II SA/Bk 627/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie przeprowadzone w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...]07.2015 roku nr [...] powołując jako podstawę prawną art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję Starosty S. z dnia 28.05.2015 r. nr [...] dotyczącą skierowania Pana B. R. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Stan faktyczny przedstawiał się następująco: W dniu [...]04.2015 roku zostało wszczęte z urzędu przez Starostę Siemiatyckiego postępowanie administracyjne w sprawie skierowania Pana B. R. posiadającej uprawnienia do kierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierującymi pojazdami (Dz.U. z 2011 r, nr 30, poz. 151 z późn. zm.). Okolicznością, która legła u podstaw takiego zachowania się organu, był wpływ w dniu [...]04.2015 r. informacji od Komendanta Policji w S., z treści której wynikało, że ze względu na zgłoszone na piśmie przez Pana B. R. groźby popełnienia samobójstwa przez samospalenie. Zaskarżoną decyzją organu I instancji Pan B. R. został skierowany na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, w celu uzyskania informacji o zastrzeżeniach o stanie jego zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Z decyzją tą nie zgodził się Pan B. R. i wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że jego stan zdrowia pozwala na kierowanie pojazdami w zakresie posiadanych uprawnień. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w dniu [...]07.2015 roku w sprawie nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty S. Organ II instancji w uzasadnieniu swego stanowiska wskazał, iż organ I instancji działając w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierującymi pojazdami (Dz.U. z 2011 r, nr 30, poz. 151 z późn. zm.) skierował Pana B. R. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, w związku z informacją wniesioną przez Komendanta Policji w S. Cytując treść art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierującymi pojazdami, organ II instancji podniósł, iż badani lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem, skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. SKO podkreśliło, iż ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "przypadki nasuwające zastrzeżenia co do stanu zdrowia" kierowcy, pozostawiając tę okoliczność ocenie organu decyzyjnego, który po powzięciu informacji o zastrzeżeniu co do stanu zdrowia kierowcy, zobligowany jest do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania kierowcy na badania lekarskie w tym trybie. Celem tego przepisu jest bowiem stworzenie gwarancji bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez wyłączenie z uczestnictwa w tym ruchu osób, które ze względu na swój stan zdrowia nie dają gwarancji nie stwarzania w nim zagrożenia. Od powyższej decyzji Pan B. R. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W uzasadnieniu swego stanowiska skarżący przytoczył argumentacje podniesioną w odwołaniu. Skarżący podkreślił, że jest osobą zdrową psychicznie i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazywał na brak środków pieniężnych na opłacenie przedmiotowych badań lekarskich. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, czy też procesowego, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia, wobec czego skarga strony nie została uwzględniona. Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5.01.2011 r. o kierowaniu pojazdami (Dz.U. z 2011.30.151 ze zm.) Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5: " Badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4,osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Zgodnie z art. 75 ust. 2 badanie lekarskie, o którym mowa w ust. 1, przeprowadza się: 1) na wniosek osoby w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3 i 6; 2) na podstawie skierowania w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5. Z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b tejże ustawy wynika, że Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. Art. 99 ust. 2 ustawy o kierowaniu pojazdami stanowi zaś, że Starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1: 1) z urzędu: a) na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. b, b) na podstawie informacji uzyskanych od administratora centralnej ewidencji kierowców - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a-c oraz pkt 4 i 5, c) na podstawie zawiadomienia właściwych organów orzekających o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b; 2) na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. b i d. Takie uprawnienie zaś starosty wynikało z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2013 r., poz. 133), w którym wskazano, iż może on również skierować na badania lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących spowodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu w dniu [...]04.2015 r. w sprawie poddania badaniom lekarskim Pana B. R. w związku z uzyskaniem w dniu [...]04.2015 r. informacji od Komendanta Policji w S., z treści której wynikało, że ze względu na ogólny stan zdrowia skarżącego, nie powinien on prowadzić pojazdów. Spełniona więc została w niniejszej sprawie przesłanka z art. 99 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Powyższe uzasadniało konieczność poddania skarżącego badaniu lekarskiemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, co też organ I instancji uczynił, korzystając z przysługującego mu uprawnienia. Tym samym decyzja organu I instancji zasadnie została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze w sprawie powzięcia wątpliwości co do stanu zdrowia osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami zaakcentować należy że w przepisach prawa nie został sformułowany żaden katalog podmiotów, uprawnionych do zgłaszania takich wątpliwości i każde zgłoszenie powinno być analizowane przez uprawione organy, tym bardziej, że informacja w sprawie niniejszej pochodziła od Komendanta Policji w S.. Natomiast organy administracji nie zostały powołane i nie posiadają wymaganych uprawnień, aby dokonywać oceny stanu zdrowia i weryfikowania treści zaświadczeń lekarskich przedstawionych przez skarżącego, a zatem postępowanie dowodowe w tym zakresie nie mogło być przeprowadzone. Temu mają właśnie służyć badania lekarskie prowadzone przez uprawnionych lekarzy w trybie obowiązujących przepisów prawa, będące przedmiotem niniejszego postępowania. W wyroku NSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 156/11 podniesiono, że "warunkiem przesądzającym o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie jest uzyskanie wiarygodnych informacji o stanie zdrowia. Przepisy nie określają, co jest wiarygodną informacją. Musi ona jednak wskazywać z dużym prawdopodobieństwem na istotne zmniejszenie sprawności organizmu kierującego pojazdem (LEX nr 1102047). Podstawą do wydania decyzji jest wiarygodna (przynajmniej uprawdopodobniona) informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia, nie jest natomiast wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Innymi słowy, z przepisu tego nie wynika obowiązek ustalenia niezdolności do kierowania pojazdami, lecz usunięcia uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia (zob. wyrok WSA z 3 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 722/10; LEX nr 758069). Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje stosowne orzeczenie (zob. wyrok WSA z 23 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bk624/10; LEX nr 752374). Końcowo należy podkreślić, że skierowanie na badania lekarskie przeprowadzone w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem ma charakter prewencyjny - zabezpieczający. Dla bezpieczeństwa ruchu niezbędne jest czuwanie nad tym, by osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale także w okresie późniejszym, kiedy już z tych uprawnień korzystają. Zadanie to należy do organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami. Podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. W istocie obejmują one sytuacje, gdy jest prawdopodobne, że kierowca - ze względu na stan zdrowia lub kwalifikacje – nie jest w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Potwierdzają to prawdopodobieństwo pisma skarżącego z dnia [...]04.2013 roku i [...]03.2015 roku, w których grozi samospaleniem siebie przed budynkiem Ośrodka Pomocy Społecznej w S. albo przed Urzędem Rady Ministrów w W. Dodatkowo podkreślić należy, iż samo skierowanie na takie badania nie oznacza jeszcze, iż zostaną skarżącemu cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi. Jeśli bowiem okaże się, jak twierdzi skarżący, że jest w pełni zdrowy, a jego stan zdrowia pozwala nie kierowanie pojazdami, to zapewne organy administracji publicznej nie pozbawią go takich uprawnień. Ponadto trzeba wskazać, że podniesiona przez skarżącego okoliczność braku pieniędzy na przeprowadzenie przedmiotowych badań lekarskich nie stanowi w świetle przepisów ustawy z dnia 05.01.2011 roku o kierujących pojazdami przesłanki uzasadniającej odstąpienia organu od skierowania skarżącego na powyższe badania. Mając na uwadze powyższe okoliczności, skoro Sąd nie stwierdza, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa. Skargę więc, jako nieuzasadnioną, należało oddalić na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.).