II SA/Bk 621/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Marcin Kojło, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 sierpnia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Podlaskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku z dnia 7 lutego 2025 r. nr OE.3152.2.2025 w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę Podlaski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Białymstoku (dalej jako: "PPWIS" lub "wierzyciel") na mocy upomnienia nr 41/U-I/OE/2024 z dnia 21 października 2024r. wezwał M. B. (dalej powoływanego także jako: "zobowiązany", "skarżący") do uregulowania należności pieniężnych wynikających z postanowienia PPWIS nr 953/P-I/E/2024 wydanego w dniu 20 września 2024r. nakładającego na skarżącego: grzywnę w wysokości 1.000 zł z tytułu niezaszczepienia małoletniego F. B. obowiązkowym szczepieniom przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (II oraz III dawka szczepienia podstawowego), inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae (dawki szczepienia podstawowego), błonicy, tężcowi, krztuścowi (dawki szczepienia podstawowego), ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (dawki szczepienia podstawowego) inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus infuenzae typu B (dawki szczepienia podstawowego), o/odrze, śwince, różyczce (I dawka szczepienia podstawowego) - przewidzianym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, a wynikającym z tytułu wykonawczego nr EP/2/T/2024 z dnia 19 kwietnia 2024r. (pkt 1) oraz opłatę za dokonanie czynności egzekucyjnych w kwocie 68 zł (pkt 2). W/w należności należało wpłacić w ciągu 7 dni, licząc od dnia doręczenia niniejszego upomnienia. W związku z tym, że zobowiązany w wyznaczonym terminie nie wykonał ww. obowiązku PPWIS w dniu 18 listopada 2024 r. wystawił dwa tytuły wykonawcze nr: 64/TW-1/OE/2024 obejmujący egzekucję kwoty 1.000 zł i 65/TW-1/OE/2024 obejmujący egzekucję kwoty 68 zł oraz zobowiązał skarżącego do opłacenia nieuiszczonej, nałożonej grzywny w celu przymuszenia. Jednocześnie zwrócił się do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku o przymusowe wyegzekwowanie należności w drodze postępowania egzekucyjnego w administracji. Organ egzekucyjny wszczął egzekucje na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Pismem z dnia 9 grudnia 2024 r. pełnomocnik skarżącego złożył zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej co do kwoty 1000 zł i 68 zł zarzucając postępowaniu egzekucyjnemu naruszenie art. 33 § 2 pkt 6c w zw. z art. 122 § 2 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966r. (t.j. Dz.U. z 2023 poz. 2505, dalej w skrócie: "u.p.e.a") poprzez brak wymagalności obowiązku z innych przyczyn, a mianowicie z powodu nie wskazania orzeczeniu będącego podstawą obowiązku nałożenia grzywny - terminu, w którym ta grzywna ma zostać uiszczona oraz naruszenie art. 124 § k.p.a. w zw. z art. 122 § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. w zw. z art. 18 tej ustawy. Powołując się na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniosła o uwzględnienie zarzutów, umorzenie postępowania egzekucyjnego i zwrot wszystkich ściągniętych od strony – środków. PPWIS określił swoje stanowisko w sprawie zarzutów zobowiązanej w postanowieniu z 13 stycznia 2025 r. nr OE.3152.2.2025 oddalając zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Zdaniem organu żaden z podniesionych zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie. W zakresie zarzutu braku wymagalności obowiązku z innych przyczyn, tj. niewskazania terminu, do którego grzywna miała być uiszczona, wyjaśnił, że w treści postanowienia nr 953/P-I/E/2024 z dnia 20 września 2024r. nakładającego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 1000 zł, obciążającego kosztami w kwocie 68 zł i wzywającego do wykonania obowiązku zaszczepienia małoletniego, a dokładnie na stronie nr 4 tego postanowienia jednoznacznie wskazano, że grzywnę w kwocie 1000 zł i opłatę w kwocie 68 zł należy uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia na wskazane konto. Tak więc zarzut braku wymagalności jest całkowicie bezzasadny, a profesjonalny pełnomocnik zobowiązany był przed postawieniem zarzutu, zapoznać się w całości z treścią postanowienia, któremu stawia zarzut o tej treści. We wniosku ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik skarżącego podtrzymała zarzuty do postępowania egzekucyjnego w zakresie naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 c w zw. z art. 122 § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez brak wymagalności obowiązku z innych przyczyn, tj. niewskazania w orzeczeniu będącego podstawą obowiązku nałożenia grzywny - terminu, w którym ta grzywna ma zostać uiszczona. Wyjaśniła, że stronę jak i inne organy państwowe wiąże sentencja, a nie treść pouczenia, a wydane postanowienie dotknięte jest brakiem formalnym. Nadto zarzuciła naruszenie art. 124 § k.p.a. w zw. z art. 122 § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. w zw. z art. 18 tej ustawy. Wyjaśniła, że przy określaniu terminu uiszczenia grzywny i realizacji obowiązku zagrożonego wykonaniem zastępczym organ egzekucyjny powinien w obu tych przypadkach wyznaczyć taki termin, by realizacja egzekwowanego obowiązku była w tym terminie możliwa. W przeciwnym wypadku nałożenie grzywny traci charakter środka przymuszającego do realizacji obowiązku i wobec obiektywnego braku możliwości jego wykonania w zakreślonym terminie niejako od razu przybiera w istocie charakter kary za brak jego wykonania z konsekwencjami wykonania zastępczego. W niniejszej sprawie organ wyznaczył stronie termin siedmiu dni na wykonanie obowiązku, którego realnie nie można wykonać w tym terminie. Pomiędzy szczepieniami powinno być co najmniej dwa tygodnie przerwy, a organ oczekiwał wykonania kilku szczepień. Strona kwestionuje ażeby termin 7 dniowy był realny celem wykonania obowiązku zaszczepienia małoletniego. Końcowo pełnomocnik skarżącego wskazał, że na zaskarżone postanowienie przysługuje zażalenie, a nie wniosek o ponowne rozparzenie sprawy co wynika z art. 17 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 34 § 3 u.pe.a., dlatego też niniejsza sprawa nie może być ponownie rozpatrzona przez PPWIS w Białymstoku, ale przez Ministra Zdrowia. W następstwie wniesionego przez zobowiązanego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy PPWIS postanowieniem z 7 lutego 2025r. nr OE.3152.2.2025 utrzymał w mocy postanowienie z dnia 13 stycznia 2025r. W uzasadnieniu wyjaśniono, że właściwość organu do rozpatrzenia ponownego sprawy wynika z art. 17 ust § 1a u.p.e.a., zgodnie z którym o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, do zażaleń na postanowienia, o których mowa w art. 34 § 2, wydanych przez wierzycieli, dla których organem wyższego stopnia jest minister, stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a., z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. W dalszej kolejności organ zacytował brzmienie art. 33, 34 § 1 i § 2 u.p.e.a., zaznaczając, że myśl art. 33 § 4 tej ustawy zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej obligatoryjnie ma określać istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy uznał, że żaden z podniesionych zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze z treści postanowienia nr 953/P-I/E/2024 z 20 września 2024 r. nakładającego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 1000 zł, obciążającego kosztami w kwocie 68 zł i wzywającego do wykonania obowiązku zaszczepienia małoletniego wynika wprost, że termin ten został wskazany w pouczeniu, które jest integralną częścią postanowienia. Na stronie 4 pkt 1 wyraźnie wskazano, że grzywnę w kwocie 1000 zł i opłatę w kwocie 68 zł należało uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia na wskazane konto. Po drugie i najważniejsze zarzut braku wymagalności dotyczy obowiązku jaki ma wykonać rodzic małoletniego dziecka, a więc zaszczepienia, a nie zapłaty grzywny. W tym zakresie w ogóle pełnomocnik nie uzasadnił w jakikolwiek sposób tego zarzutu - skupiając się wyłącznie na grzywnie. Zarzut ma dotyczyć egzekucji administracyjnej, a skoro pełnomocnik powołał się na brak wymagalności obowiązku, to w tym obszarze winien wykazać jego zasadność, czego wyraźnie zabrakło. Jak zaakcentował organ o wymagalności obowiązku administracyjnego decyduje cecha, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego, zaś stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie. Obowiązkiem jest zaszczepienie dziecka, a nie zapłata grzywny, która jest tylko środkiem do celu. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do tut. Sądu Administracyjnego, zaskarżając ww. postanowienie PPWIS w całości oraz zarzucając mu: 1) art 33 § 2 pkt 2 lit c u.p.e.a. w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szczepień ochronnych z 27.09.2023r. poprzez określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającą z przepisu prawa, tj. oczekiwanie poddania dziecka zgodnie z bliżej nieokreślonym "indywidualnym tokiem szczepień" zamiast zgodnie z rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szczepień ochronnych z 27.09.2023r. 2) art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. w zw. z art. z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi poprzez brak wymagalności z innych przyczyn - dziecko znajduje się w wieku, dla którego nie jest przewidziane przeprowadzenie żadnego szczepienia; 3) art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez niewskazanie treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny; 4) art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i nie umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na niespełnienie przez wydany tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 tej ustawy; 5) art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., tj. braku wymagalności obowiązku - z uwagi na brak podstawy prawnej do określenia obowiązku - poprzez nałożenie obowiązków na skarżącą na podstawie niekonstytucyjnych przepisów i prowadzenie postępowania przymuszającego do wykonania obowiązków określonych niezgodnie z Konstytucją RP; 6) art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. w zw. z art. 18 ust. 1 2 i 4 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych poprzez brak wymagalności obowiązku z innych przyczyn - niezastosowanie i nie poszanowanie prawa Skarżącego do posiadania własnych przekonań religijnych i wychowywania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami poprzez ustanowienie obowiązku - przymusu szczepień, który to godzi w prawo Skarżącego do posiadania przekonań religijnych. Skarżąca zwraca uwagę, że przywołany akt - Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz.U. 1977 nr 38 poz. 167) został przez Polskę ratyfikowany i ma pierwszeństwo przed ustawą. Skarżąca nie podlega regulacji ustawowej statuującej ogólny obowiązek przymusu szczepień. W tym miejscu należy przywołać art. 91 Konstytucji zgodnie z którym Art. 91.Ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw RP, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy; 7) art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szczepień ochronnych z 27.09.2023r. poprzez wygaśnięcie obowiązku - zgodnie z kalendarzem szczepień, obowiązek poddania dziecka szczepieniom podstawowym wygasł, ponieważ dziecko - małoletni F. B. urodził się 19.01.2021r. 8) art. 33 § 2 pkt 6 c w zw. z art. 122 § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez brak wymagalności obowiązku z innych przyczyn. Z powodu nie wskazania - w orzeczeniu będącego podstawą obowiązku nałożenia grzywny - terminu, w którym ta grzywna ma zostać uiszczona uznać należy, że obowiązek był wobec Strony nie wymagalny z innych przyczyn; 9) art. 124 § k.p.a. w zw. z art. 122 § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. w zw. z art. 18 ustawy; 10) nieadekwatne wyznaczenie terminu dla Strony celem wykonania obowiązku. Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych oraz przeprowadzenie w sprawie rozprawy. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego uszczegółowiła podniesione zarzuty akcentując, że postanowienie jest nieważne ponieważ w rozstrzygnięciu tym nie wskazano terminu w jakim grzywna ma zostać uiszczona. Jej zdaniem to w sentencji postanowienia powinno być zamieszczone rozstrzygnięcie określające wyznaczoną datę wykonania obowiązku niepieniężnego i pieniężnego, a w pouczeniu może być zawarta tylko informacja o przysługującym zażaleniu lub skardze. Dodatkowo podkreślono, że choć w pouczeniu wskazano termin 7-dniowy na wykonanie obowiązku uiszczenia grzywny - to termin ten został ustalony nieprawidłowo. Pełnomocnik wyjaśniła, że w innych województwach w analogicznych postanowieniach organy wydają termin 120 dni lub termin 12 miesięcy na wykonanie obowiązku - uiszczenia grzywny i poddania dziecka szczepieniom. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując oraz doprecyzowując stanowisko oraz argumentację wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ egzekucyjny dodatkowo wskazał, że prowadzone aktualnie postępowanie dotyczy egzekucji należności pieniężnych wszczętej na podstawie tytułów wykonawczych z 18 listopada 2024r. nr: 64/TW-1/OE/2024 i 65/TW-1/OE/2024 i postępowanie to należy odróżnić od prowadzonej wobec skarżącego w innym postępowaniu egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Zarzuty mogą zatem oscylować tylko wokół tego zakresu. Argumenty skargi odnoszą się zaś do postępowania prowadzonego w sprawie egzekucji niepieniężnej, czyli przymuszenia do wykonania obowiązku zaszczepienia dziecka. Natomiast obecne postępowanie dotyczy egzekucji obowiązku pieniężnego i jest egzekwowany na podstawie samodzielnego tytułu wykonawczego. Są to dwa odrębne postępowania egzekucyjne, prowadzone przez dwa różne organy egzekucyjne, do których prowadzenia należy odrębnie składać zarzuty. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem egzekucji są więc wyłącznie obowiązki o charakterze pieniężnym {grzywna i opłata). Zatem ani wierzyciel ani organ egzekucyjny w tym postępowaniu nie są władne odnosić się do zarzutów podnoszonych przez skarżącą w zakresie egzekucji obowiązków skarżącego o charakterze niepieniężnym. Uprawnienie do wystawienia tytułu wykonawczego, a wręcz obowiązek dla organu administracji, dały przepisy prawa, zgodnie z którymi prawomocne i ostateczne postanowienie w sprawie nałożenia grzywny jest wymagalne. W sprawie wyegzekwowania obowiązku o charakterze niepieniężnym zostało wydane postanowienie ostateczne i prawomocne, skutkujące obowiązkiem wszczęcia egzekucji. Podnoszenie zarzutów wobec tytułu egzekucyjnego w egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym mija się z celem i wolą ustawodawcy, zwłaszcza, że tamten tytuł wykonawczy nie został w żaden sposób pozbawiony mocy prawnej. Egzekucję administracyjną prowadzi się w oparciu o jeden tytuł wykonawczy, dlatego też wszelkie zarzuty strony podniesione w skardze, odnoszące się do "pierwotnego" tytułu wykonawczego, a zatem tytułu egzekucyjnego w egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym, są bezpodstawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W niniejszej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia, które zostało poddane kontroli Sądu, jest postanowienie PPWIS z dnia 7 lutego 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie tego organu oddalające zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej pieniężnej – grzywny w celu przymuszenia. W pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie wszczęte zostało upomnieniem z dnia 21 października 2024r. i dotyczy wystawionych w dniu 18 listopada 2024r. dwóch tytułów wykonawczych: nr 64/TW-1/OE/2024 obejmującego egzekucję samej grzywny w kwocie 1.000 zł i nr 65/TW-1/OE/2024 obejmującego opłatę egzekucyjną w kwocie 68 zł. W konsekwencji z uwagi na to, że egzekucja dotyczy należności pieniężnej, a zatem legalności nałożenia grzywny w celu przymuszenia, przedmiotem weryfikacji mogła być jedynie zgodność z prawem zastosowania w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym tego konkretnego środka egzekucyjnego - grzywny, a nie dopuszczalność egzekucji w ogóle. W przedmiocie samego środka zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym, jakim są zarzuty, należy wskazać, że prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zobowiązanemu zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. Z kolei w myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: (1) nieistnienie obowiązku; (2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: (a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, (b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, (c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; (3) błąd co do zobowiązanego; (4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; (5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; (6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: (a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, (b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, (c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Podkreślenia wymaga, że zarzut jest środkiem prawnym o jednolitym charakterze. Wnosząc go, zobowiązany zamierza wykazać zaistnienie jednej z przesłanek z art. 33 § 2 u.p.e.a., czym kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu egzekucyjnego nie dotyczy sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionujący dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalność lub zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 546/21; wszystkie powołane w uzasadnieniu tego orzeczenia wyroki sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie: "CBOSA"). W orzecznictwie podkreśla się jednolicie, że zarzut jest środkiem prawnym o jednolitym charakterze. Wnosząc go, zobowiązany zamierza wykazać zaistnienie jednej z przesłanek z art. 33 § 2 u.p.e.a., czym kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu egzekucyjnego nie dotyczy sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się ten szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionujący dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalność lub zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Postępowanie to ma zatem charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 października 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 484/22, CBOSA). Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w ich ramach okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. m.in. wyrok NSA z 29 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 546/21, CBOSA). Pełnomocnik skarżącego w skardze podnosi dwojakiego rodzaju zarzuty. Zarzuty wskazane w pkt 1 - 7 kierowane są wobec tytułu egzekucyjnego w egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym (obowiązku poddania dziecka obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu), który to tytuł nie został pozbawiony mocy prawnej, w dalszym ciągu pozostaje w obiegu prawnym i nie został z obrotu prawnego wyeliminowany. Z kolei zarzuty zawarte w pkt 8 i 10 skargi dotyczą egzekucji obowiązku o charakterze pieniężnym, a więc samej grzywny. Uwzględniając powyższe w zestawieniu z zarzutami skargi (pkt 1 -7) odnoszącymi się do "pierwotnego" tytułu wykonawczego należy przyjąć, że zarzuty związane z brakiem wymagalności obowiązku niepieniężnego poddanego egzekucji administracyjnej, nieistnieniem podstawy prawnej, brakiem dopuszczalność samej egzekucji, czy też nieumorzeniem postepowania egzekucyjnego są całkowicie chybione, bowiem skierowane są przeciwko innemu tytułowi. W tym miejscu należy jeszcze raz podkreślić, ze badane w niniejszej sprawie postępowanie dotyczy obowiązku egzekwowanego na podstawie samodzielnego tytułu wykonawczego i jest odrębne od egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Zaskarżone do tut. sądu postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia konkretyzuje środek egzekucyjny, kreując dodatkowy, wtórny i wykonawczy względem zasadniczego (pierwotnego) obowiązku niepieniężnego obowiązek o charakterze pieniężnym. Jak trafnie zaś stwierdził NSA w wyroku z dnia 5 czerwca 2025r. o sygn. akt II GSK 2456/21 (CBOSA) obowiązek uiszczenia grzywny w celu przymuszenia ma zatem charakter wtórny i akcesoryjny względem obowiązku niepieniężnego, którego niewykonanie stanowi podstawę do zastosowania powyższego środka egzekucyjnego. Istnieje więc instrumentalny związek między sprawą nałożenia grzywny w celu przymuszenia i sprawą egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym, dla którego realizacji grzywna ta stanowi środek egzekucyjny. Jest to jednak związek tylko instrumentalny, a obie sprawy pozostają formalnie odrębne. Oznacza to, że istnienia, zasadności i wymagalności poddanego egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym nie można kwestionować za pomocą środków prawnych (na drodze administracyjnej i na drodze postępowania przed sądami administracyjnymi) wnoszonych przeciwko postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania tego obowiązku. Dla dokonania oceny legalności zaskarżonego postanowienia w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia nie mogą mieć zatem znaczenia podnoszone przez skarżącą zarzuty, które ogniskują się na obowiązku szczepienia, jego istnieniu i podstawie prawnej, kwestie te bowiem wykraczają poza zakres niniejszej sprawy. Jak prawidłowo zatem stwierdził organ w odpowiedzi na skargę mamy do czynienia w dwoma odrębnymi postępowaniami egzekucyjnymi, prowadzonymi przez dwa różne organy egzekucyjne, do których prowadzenia należy składać odrębne zarzuty. Skoro skarżący nie przedstawił zaś zarzutów do postępowania egzekucyjnego prowadzonego w egzekucji pieniężnej i wbrew treści art. 43 ust. 4 u.p.e.a. nie określił istoty, zakresu żądania i przedstawienia na ich poparcie dowodów, to skarga powinna być oddalona. Jak trafnie podkreślił organ wszystkie wydane w toku postępowania egzekucyjnego - postanowienia, tytuły wykonawcze mają moc prawną, są w obiegu prawnym, nie zostały w żaden sposób wyeliminowane, a w samym postanowieniu o nałożeniu grzywny wskazany został zarówno termin zapłaty należności pieniężnych jak i realizacji obowiązku niepieniężnego. Na marginesie, bo nie dotyczy to istoty sporu w sprawie niniejszej, Sąd zauważa, że zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm., dalej jako: "u.z.z.c.l."), osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy tym, w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 ustawy). W myśl zaś art. 17 ust. 1 u.z.z.c.l. osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Stosownie zaś do art. 17 ust. 10 pkt 1 i pkt 2 ustawy, minister właściwy do spraw zdrowia został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz osób lub grup osób obowiązanych do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej zostało wydane rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Rozporządzenie to uchylone zostało z dniem 1 października 2023r. Przepis § 5 tego rozporządzenia stanowił, że obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy. W wyroku z dnia 9 maja 2023 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 81/19, orzekł, że: I. Artykuł 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, ze zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; II. Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP. Wyrok powyższy został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 12 maja 2023 r. pod pozycją 909. W uzasadnieniu wyroku powołanego wyżej Trybunał nie zakwestionował samego obowiązku szczepień ochronnych podnosząc, że materia dotycząca obowiązkowych szczepień ochronnych nie może ulegać potrzebie częstych zmian i z tego powodu zasugerował dostosowanie stanu prawnego w pierwszej kolejności poprzez zmianę rozporządzenia, co nastąpiło 23 września 2023 r. Nie ulega zaś wątpliwości, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego na terytorium RP obowiązywało, jako akt powszechnie obowiązujący, podjęte w wyniku wskazanego wyżej wyroku TK rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydane na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch., które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077). Rozporządzenie to określa schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej, obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem żadnych wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch., skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Pogląd o istnieniu normy prawnej, która ustanawia powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, a która oparta jest o przepis ustawowy jest jednolity w orzecznictwie (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11) i podzielany przez skład orzekający. Oznacza to, że wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny, a jego niedopełnienie aktualizuje obowiązek wszczęcia postepowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Wywód powyższy, związany z egzekucją świadczenia niepieniężnego (a więc niebędącego, co zostało już na wstępie zasygnalizowane, przedmiotem orzekania w sprawie niniejszej) dodatkowo potwierdza niezasadność argumentów skarżącego o niekonstytucyjności przepisów na tok egzekucji i wpływie wyroku Trybunału Konstytucyjnego na prowadzone postępowanie w odniesieniu do szczepień obowiązkowych, którym poddawani są małoletni. Niezasadne są zatem wszystkie zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, które kwestionują prawidłowość nałożenia obowiązku poddania małoletniego dziecka skarżącego szczepieniu ochronnemu, w tym istnienia podstawy prawnej tego obowiązku, terminu wykonalności tego obowiązku i jego wymagalności. Dodatkowo w zakresie zarzutu z pkt 6 skargi warto przypomnieć, że w świetle wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 8 kwietnia 2021 r. (skarga nr 47621/13, w sprawie V. i inni przeciwko Republice Czeskiej) nie ma podstaw do uznania, że wprowadzony przez polskiego ustawodawcę obowiązek szczepień ochronnych małoletnich stanowi naruszenie konwencyjnego prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego rodziców i dzieci (art. 8 ust. 1 EKPCz). Trybunał wskazał m.in., że "nie można uznać za nieproporcjonalny wymogu państwa, by te osoby, dla których szczepienie stanowi odległe zagrożenie dla zdrowia, korzystały z tego uniwersalnie stosowanego środka ochronnego, w drodze obowiązku prawnego oraz w imię solidarności społecznej, dla dobra niewielkiej liczby wrażliwych dzieci, które nie mogą skorzystać ze szczepionki". Trzeba również pamiętać, że ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa jest wyjątkowo dopuszczalna w zakresie przewidzianym przez ustawę i koniecznym w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób (art. 8 ust. 2 EKPCz). W kontekście zaś zarzutu sformułowanego w pkt 4 skargi, należy dodatkowo przypomnieć stronie, że niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (wymogów tytułu wykonawczego) stanowi w obecnym stanie prawnym podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Spełnianie przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 u.p.e.a. znajduje się aktualnie poza zakresem art. 33 § 2 u.p.e.a. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1311/21, CBOSA). W konsekwencji zarzuty sformułowane przez stronę w pkt 1-7 należało uznać za oczywiście bezzasadne jako niedotyczące prowadzonego aktualnie postępowania. Za niezasadne Sąd uznał też zarzuty wskazane w pkt 8 i 10 skargi w zakresie niewskazania terminu w jakim grzywna powinna zostać uiszczona, a jednocześnie przyjęcia, że wyznaczony termin do wykonania obowiązku jest nieadekwatny. W tym zakresie przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Wysokość grzywny w celu przymuszenia, w zależności od charakteru egzekwowanego obowiązku, reguluje art. 121 u.p.e.a. Zgodnie zaś z art. 122 cyt. ustawy, grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożeniu grzywny, które powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub w wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie poddał małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym (i stanu tego w treści skargi nie kwestionuje), a to skutkowało wszczęciem wobec niego postępowania egzekucyjnego tytułem wykonawczym wystawionym przez wierzyciela – PPWIS w dniu 19 kwietnia 2024r. tytułu wykonawczego nr EP/l/T/2024. Wobec niewykonania ww. obowiązku, organ egzekucyjny mógł w efekcie w toku postępowania egzekucyjnego zastosować ww. środek egzekucyjny (wskazany w tytule wykonawczym przez wierzyciela) wobec skarżącego. Wydając postanowienie w tym przedmiocie organ ten nie naruszył ww. przepisów u.p.e.a. i prawidłowo m.in. przyjął, że egzekucja (w kontekście art. 29 u.p.e.a.) jest dopuszczalna. Postanowienie tego organu, wbrew zarzutom skargi, zawiera wszystkie wymagane elementy, w tym termin uiszczenia grzywny, uzasadnienie rozstrzygnięcia, a wysokość orzeczonej przez organ grzywny, nie przekracza kwoty określonej w art. 121 § 2 ustawy. Z treści postanowienia nr 953/P-I/E/2024 z 20 września 2024 r. nakładającego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 1000 zł, obciążającego kosztami w kwocie 68 zł i wzywającego do wykonania obowiązku zaszczepienia małoletniego wynika wprost, że termin ten został wskazany w pouczeniu, które jest integralną częścią postanowienia. Na stronie 4 pkt 1 tego postanowienia wprost wskazano, że grzywnę w kwocie 1000 zł i opłatę w kwocie 68 zł należało uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia na wskazane konto. Fakt zaś wskazania terminu uiszczania grzywny w części postanowienia zwanej "pouczeniem" nie zmienia faktu, że termin taki w postanowieniu został w sposób jednoznaczny - określony. W tych okolicznościach podjęta przez pełnomocnika skarżącego – próba zakwestionowania tego faktu i przyjęcie, że taki termin nie został wskazany – jest bezskuteczna i w żadnym razie nie uzasadnia zarzutu z art. 33 § 2 pkt 6c w zw. z art. 122§ 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Umieszczenie terminu uiszczenia grzywny w pouczeniu tego postanowienia nie uzasadnia też w żadnym razie zarzutu braku wymagalności obowiązku z innych przyczyn. W ocenie Sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie ulega wątpliwości, że w postanowieniu o nałożeniu grzywny wskazany jest zarówno termin zapłaty należności pieniężnych jak i realizacji obowiązku niepieniężnego. Nadto – została uzasadniona zasadą celowości i skuteczności podjętych działań. Sąd stwierdza bowiem, że grzywna musi stanowić pewne zagrożenie finansowe, bo tylko w takiej sytuacji spełni swoją rolę, to jest rolę ekonomicznego zagrożenia, które niejako zmotywuje do wykonania zobowiązania. Tym też, jak wynika z postanowień wydanych w sprawie, kierowały się organy orzekając o zastosowaniu tego środka egzekucyjnego. Sąd zauważa jednocześnie, że stosownie do treści art. 122 § 1 u.p.e.a. wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, doręczono skarżącemu także odpis tytułu wykonawczego i pouczono o przysługującym środku zaskarżenia. W tym też kontekście Sąd nie stwierdził żadnych nieprawidłowości. Odnosząc się zaś do wskazanego 7-dniowego terminu uiszczenia grzywny Sąd uznał go za adekwatny. Sama zaś okoliczność, że w innych województwach terminy te są określane w inny sposób, nie jest wystarczająca do postawienia organowi w tym zakresie skutecznego zarzutu. Końcowo odpowiadając na pojawiające się na wcześniejszym etapie postępowania wątpliwości pełnomocnika skarżącego co do środka zaskarżenia od postanowienia oddalające zarzuty przypomnieć wypada, że zgodnie z art. 34 § 3 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. Z kolei po myśli art. 17 § 1a tej ustawy, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, do zażaleń na postanowienia, o których mowa w art. 34 § 2, wydanych przez wierzycieli, dla których organem wyższego stopnia jest minister, stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 kpa, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Odesłanie do odpowiednio stosowanego art. 127 § 3 kpa oznacza, że podmiot uprawniony do wniesienia zażalenia może zwrócić się do organu, który wydał postanowienie, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z taką sytuacją mamy więc do czynienia i w sprawie niniejszej. Organem wyższego stopnia wobec wojewody byłby w tym wypadku właściwy minister; skoro jednak Wojewoda Podlaski przekazał część swoich kompetencji w zakresie prowadzenia spraw z zakresu postępowania egzekucyjnego w administracji PPWIS na podstawie ww. porozumienia, to nie niweczy to zastosowania w niniejszej sprawie przepisów art. 17 § 1a u.p.e.a. w zw. z art. 127 § 3 kpa. Od postanowienia PPWIS, będącego wierzycielem, w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przysługuje zatem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wobec powyższego sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu o oddaleniu zarzutów strony skarżącego i skargę oddalił, działając na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935 ze zm., "p.p.s.a"), o czym orzeczono w sentencji wyroku. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sąd nie uwzględnił w tym zakresie wniosku skarżącego o rozpoznanie sprawy na rozprawie albowiem rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym we wskazanych w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. okolicznościach nie jest uzależnione od woli skarżącego. Nawet więc złożenie przez skarżącego wniosku o rozpoznanie takiej sprawy na posiedzeniu jawnym nie pozbawia sądu ustawowego uprawnienia do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym (wyrok NSA z 7 listopada 2023 r., II OSK 387/21; CBOSA).