II SA/Bk 618/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2016 r. sprzeciwu R. K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 grudnia 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia F.Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Z. B. w B. oraz Fundacji T. U. Ś. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji zmieniającej decyzję udzielającą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego; W dniu [...] października 2015 roku, [...] listopada 2015 r. i [...] grudnia 2015 r. do akt sprawy wypłynął wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika złożony przez R. K., który reprezentuje w niniejszej sprawie skarżące: Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenie Z. B. w B., Fundację T. U. i Stowarzyszenie F. Z. w B. (k. 13, 34, 62). Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2015 r. referendarz sądowy odmówił R. K. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, argumentując, że wnioskodawca wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata – R. K.- nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania. Sprzeciw od powyższego postanowienia złożył R. K. żądając zwolnienia od kosztów i przyznania z urzędu bezpłatnej pomocy radcy prawnego lub adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), w brzmieniu nadanym przez art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Jak wynika natomiast z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Oznacza to, że o przyznanie prawa pomocy może ubiegać się osoba, która jest stroną postępowania toczącego się przed sądem administracyjnym. Przepis art. 12 p.p.s.a. wskazuje, że ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Stosownie natomiast do art. 32 w/w ustawy w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W art. 33 p.p.s.a. wyróżniono także dwa rodzaje uczestników postępowania – uczestnika na prawach strony tj. osobę, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego oraz innego uczestnika postępowania tj. osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Poza przypadkami wyraźnie przewidzianymi w przepisach prawa uprawnienia procesowe przysługujące stronie przysługują również uczestnikom postępowania. Uwzględniając przedstawione okoliczności należy stwierdzić, iż R. K. jako osoba fizyczna nie korzysta w sprawie ze statusu strony, ani uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż reprezentuje, jak sam przyznaje w sprzeciwie, wyłącznie stronę skarżącą tj. Stowarzyszenia i Fundację. W związku z tym, iż wnioskodawca wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata – R. K.- nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania, referendarz sądowy trafnie ocenił, że nie może mu zostać przyznane prawo pomocy. Wniosek zaś R. K. o przyznanie prawa pomocy, w którym wskazana jest jej sytuacja majątkowa, nie mógł być uwzględniony, gdyż osoba reprezentującą stowarzyszenia działa w imieniu stowarzyszenia i nie jest stroną postępowania sądowego, w tym postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy (vide: postanowienia NSA: z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt I OZ 709/08, z dnia 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OZ 343/15 i z dnia 15 października 2015 r., wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że nie było podstaw faktycznych i prawnych do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie, wobec czego zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego utrzymano w mocy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 243 w zw. art. 260 § 1 i 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.