II SA/Bk 64/10
WyrokWSA w Białymstoku2010-06-01
Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Małgorzata Roleder, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły krąg podmiotów uprawnionych do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uwzględniając wszystkie istniejące tytuły prawne do nieruchomości i prawidłowo interpretując przepisy dotyczące współwłasności i spadkobrania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a.) przez organy obu instancji. Stwierdzono, że organy nie ustaliły prawidłowo kręgu właścicieli wywłaszczonej nieruchomości, co uniemożliwiło właściwe określenie podmiotów uprawnionych do żądania zwrotu. W szczególności, wątpliwości budziły sprzeczne dane dotyczące oznaczenia działki, obrębu geodezyjnego oraz kręgu wywłaszczonych osób w różnych decyzjach i aktach własności, a także wadliwość aktu własności ziemi w zakresie określenia udziałów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty odmawiającą zwrotu, wskazując na brak wniosków od wszystkich uprawnionych osób oraz brak dokumentu potwierdzającego prawo własności udziału 1/2 części w działce. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o gospodarce nieruchomościami, kwestionując m.in. sposób ustalenia kręgu poprzednich właścicieli i spadkobierców oraz brak realizacji celu wywłaszczenia. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji z powodu wadliwego ustalenia stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Powiatu B. z dnia [...].08.2009 r., 2. stwierdza, że wymienione decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego S. B. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 maja 2010 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca jej wydanie decyzję Starosty Powiatu B. z dnia [...].08.2009 r. znak [...], 2. stwierdza, że wymienione decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego S. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Wojewoda P. działając na podstawie art. 138 § l pkt l Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania Pani E. B. od decyzji Nr [...], z dnia [...] sierpnia 2009 r., wydanej z upoważnienia Starosty B., w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej w dniu wywłaszczenia nr geod. 95, obr. 186, wchodzącej obecnie w skład działek nr geod. 100/14 i 100/16, położonej w B. przy ul. P., obr. 5, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że Starosta B. decyzją z dnia [...].08.2009 r., znak [...], po rozpatrzeniu wniosku; M. S., J. S., R. S., E. i S. B., J. L., J. G. S., D. S., B. W. M., J. Cz. S., Z. Z. R., M. J. Ch., S. R. i J. K. S. odmówił zwrotu części nieruchomości położonej w B. przy ul. P., oznaczonej w dniu wywłaszczenia nr 95 w obr. 186, wchodzącej obecnie w skład działek nr 100/14 i nr 100/16 w obr. 05. Od decyzji powyższej wniosła odwołanie Pani E. B., nie zgadzając się z treścią rozstrzygnięcia.
W wyniku rozpatrzenia sprawy stwierdzono, że w dokumentacji brakuje wniosków części osób uprawnionych do wystąpienia z żądaniem zwrotu oraz dokumentu potwierdzającego prawo własności udziału 1/2 części w działce oznaczonej w dniu wywłaszczenia nr 95. Zgodnie bowiem z ostateczną decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 1979 r., o wywłaszczeniu kompleksu nieruchomości i odszkodowaniu, w/w działka została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa od R. S.- udz. 2/8 części, S. H. - udz. 1/8 części, B. S. i E. – udz. 1/8 części oraz spadkobierców S. P., S. W. i S. K. – udz. 4/8 części. W aktach postępowania znajduje się akt własności ziemi ([...] z dnia [...] sierpnia 1975 r.) potwierdzający prawo własności do przedmiotowej działki w udz. 2/8 części na rzecz R. S., w udz. 1/8 części na rzecz S. H., w udz. 1/8 części na rzecz B. S. i E. Akt ten został uchylony w części dotyczącej nabycia prawa własności działki przez L. S. w udz. 2/8 części oraz J. L. w udziale 2/8 (decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 1977 r. nr [...]). Z uwagi na powyższe zawieszono z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu wyżej opisanej nieruchomości, do czasu dostarczenia wymaganych prawem dokumentów. Wyrokiem z dnia [...] stycznia 2009 r., sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody P. z dnia [...] października 2008 r. oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Starosty Powiatu B. z dnia [...] września 2008 r, o zawieszeniu z urzędu postępowania o zwrot części nieruchomości położonej w B. przy ul. P., oznaczonej w dniu wywłaszczenia nr 95 w obr. 186, wchodzącej obecnie w skład działek nr 100/14 i nr 100/16 w obr. 05. W wyroku WSA wskazano, m.in., że przesłanka braku stwierdzonych praw spadkowych w przedmiotowym postępowaniu nie może być podstawą zawieszenia postępowania z urzędu, a jedynie na wniosek strony. W wyniku powyższego w toczącym się przed organem I instancji postępowaniu wezwano Państwa D. S. i J. K. S., osoby które wnosiły o przedłużenie terminu załatwienia sprawy, a dotychczas nie wystąpiły z roszczeniem o zwrot, do złożenia stosownych wyjaśnień. Pismem z dnia 19.05.2009 r. Pan Jerzy K. S. wystąpił z roszczeniem o zwrot działki nr 95, a następnie wnioskiem z dnia 29.05.2009 r. wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie zwrotu o ww. działki, do czasu stwierdzenia nabycia praw spadkowych po W. B. -jednej ze spadkobierczyń byłego właściciela. Pismem z dnia 3 czerwca 2009 r. organ prowadzący postępowanie wystąpił do pozostałych stron postępowania, w tym Prezydenta Miasta B. działającego jako organ gminy, o wypowiedzenie się, czy wyrażają zgodę na zawieszenie postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w B., oznaczonej w dniu wywłaszczenia numerem geodezyjnym 95 i wchodzącej obecnie w skład działek nr 100/14 i nr 100/16 w obr.5, czy też sprzeciwiają się jego zwieszeniu. W odpowiedzi Prezydent Miasta poinformował, iż nie wyraża zgody na zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie uzasadniając, że w jego ocenie, zawieszenie postępowania spowodowałoby nadmierne przedłużenie sprawy, a tym samym brak możliwości właściwego i szybkiego zagospodarowania nieruchomości. Poinformował również, że zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami Gmina B., jako właściciel przedmiotowej nieruchomości jest zobowiązana do gospodarowania nieruchomościami w sposób zgodny z zasadami prawidłowej gospodarki, przez co należy rozumieć takie reguły zarządzania, korzystania i rozporządzania nieruchomościami, które są racjonalne z ekonomicznego punktu widzenia. Mając na uwadze zaistniałe okoliczności, w odpowiedzi na wniosek zainteresowanych zwrotem nieruchomości, postanowieniem Starosty B. z dnia [...].06.2009 r., nr [...], odmówiono zawieszenia postępowania na wniosek Pana J. K. S.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz.2603 ze zm.) z żądaniem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości może wystąpić poprzedni właściciel lub jego spadkobierca. Wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości muszą zatem złożyć wszystkie uprawnione osoby i dodatkowo udokumentować swoje prawo do roszczenia poprzez złożenie wymaganych prawem dokumentów. W przedmiotowej sprawie pomimo informowania stron o powyższych przepisach prawa, uczestnicy postępowania do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie dostarczyli dokumentu własności udziału w wysokości 1/2 części w prawie własności działki, oznaczonej na dzień wywłaszczenia nr 95, który to zgodnie z decyzją wywłaszczeniową został przejęty od spadkobierców S. P., S. W. i S. K. Ponadto, z żądaniem zwrotu wystąpiła tylko część osób uprawnionych, a jak wynika z powyższego, takie wnioski muszą złożyć wszyscy uprawnieni.
W związku z faktem, iż pomimo informowania przez organ prowadzący postępowanie w I instancji o konieczności dostarczenia dokumentu własności udziału w wysokości ½ części w prawie własności nieruchomości oznaczonej na dzień wywłaszczenia nr geod. 95, który to udział został zgodnie z decyzją wywłaszczeniową przejęty od spadkobierców P. S., W. S. i K. S., wymagane dokumenty nie zostały dostarczone, czego konsekwencją było wystąpienie z żądaniem zwrotu nie przez wszystkich spadkobierców przedmiotowej nieruchomości, uprawnionych do wystąpienia o jej zwrot.
Trzydziestostronicową skargę na w/w decyzję wywiódł Pan S. B. Skarżący zarzucił kwestionowanej decyzji naruszenie:
"1. art. 4 § 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że pod pojęciem poprzedniego właściciela należy rozumieć osobę, która została pozbawiona prawa własności nieruchomości wskutek jej wywłaszczenia – a jest to osoba (w tym przypadku), dla której wywłaszczenie polegało na całkowitym odjęciu prawa własności tych nieruchomości i następuje z dniem, w którym decyzja niniejsza stała się ostateczna w całości.
2. art. 8, 13,28,30,34,37,93, 113, 114, 115,116, 118a, 121, 209a ustawy poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że:
- nie dotyczą one "poprzednich" właścicieli, którym całkowicie odjęto prawa własności tylko tych, których pozbawiono lub ograniczono prawa własności,
3. Art. 136 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz.2603 z późn. zm.) poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że :
- do kategorii wszyscy nie zalicza się przedstawicieli stron ustawowych strony.
(Art. 136 w/w Ustawy w zawiązku z art. 97.2 tejże Ustawy, gdzie ustawodawca zalicza do wszystkich współwłaścicieli albo użytkowników wieczystych stosowanie przepisu art.199 KC /stosuje się odpowiednio/).
4. Art. 136 ust. l i 2 Ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że :
- poprzedni właściciele lub ich spadkobiercy mogą się ubiegać o zwrot tylko tej części wywłaszczonej nieruchomości, która stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1. pomimo upływu 7 łat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu albo
2. pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany i utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany (jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część).
Na wspomnianej w uzasadnieniach wywłaszczonej nieruchomości nigdy nie osiągnięto celu wywłaszczenia (od 1979 r,) i "poprzedniemu" właścicielowi (ich następcom prawnym) całkowicie odjęto prawa własności a zapisy niniejszej ustawy o wywłaszczeniu mówią o pozbyciu lub ograniczeniu prawa własności i nie informowano o realizacji inwestycji mieszkaniowej, dla której "zarezerwowano" część wywłaszczonych nieruchomości jak i sprzedaży części wywłaszczonej nieruchomości (własność osoby fizycznej).
5. Zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 46 z 2000 r., póz. 543 ze zm.), z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości może wystąpić poprzedni właściciel lub jego następca prawny. W przypadku współwłaścicieli lub wielości następców prawnych poprzedniego właściciela, wniosek o zwrot musi pochodzić od wszystkich współwłaścicieli, chyba że niektórzy z nich wyraźnie oświadczą, iż rezygnują z uprawnienia do żądania zwrotu lub wyznaczą jedną osobę, na której rzecz ma nastąpić zwrot (por. Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami pod red. G. Bieńka, Wa-wa - Zielona Góra 1998, st. 143). Stanowisko powyższe utrwalone jest również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego. W dotychczasowym orzecznictwie odnoszącym się do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wyraźnie zwraca się uwagę na pierwszeństwo wynikających z ustawy praw poprzedniego właściciela nad prawnymi skutkami działań organów państwa opartych na nieprzestrzeganiu prawa. Naruszono zasadę praworządności (art. 6 kpa), zasadę zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 kpa), zasadę informowania stron (art. 9 kpa) a tym samym również zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) nie podejmując w tym kierunku żadnych działań przypisanych Kpa, Kpc i Kodeksem cywilnym. Naruszono też konstytucyjną zasadę równości poprzez nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji byłych współwłaścicieli i ich spadkobierców.
6. Art.28 Kpa - uniemożliwiono wystąpienia jako strony ustawowym przedstawicielom w przypadku nie złożenia wniosków przez wszystkich uprawnionych osób.
7. Art.30 par. l, 4 Kpa w zw. z art. 199 K.C. - uniemożliwiono następcy (-om ) prawnemu (ym) po zmarłych w trakcie trwania postępowania administracyjnego wystąpienia jako strony w postępowaniu, albowiem do czasu uzyskania prawomocnego postanowienia sądu innej instancji o nabyciu całości spadku na podstawie testamentu jako strona postępowania nie posiada stosownej legitymacji procesowej; i par.5 w zw. z art. 97 par. l pkt 4 Kpa - nie zawieszono postępowania i nie wyznaczono kuratora masy spadkowej w stosunku do tych następców prawnych (ewentualnych), nie przeprowadzono żadnych ustaleń ani nie zwrócono się z tym do sądu przez organ administracji państwowej.
8. Art. 34 par.2 Kpa - nie wyznaczono dla osoby nieobecnej przedstawiciela, który byłby uprawniony do działania do czasu wyznaczenia przedstawiciela przez sąd (dla zmarłych w trakcie trwania postępowania administracyjnego: J. R. - uprawniona, nie wystąpiła z wnioskiem, a następnie wnioskodawczynie: W. B. i E. B. ).
9. Art.50 par. l Kpa - nie przesłuchano ważnych świadków: W. B. i J. L. w sprawie sprzecznych decyzji, a dotyczących unieważnienia I części zapisu w decyzji wywłaszczeniowej oraz wyroku sądu powszechnego w tej sprawie i odzyskaniu prawa rzeczowego do w/w nieruchomości.
10. Art.67 par. l pkt 3 w zw. z art.85 par. l Kpa - nie dokonano oględzin i ekspertyz na wywłaszczonej nieruchomości przy udziale przedstawiciela organu administracji publicznej (nic o tym stronom nie wiadomo, brak protokołu z takiej czynności) w związku z dokonanym podziałem ( wizja lokalna). Ma to istotne znaczenie dla toczącej się sprawy z powodu umiejscowienia budynku mieszkalnego w linii podziału i zagospodarowania już terenu przed budynkiem, a o który toczy się postępowanie o zwrot dla byłych właścicieli.
11. Art. 77 par. l, 4 i art. 80 w zw. z art. 7 Kpa - postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez organ I i II instancji decyzji merytorycznej powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy czego wg skarżącego nie wykonano w sposób należyty i rzetelny.
12. Art.97 par. 1 pkt 4 Kpa w zw. z art. 30 par.5 w zw. z art. 199 KC - albowiem jako strona nie posiadająca legitymacji procesowej nie można złożyć wniosku do sądu innej instancji o rozstrzygnięcie w sprawie orzeczenia zastępującego oświadczenie woli współwłaścicieli, nie wyrażających zgody na zwrot nieruchomości, (warunek- strona musi posiadać co najmniej 50% udziału w nieruchomości i właśnie strona posiada tyle), a czego organ nie wykonał.
13. Art.100 par. l Kpa przez nie zastosowanie wskazanego przepisu, tj. zawieszenie z urzędu postępowania administracyjnego z przyczyn określonych w art. 97 par. l pkt 4 Kpa i nie wystąpienie równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego jak również nie wezwał stronę (-y) do wystąpienia o to w oznaczonym terminie.
14. Art. 104 par. 2 Kpa w zbiegu z art. 62 Kpa - przez niewydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty w części współwłaścicieli o uregulowanych prawach posiadających 50% własności działki.
15. Art. 106 par 4 - organ II instancji nie przeprowadził stosownego postępowania wyjaśniającego - uzupełniającego postępowania dowodowego (tylko przedłużył termin wydania decyzji i nic nie zrobił, brak dowodów w sprawie) a wydał decyzję po uzyskaniu informacji o śmierci następnej wnioskodawczyni naruszając tym art.6, 7, 8, 9 Kpa zastosowując art. l0 par. 2 i 3 Kpa - brak odpowiedniej adnotacji w sprawie.
16. Art. 114 - prowadzenie postępowań podziałowych i wywłaszczeniowych dotyczących terenów pod budowę trasy Kopernikowskiej (od 2003 r. albo i wcześniej) bez udziału byłych współwłaścicieli wym. nieruchomości, a które ma wchodzić część tej trasy.
17. Art. 142 par 2 - wyznaczenie Starosty B. do prowadzenia postępowania administracyjnego o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, co spowodowało, iż został sędzią we własnej sprawie".
Skarżący wniósł o uchylenie kwestionowanych decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie pełnomocnik strony jak i pełnomocnik organu zgodnie oświadczyli, że według ich wiedzy nie wszyscy spadkobiercy P. S. złożyli wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
W myśl 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami z żądaniem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości może wystąpić poprzedni właściciel lub jego spadkobierca. Wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości muszą zatem złożyć wszystkie uprawnione osoby i dodatkowo udokumentować swoje prawo do roszczenia poprzez złożenie wymaganych prawem dokumentów. Na rozprawie przed tut. Sądem w zasadzie nie było sporu pomiędzy przedstawicielem organu a pełnomocnikiem Skarżącego co do tego, że nie wszyscy spadkobiercy P. S. złożyli wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W świetle akt administracyjnych, przedłożonych tut. Sądowi, istotność i prawna doniosłość tych oświadczeń z punktu widzenia przedmiotu sporu może budzić uzasadnione wątpliwości. Uszło bowiem uwadze organów obu instancji, że w sprawie została wydana jeszcze jedna decyzja w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości. Na karcie 57 akt administracyjnych znajduje się uwierzytelniona kopia decyzji z [...].09.1979 r., [...], wydanej w trybie artykułu 115 Kodeksu postępowania administracyjnego, na mocy której zmieniono decyzję z [...] lipca 1979 r. w punkcie I nadając jej brzmienie: "Nazwisko i imię właściciela – 2/8 cz. S. L. zam. ul. P. [...] cz. L. J. zam. ul. Dz. [...] cz. S. R. zam. ul. S. [...] B. S. i E. zam. ul. W. [...] cz. S. H. zam. ul. W. [...], nr działki do wywłaszczenia 95, powierzchnia 2028 m², wysokość odszkodowania 62.853 zł." W motywach tej decyzji podano, że po wydaniu decyzji z [...] lipca 1979 r. został dołączony akt własności ziemi z [...].11.1975 r., w którym jako właściciele figurują w/w osoby. W świetle powyższych okoliczności wątpliwości Sądu budzi krąg podmiotów, którym przysługuje prawo do zwrotu nieruchomości. Ponadto w dołączonym do akt administracyjnych akcie własności ziemi z [...].07.1975 r., nr 305/75, wymieniono działkę numer 148, wskazano współwłaścicieli w następujących częściach: R. S. 2/8, H. S. 1/8, S. B. 1/8, L. S. 2/8, J. L. 2/8 (karta 88 akt administracyjnych ). W/w akt własności ziemi został zmieniony decyzją z 10.01.1977 r., wydaną na podstawie art. 127 § pkt 4 i 5 k.p.a. na mocy której uchylono w/w akt własności ziemi w zakresie dotyczącym L. S. i J. L. - 4/8 części nieruchomości położonej w obrębie 186, działka 148 o powierzchni ogólnej 0,2136 ha – w pozostałej części akt pozostawiono bez zmian (karta 96 akt administracyjnych). W punkcie 3 tej decyzji wskazano, że ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpi w miesiącu lutym. W motywach decyzji wskazano, że W. B. wystąpiła o uchylenie aktów własności ziemi wydanych na rzecz brata L. i siostry J., ponieważ nie brała udziału w toczącej się sprawie uwłaszczeniowej.
W świetle powyższych okoliczności w sprawie budzi uzasadnione wątpliwości to kto był właścicielem nieruchomości w dacie wywłaszczenia, gdyż w aktach administracyjnych znajdują się dwie decyzje wywłaszczeniowe. Krąg podmiotów wywłaszczonych w decyzji z [...].09.1979 r. nie w pełni pokrywa się z kręgiem podmiotów wywłaszczonych, wskazanym w punkcie 1 decyzji o wywłaszczeniu z [...] lipca 1979 r. Ponadto, jak już wskazano, w decyzji wywłaszczeniowej z [...]. 09.1979 r. powołano się, jak się wydaje na inny akt własności ziemi, opatrzony datą: "[...].XI.1975 r." Co więcej, powoływany przez organy akt własności ziemi z [...].VIII. 1975 r. dotyczy obrębu 186, pozycji 52, działki nr 148, o powierzchni 0,2136 ha, natomiast w decyzji z [...] lipca 1979 r. [...] o wywłaszczeniu, w sentencji wskazano, iż wywłaszczenie dotyczy działek położonych w B. przy ul. P. w obrębie geodezyjnym 5 , oznaczone numerami od 95 do 106. W pozycji pierwszej tej decyzji jako wywłaszczonych wskazano R. S. 2/8 części, H. S. 1/8 części, S. i E. B. 1/8 części oraz spadkobierców P., W. i K. S. – 4/8 części. Wskazano numer działki 95 a powierzchnię do wywłaszczenia - 2028 m². Jak wynika z przytoczonych zapisów dane dotyczące oznaczenia działki oraz obrębu geodezyjnego, nie są zgodne. Nie można wykluczyć, że od daty wydania aktu własności, 12 sierpnia 1975 r., do czasu wydania decyzji o wywłaszczeniu 13 lipca 1979 r., w ewidencji gruntów dokonano zmian oznaczenia numeracji działek i obrębu, jednakże w aktach administracyjnych nie ma żadnej wzmianki na ten temat.
W ocenie Sądu, istnieje uzasadniona wątpliwość co do kręgu podmiotów wywłaszczonych, a w konsekwencji kręgu części spadkobierców osób wywłaszczonych, co powoduje, iż oświadczenia stron sporu, złożone na rozprawie, że nie wszyscy spadkobiercy osób wywłaszczonych złożyli wnioski o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, wymagają weryfikacji.
Zauważyć też należy, że akt własności ziemi z dnia [...] sierpnia 1975 r. zmieniony decyzją z [...] stycznia 1977 r. w ten sposób, że stwierdzono w nim współwłaścicieli jedynie w odniesieniu do 4/8 części gruntu jest obarczony wadą prawną, bowiem w systemie prawa, w tym w ustawie z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250) nie ma takiej konstrukcji współwłasności, w której udziały we współwłasności byłyby określane w tytule prawnym tylko do części przedmiotu własności natomiast pozostała część byłaby niczyja albo nieokreślona. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że akt własności ziemi z [...] sierpnia 1975 r., zmieniony decyzją z [...] stycznia 1977 r., winien określać udziały w wielkości 8/8 części. Trzeba też wskazać, że aktualnie nie ma procedur administracyjnych, na mocy których możliwe byłoby wzruszenie wadliwego aktu. W sprawie więc należy ustalić czy w/w akt własności był zmieniany po [...] stycznia 1977 r. a przed wydaniem decyzji o wywłaszczeniu. Jeżeli okazałoby się, że w dacie wydawania decyzji wywłaszczeniowych gruntu tytułem własności do działki numer 148 był akt własności z [...] sierpnia 1975 r., ze zmianą z [...] stycznia 1977 r., to trudno się domagać od spadkobierców osób wymienionych w tym akcie by przedłożyli tytuł prawny określający współwłaścicieli w zakresie 4/8 części działki numer 148, skro Prezydent B. wówczas tego nie uczynił.
Wskazówki i rozważania Sądu dotyczące aktu własności gruntu z [...] sierpnia 1975 r. będą miały zastosowanie w sprawie, o ile uprzednio organy potwierdzą, że gruntem wywłaszczonym i podlegającym teraz procedurze zwrotu jest działka wskazana w akcie własności ziemi z [...] sierpnia 1975 r., ze zmianą z [...] stycznia 1977 r.
W świetle powyższych okoliczności organy naruszyły przepisy postępowania ar. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ ma poprawność rozstrzygnięcia. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy jeszcze raz ustalą kto był właścicielem wywłaszczonego gruntu, co pozwoli ustalić prawidłowo krąg podmiotów uprawnionych do żądania zwrotu nieruchomości w postępowaniu w przedmiocie jej zwrotu (wyrok z 17.03.2005 r. WSA w Warszawie I SA/Wa 382/04, LEX nr 189027).
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).-
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło