającego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W toku postępowania uzyskano zaświadczenie wystawione w dniu [...] października 2018 r. przez M.T. będącego psychologiem uprawnionym do badań psychologicznych w zakresie psychologii transportu, w którym stwierdzono brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania samochodem w ramach obowiązków służbowych kierowcy pojazdów kategorii B. Kolejne badanie zalecono za 5 lat. W piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. ww. psycholog wyjaśnił, że w wywiadzie osoba badana "nie wskazała potrzeby przeprowadzenia badania psychologicznego jak określono w art. 39k ust. 1 u.t.d. lub kierowcy zawodowego". Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2019 r. WITD powiadomił stronę, ze na podstawie ww. informacji nastąpiło rozszerzenie postępowania o naruszenie opisane w lp. 4.3. załącznika nr 4 polegające na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę nie posiadającego orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Decyzją z [...] sierpnia 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d., WITD nałożył na D.Ł. karę pieniężną wysokości 2.000 zł, wskazując w uzasadnieniu, że wykonując w dniu [...] maja 2019 r. przewóz zarobkowy osób nie posiadał on zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co stanowi naruszenie art. 39j u.t.d., za które wedle lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d. nakładana jest kara pieniężna w wysokości 1.000 zł, a także, że co prawda podczas kontroli okazał on zaświadczenie o przeprowadzonej konsultacji psychologicznej, jednakże uprawniony psycholog zaprzeczył, że badanie to obejmowało zakres art. 39k ust. 1 u.t.d. W konsekwencji organ stwierdził, że kierowca nie posiadał zaświadczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co stanowi naruszenie art. 39k u.t.d., za które na podstawie lp. 4.3. załącznika nr 4 nakładana jest kara pieniężna w wysokości 1.000 zł. Organ stwierdził również brak przesłanek uzasadniających zastosowanie w sprawie art. 92b i art. 92c u.t.d.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD") utrzymał w mocy ww. decyzję w całości. W uzasadnieniu podzielił ustalenia poczynione przez WITD wskazując, że podstawą wymierzenia kary pieniężnej stały się stwierdzone podczas kontroli naruszenia przez kierowcę obowiązków wynikających z art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1-3 i art. 39k ust. 1 i 2 u.t.d., za które na podstawie lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 3 nakładane są kary pieniężne w określonej tam wysokości. GITD wskazał, że w dniu 29 maja 2019 r. D.Ł. wykonywał we własnym imieniu odpłatny przewóz osób, a zatem jest osobą odpowiedzialną za ww. naruszenia, na zasadzie art. 92a u.t.d. Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutów podniesionych w odwołaniu, w tym miedzy innymi zarzutu nałożenia łącznej kary pieniężnej z przekroczeniem ograniczenia przewidzianego dla jednej kontroli, nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia.
D.Ł. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na ww. decyzję, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej:
1) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego,
a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
2) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego,
a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z punktem 4.2. załącznika nr 4, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem;
4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1, art. 92a ust 6 u.t.d. w zw. z punktem 4.3. załącznika nr 4 polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem;
5) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 92a ust. 10 u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4, podczas gdy za ten sam czyn będący przedmiotem kontroli skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 12.000 zł zgodnie z decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...];
6) art. 8 k.p.a. przez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji jej poprzedzającej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację oraz odnosząc się do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja GITD o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Obowiązek posiadania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego przez kierowcę wykonującego przewóz drogowy wynika wprost z art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.), dalej: u.t.d. W przepisach tych wskazano, że kierowca jest uprawniony do wykonywania przewozu drogowego jeśli nie ma przeciwwskazań zdrowotnych oraz przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co stwierdza się przez poddanie kierowcy stosownym badaniom lekarskim oraz psychologicznym. Stosownie do art. 39m u.t.d., wymagania wskazane w art. 39a-39l stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Podkreślić trzeba, na co zwrócił uwagę organ, że skarżący w sprawie niniejszej został ukarany nie jako przedsiębiorca (na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d.), ale jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie zaś z tym przepisem, zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane
z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2 000 zł za każde naruszenie. Oznacza to, że skarżący jako osoba wykonująca czynności związane
z przewozem drogowym (kierowca), zgodnie z art. 39m u.t.d. był zobowiązany legitymować się stosownymi orzeczeniami lekarskim i psychologicznym. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.). Natomiast wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.).
Prawidłowo ustaliły organy, że skarżący [...] maja 2019 r. wykonywał przewóz osób we własnym imieniu, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego i był to przewóz okazjonalny.
Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie
i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do treści art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (w sprawie pojazd skarżącego jest pojazdem do
5 osób). Ten warunek konstrukcyjny nie musi być spełniony do zakwalifikowania przewozu jako okazjonalnego, jeśli przewóz jest realizowany samochodami będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy oraz prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145),
w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zwięzłość definicji przewozu okazjonalnego zawartej w u.t.d. wymusza - celem prawidłowego zdefiniowania tego pojęcia - sięgnięcie do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny wynikających z przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 300 z 2009 r., s. 8). Zgodnie z art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Przewóz okazjonalny należy rozumieć zatem jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej.
W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (tak m.in.: wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., I OSK 1361/06, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z akt sprawy wynika, że skarżący swoją działalność wykonywał [...] maja
2019 r. w sposób odpłatny i oparty na nadarzających się okazjach zainicjowanych
i zaplanowanych. Świadczy o tym sposób, w jaki doszło do spornego przewozu. Skarżący i jego pasażer posiadali zainstalowane w telefonach komórkowych odpowiednie dla kierowcy (B. D.) i pasażera (B.) wersje aplikacji kojarzącej kierowcę z pasażerem, co wypełnia przesłankę okazjonalności w wyżej wskazanym rozumieniu. Przewóz ten miał charakter odpłatny. Nie podważa tego ustalenia okoliczność, że należność za przejazd została pobrana z podpiętej do aplikacji B. karty płatniczej pasażera po wykonanym kursie. Nadto skarżący, jak wynika
z protokołu jego przesłuchania, wykonywał podobne kursy jak ten kontrolowany. Otrzymywał za nie wynagrodzenie płatne za pomocą aplikacji B. Cykliczność
(co jakiś czas) lub nawet nieregularność przelewania wynagrodzenia, tzn. nie za każdy kurs oddzielnie, jak również wypłacanie wynagrodzenia za pomocą aplikacji internetowej nie są przeciwwskazaniem do przyjęcia wystąpienia cechy odpłatności.
Wskazać również trzeba na dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C- 34/15) analizę charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja Taxify (tożsama z B.). Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, przez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami
a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców.
W tych okolicznościach należy przyjąć, że skarżący korzystając z aplikacji B. Driver przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z ww. aplikacji skarżący uzyskał wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. W konsekwencji skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego i usługi te były faktycznie przewozem okazjonalnym, tyle że realizowane pojazdem niespełniającym wymagań prawnych dla tego przewozu.
Zdaniem sądu, trafnie organy ustaliły, że inne czynności związane
z przewozem drogowym (funkcja kierowcy w trakcie realizowanego przewozu) skarżący wykonywał we własnym imieniu i na swoją rzecz. Zauważyć należy, że
w zawiadomieniu z 29 maja 2019 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego organy wskazały skarżącemu treść art. 92b i art. 92c u.t.d. (zawierające przesłanki negatywne dla nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy
o transporcie drogowym oraz przesłanki negatywne do wszczęcia postępowania
w przedmiocie nałożenia takiej kary). W tymże zawiadomieniu również pouczyły,
że w terminie 7 dni skarżący może wskazać okoliczności i dowody świadczące o tym, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Powyższe zawiadomienie skarżący odebrał osobiście, w tym samym dniu, co potwierdził własnoręcznym podpisem (k. 8 akt adm.). W zakreślonym terminie skarżący w żaden sposób nie zareagował na powyższe pouczenie i wezwanie. W dniu [...] czerwca 2019 r. zgłosił udział w postępowaniu jego pełnomocnik, który również nie przedstawił stanowiska w sprawie i nie ustosunkował się do wezwania. Z kolei, jak wyjaśnił skarżący do protokołu sporządzonego w trakcie przesłuchania, podpisał wyłącznie umowę najmu samochodu z firmą U.. W żaden sposób nie udowodnił jednak w toku postępowania, jakoby umowa ta podważała ustalenie o osobistym, na własną rzecz
i odpłatnym wykonywaniu przez niego czynności związanych z przewozem drogowym.
Nie ma również znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego okoliczność, że nie prowadzi on zarejestrowanej działalności gospodarczej. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji jest działaniem faktycznym polegającym na przewozie osób lub rzeczy w taki sposób, że odpowiada on wykonywaniu transportu drogowego. Czynności wykonywane przez skarżącego, aby zostały zakwalifikowane jako wykonywanie transportu drogowego, nie muszą stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej (vide np. wyrok NSA w sprawie II GSK 701/17). Skoro więc skarżący nie wykonywał przewozu na rzecz i w imieniu innego podmiotu, to wykonywał w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem (przewóz okazjonalny) w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. we własnym imieniu. Ponosi zatem osobistą odpowiedzialność za brak w dniu kontroli orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Organ prawidłowo nałożył karę pieniężną.
Niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 92a ust. 1 – bowiem nie miał ten przepis w sprawie zastosowania, gdyż skarżącego ukarano na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d., jak też przepisu art. 92 ust. 6 w zw. z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. – bowiem przepis ten dotyczy co prawda kierowców ale w innej sytuacji niż będąca przedmiotem sporu (kierowców jako osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, a faktycznie wykonujące na jego rzecz przewozy drogowe).
Sformułowany został również zarzut naruszenia art. 92a ust. 10 u.t.d. przez wymierzenie skarżącemu kar w łącznej kwocie przekraczającej 12 000 zł, bowiem skarżący został ukarany w innym postępowaniu prowadzonym przez PWITD karą 12000 zł za naruszenia ustalone podczas tej samej kontroli (brak licencji). Zgodnie
z ww. przepisem, jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1 (tzn. karę 12 000 zł).
Niniejsze postępowanie odnosi się do kary administracyjnej w łącznej kwocie 2000 zł, nałożonej na skarżącego jako na inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie
z art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., a także wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do tej ustawy. Ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 4 nie wyklucza możliwości wszczęcia wobec tej samej strony postępowania w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy. Z tego powodu wobec skarżącego została również wydana decyzja, którą organ nałożył karę pieniężną w wysokości 12 000 zł jako na podmiot,
o którym mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., czyli osobę wykonującą przewóz drogowy. Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do tej ustawy. Pomimo zatem, że stwierdzone naruszenia zostały ujawnione podczas jednej kontroli, to zupełnie odmienna jest podstawa prawna obu decyzji. Nałożenie kar nastąpiło w związku
z różnymi naruszeniami. Innymi słowy, naruszenia wymienione w załączniku nr 3 nie pochłaniają w przypadku skarżącego naruszeń wymienionych w załączniku nr 4, zatem naruszenie z jednego załącznika nie stanowi w tym konkretnym przypadku jednocześnie naruszenia z drugiego załącznika. W przepisie art. 92a ust. 10 u.t.d., zdaniem sadu, chodzi o to, by jeden czyn stanowił jednocześnie naruszenie
z załącznika nr 3 i 4, co należy rozumieć w ten sposób, że jeden czyn wypełniałby jednocześnie znamiona naruszeń z dwóch załączników (np. brak licencji stwierdzony podczas kontroli przewozu – załącznik nr 3 lp. 1.1 oraz nieokazanie i niewyposażenie kierowcy w licencję podczas tej samej kontroli – załącznik nr 4 lp. 1.1, tzn. w takiej sytuacji nie można by ukarać za brak licencji i za jej nieokazanie, bowiem brak licencji pochłania to drugie naruszenie; jest to więc sytuacja, gdy jeden czyn "stanowi jednocześnie naruszenie" z dwóch załączników w rozumieniu art. 92a ust. 10 u.t.d.). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej i w sprawie, w której skarżącego ukarano za brak licencji karą 12 000 zł (w tamtej sprawie skarga została nieprawomocnie oddalona wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 9 czerwca 2020 r.
w sprawie II SA/Bk 95/20).
Odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Skarżący jako podmiot wykonujący w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem drogowym (przewóz okazjonalny osób) był zobowiązany do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym
i posiadania odpowiednich dokumentów. Brak dopełnienia tych obowiązków oraz niewykazanie wystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność za ten brak, jak również prawidłowe niestwierdzenie wystąpienia tych przesłanek przez organ
z urzędu, skutkował nałożeniem kary.
W ocenie sądu, organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, a ich stanowisko znalazło odzwierciedlenie
w uzasadnieniach decyzji. Zapewniono skarżącemu udział w postępowaniu. Nie doszło do naruszenia zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a. Organ informował skarżącego o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści przepisów. Konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości było nałożenie odpowiednich kar pieniężnych, zgodnie
z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Organ odwoławczy nie naruszył również przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się merytorycznie do podniesionych w odwołaniu zarzutów odnośnie do nieposiadania przez skarżącego statusu przedsiębiorcy, jak również co do zasad działania aplikacji B., przez którą była zamawiana usługa przewozu. Organ odniósł się także do zarzutu naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d. polegającego na podwójnym ukaraniu skarżącego. Organ odwoławczy uznając decyzję organu pierwszej instancji za prawidłową, a zarzuty zawarte w odwołaniu strony za niezasadne, obowiązany był na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. do utrzymania tej decyzji w mocy.
Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło