II SA/Bk 637/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi M. C. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej oddala skargę Orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], Wojewódzka Komisja Lekarska w B. utrzymała w mocy orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej Nr [...] w B. z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w sprawie uznania M. Ch. (dalej powoływany także jako: "skarżący") za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju i zaliczenia do kategorii "D". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, Wojewódzka Komisja Lekarska w B. wskazała, że Powiatowa Komisja Lekarska Nr [...] w B., na podstawie przedłożonej przez skarżącego dokumentacji medycznej, rozpoznała u M. Ch. mieszane zaburzenia zachowania i emocji upośledzające zdolności adaptacyjne rokujące poprawę. Dlatego też, na podstawie § 74 pkt 1 grupy I Wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa, stanowiącego załącznik Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.), uznała skarżącego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju i zaliczyła do kategorii "D". W odwołaniu do powyższego orzeczenia, skarżący wskazał, iż komisja lekarska, oparła swoje twierdzenia na dokumentacji medycznej sprzed kilku lat i nie wzięła pod uwagę upływu czasu. Zarzucił także brak skierowania na specjalistyczną konsultację lekarską w zakresie oceny jego stanu zdrowia. Wojewódzka Komisja Lekarska, uwzględniając zarzuty odwołania skierowała skarżącego na obserwację szpitalną do Samodzielnego Publicznego Psychiatrycznego ZOZ im. dr S. D. w Ch. Uwzględniając prośbę skarżącego z dnia 4 maja 2012 r., Wojewódzka Komisja Lekarska w dniu [...] maja 2012 r., zamiast na obserwację, skierowała skarżącego na jednorazowe badanie specjalistyczne do Centrum Zdrowia Psychicznego i Leczenia Uzależnień w B. w celu przeprowadzenia specjalistycznej konsultacji psychologicznej oraz psychiatrycznej. Z ekspertyz wykonanych przez specjalistę psychiatrę lek. med. J. M. oraz mgr psychologii D. K. wynika, że stwierdzono u skarżącego zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne poddające się korekcji. Na podstawie powyższej ekspertyzy oraz przedłożonej przez skarżącego dokumentacji medycznej, Wojewódzka Komisja Lekarska stwierdziła u skarżącego przewlekłą chorobę skóry klatki piersiowej nieupośledzającą sprawności ustroju, pojedyncze blizny po samookaleczeniach lewego przedramienia nieszpecące i nieupośledzające sprawności ustroju oraz zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne poddające się korekcji. Stan zdrowia skarżącego zaliczyła do § 2 pkt 1, § 3 pkt 1 i § 74 pkt 1 grupy I Wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa. Z powyższym orzeczeniem nie zgodził się skarżący i w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy - art. 7, art. 9 § 1 i art. 10 § 1 K.p.a. przez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań przed wydaniem orzeczenia, w konsekwencji czego skarżącemu nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu w obu instancjach. Orzeczeniu II instancji zarzucił także naruszenie art. 77 § 1 i 2 K.p.a. oraz art. 138 § 2 K.p.a., przez nieuchylenie orzeczenia Komisji I instancji i nie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy zachodziły ku temu przesłanki w postaci naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji. W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazał, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, jedynym trafnym rozstrzygnięciem organu II instancji, powinno być uchylenie orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu I instancyjnym. Zdaniem skarżącego, organ I instancji bez przekonania postawił rozpoznanie w postaci mieszanych zaburzeń zachowania i emocji upośledzających zdolności adaptacyjne rokujące poprawę, opierając się jedynie na karcie informacyjnej z 2008 r. a odmówił wiarygodności wyjaśnieniom skarżącego. Z kolei organ II instancji oparł się na wynikach badań specjalistycznych, ale nie wyjaśnił rozbieżności pomiędzy rozpoznaniem postawionym przez organ I instancji a stwierdzonymi zaburzeniami. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzka Komisja Lekarska w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadniczy spór w sprawie, zaistniały pomiędzy skarżącym a organami administracji, dotyczył prawidłowości przeprowadzonej przez komisje lekarskie obu instancji oceny stanu zdrowa skarżącego, w aspekcie zaliczenia poborowego do kategorii "D" - niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. Ponadto skarżący zarzucił organom naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego które, w jego ocenie, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną zakwestionowanego orzeczenia były art. 26 ust. 1 i art. 30a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz.U. z 2012 r., poz. 461, dalej powoływana w skrócie jako u.p.o.o.). Zgodnie z art. 26 ust. 1 i 1a u.p.o.o., określenie zdolności do czynnej służby wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej należy do powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 1. W ramach czynności, o których mowa w ust. 1, osoby stawiające się do kwalifikacji wojskowej, poddaje się obowiązkowym badaniom lekarskim, a także, stosownie do potrzeb i według decyzji przewodniczącego komisji lekarskiej, badaniom specjalistycznym, w tym psychologicznym, oraz obserwacji szpitalnej. Z akt sprawy wynika, iż Powiatowa Komisja Lekarska Nr [...] w B. w dniu [...] lutego 2012 r., po przeprowadzeniu badania lekarskiego skarżącego oraz na podstawie przedłożonej przez skarżącego dokumentacji medycznej - Karty Informacyjnej Leczenia Szpitalnego w dniach [...] czerwca 2008 – [...] sierpnia 2008, rozpoznała u skarżącego, mieszane zaburzenia zachowania i emocji upośledzające zdolności adaptacyjne rokujące poprawę. Stwierdzając powyższe zaburzenie, organ I instancji uznał skarżącego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju i zaliczył do kategorii "D". W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, organ odwoławczy - Wojewódzka Komisja Lekarska, uznała za konieczne, dla ustalenia rzeczywistego stanu zdrowia skarżącego, przeprowadzenie obserwacji w szpitalu psychiatrycznym. Następnie przychylając się do prośby skarżącego, Wojewódzka Komisja Lekarska zamieniła obserwacje szpitalną na jednorazowe badanie psychiatryczno-psychologiczne w Centrum Zdrowia Psychicznego i Leczenia Uzależnień w B. Z powyższych badań, przeprowadzonych przez psychiatrę i psychologa wynika, że stwierdzono u skarżącego zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne poddające się korekcji. Powyższa diagnoza potwierdziła rozpoznanie poczynione przez organ I instancji. W świetle powyższego za nieznajdujące oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym należało uznać zarzuty skargi, dotyczące nieprawidłowego ustalenia stanu zdrowia skarżącego, w szczególności zdiagnozowanych przez organy obu instancji zaburzeń psychicznych. Owszem, organ I instancji oprał się w tym zakresie na Karcie Informacyjnej Leczenia Szpitalnego wystawionej w 2008 r., w której dane mogły okazać się nieaktualne, jednakże przeprowadzone na etapie postępowania odwoławczego badania specjalistyczne potwierdziły występujące u skarżącego zaburzenia. Powyższej oceny nie zmienia fakt, iż organy obu instancji charakteryzując stan zdrowia skarżącego posłużyły się innymi sformułowaniami - "mieszane zaburzenia zachowania i emocji upośledzające zdolności adaptacyjne rokujące poprawę" i "zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne poddające się korekcji". Oba zaburzenia, w § 74 pkt 1 Wykazu Chorób i Ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa są traktowane jako "inne zaburzenia psychiczne", dlatego też zasadnie obie komisje uznały skarżącego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej i zaliczyły do kategorii "D". Ustosunkowując się do zarzutów skargi, dotyczących naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu, Sąd uznał je za niezasadne. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konkretyzację zasady wyrażonej w tym uregulowaniu zawiera przepis art. 77 § 1 k.p.a., statuujący zasadę prawdy obiektywnej (organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy). To czy dana okoliczność została udowodniona, organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Ocena owa winna być wszechstronna oraz zgodna z prawidłami logiki, nauki i doświadczenia życiowego. Zdaniem Sądu, w tej sprawie organ odwoławczy przeprowadził postępowanie w zgodzie z wymienionymi zasadami. Orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej zostało należycie uzasadnione i odpowiada wymogom stawianym przepisami prawa. Samo niezadowolenie skarżącego z treści wydanego rozstrzygnięcia nie może oznaczać, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z prawem. Zgodzić się należy ze skarżącym, iż w sprawie został naruszony przepis art. 10 § 1 K.p.a., regulujący zasadę czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu, jednakże aby powyższy zarzut mógł odnieść oczekiwany przez skarżącego skutek, zobowiązany on jest do wykazania, że powyższe uchybienie uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności procesowych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04, (publ. ONSAiWSA 2005, z. 4, poz. 66), warunkiem niezbędnym uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie, że takie naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Do strony stawiającej zarzut należy wykazanie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (vide: wyroki NSA z dnia 15 maja 2003 r., sygn. akt I SA/Gd 199/00; z dnia 29 marca 2001 r., sygn. akt II SA/Gd 215/99; z dnia 8 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 831/05). Odzwierciedleniem powyższego, jednolitego poglądu sądów administracyjnych, jest treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej powoływana jako: "p.p.s.a."), zgodnie z którym, sąd administracyjny uchyla decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienia proceduralne nie mają istotnego wpływu na wynik postępowania, jeśli w przypadku prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, treść decyzji byłaby taka sama. Podkreślić należy, iż z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący został poinformowany o konieczności przedłożenia do akt posiadanej przez niego dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia. Skarżący wiedział również, że ostateczne rozstrzygnięcie zostanie wydane po przeprowadzeniu specjalistycznych badań w Centrum Zdrowia Psychicznego i Leczenia Uzależnień w B. Oczywistym jest, że skarżący uczestniczył w tychże badaniach oraz miał możliwość zapoznania się z dokonanym przez lekarzy specjalistów rozpoznaniem lekarskim zamieszczonym na odwrocie karty skierowania na badania specjalistyczne. Wskazać należy, iż to skarżący przekazał kartę skierowania wraz z rozpoznaniem lekarskim do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w B., nie składając przy tym żadnych zastrzeżeń, co do przeprowadzonych badań czy ich wyników. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, iż zostało mu uniemożliwione wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Wszelkie dowody zgromadzone w sprawie, dotyczące stanu zdrowia, były znane skarżącemu, a mimo to, skarżący nie zakwestionował ich treści czy też dokonanego rozpoznania medycznego. W świetle powyższego, Sąd uznał, że mimo naruszenia przez organy art. 10 § 1 K.p.a., skarżący miał możliwość wypowiedzenia się, co do dowodów zgromadzonych w sprawie, z którego to uprawnienia nie skorzystał. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że organ odwoławczy - Wojewódzka Komisja Lekarska w B., w świetle stwierdzonych uchybień w postępowaniu Powiatowej Komisji Lekarskiej Nr 3 w B., była zobowiązania do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z treści powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowanie nie uzasadnia konieczności uchylenia decyzji organu I instancji, dodatkowo konieczne jest uznanie, że dla wyjaśnienia sprawy postępowanie wyjaśniające powinien przeprowadzić ponownie organ I instancji. Jeżeli dla wyjaśnienia sprawy wystarczające jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy, wówczas nie ma podstaw do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Jak wskazał WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 3 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 866/11, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną jedynie wówczas, gdy organ pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. To organ odwoławczy ma podjąć wszelkie, oczywiście możliwe kroki, do merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uwalniać się od obowiązku orzekania przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji. W niniejszej sprawie, organ II instancji, celem załatwienia sprawy skierował skarżącego na badania specjalistyczne, które pozwoliły na ocenę jego stanu zdrowia. Przeprowadzone badania potwierdziły diagnozę dokonaną przez Powiatową Komisję Lekarską Nr 3 w B., ich wyników nie kwestionował skarżący, dlatego też słusznie organ II instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W związku z tym, że Sąd nie dopatrzył się w tej sprawie naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego orzeczenia lub stwierdzenia jego nieważności, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.