II SA/Bk 640/12
WyrokWSA w Białymstoku2013-01-15
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oparcie orzeczenia sądu administracyjnego na rzekomo sfałszowanym dokumencie, który nie został potwierdzony prawomocnym wyrokiem skazującym w postępowaniu karnym, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi
Samo twierdzenie o fałszerstwie dokumentu, które nie zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem skazującym w postępowaniu karnym, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd administracyjny nie posiada kompetencji do samodzielnej oceny okoliczności fałszerstwa dokumentu. Ponadto, zaniechanie wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika nie jest przesłanką do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca J. F. złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 20.03.2012 r., który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody P. w przedmiocie odtworzenia aktu małżeństwa. Skarżąca podniosła zarzut, że wyrok został oparty na sfałszowanym protokole uznania dziecka z 1962 r., a jej pełnomocnicy z urzędu odmówili sporządzenia skargi kasacyjnej. Jako podstawę wznowienia wskazała art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wojewoda P. wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że kwestia fałszerstwa nie została potwierdzona w postępowaniu karnym.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J. F. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie II SA/BK 268/11 w przedmiocie odtworzenia treści aktu małżeństwa 1. oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego; 2. przyznaje adwokat I. Ł. – S. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej J. F. wykonane na zasadzie prawa pomocy.-
J. F. złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA /Bk 268/11 zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20.03.2012 r. oddalającym skargę J. F. na decyzję Wojewody P. z dnia [...].02.2011 r. w przedmiocie odtworzenia aktu małżeństwa.
W skardze o wznowienie postępowania sądowego J. F. wyraziła niezadowolenie z faktu, że adwokaci reprezentujący ją w sprawie II SA/Bk 268/11 (ustanowieni pełnomocnikami z urzędu) odmówili sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 20.03.2012 r.
Skarżąca stwierdziła, że wyrok w sprawie II SA/Bk 268/11 został wydany w oparciu o sfałszowany w USC w C. protokół uznania dziecka z dn. 15.01.1962 r. Podpis jej męża S. F. został sfałszowany. W przekonaniu skarżącej w dniu 12.05.1952 r. zawarła ona cywilny związek małżeński ze S. F. w USC w C., ale z powodu manipulacji i fałszerstwa dokumentów w Urzędzie fakt ten nie został uwidoczniony w księdze małżeństw. Skarżąca polemizuje z uzasadnieniem wyroku WSA w Białymstoku z dnia 20.03.2012 r. Wskazuje na niewłaściwą ocenę stanu faktycznego i niezastosowanie przez Sąd odpowiednich przepisów. Nadto powołuje się na niewłaściwą reprezentację przed Sądem w sprawie II SA/Bk 268/11, gdyż pełnomocnicy ustanowieni na zasadzie prawa pomocy nie przedłożyli Sądowi dowodów, a następnie odmówili sporządzenia kasacji.
Wezwana przez Sąd do sprecyzowania stanowiska, skarżąca, w piśmie z dn. 10.08.2012 r. podała, iż podstawą wznowienia postępowania sądowego jest przepis art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – oparcie orzeczenia na sfałszowanym, podrobionym protokole zgłoszenia dziecka z dnia 15.01.1962 r. (k. 15 akt sądowych).
W wielu pismach, kierowanych do Sądu po złożeniu skargi, J. F. powtarza swoją argumentację przemawiającą jej zdaniem za tym, że zawarła ślub cywilny ze S. F. Załącza kserokopie dokumentów.
Z uwagi na monity skarżącej, jej pełnomocnikiem z urzędu został ustanowiony przez Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w B., personalnie, inny adwokat, niż reprezentujący ją w sprawie II SA/Bk 268/11.
W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania sądowego Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie (k. 97 akt sądowych).
W ocenie Wojewody podnoszona przez skarżącą kwestia oparcia wyroku na podrobionym lub przerobionym dokumencie nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania sądowego, ponieważ okoliczność ta nie została potwierdzona w postępowaniu karnym. Zarzuty, oświadczenia i dowody, które powołuje skarżąca były rozważne przez Wojewodę w decyzji z dnia [...].02.2011 r. oraz przez Sąd w sprawie II SA/Bk 268/11.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy stosownie do art. 282 § 1 p.p.s.a. zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Instytucja wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego stanowi formę postępowania nadzwyczajnego i została unormowana w dziale VII (art. 270-285) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a.
Nadzwyczajny charakter tego środka zaskarżenia powoduje konieczność zwężającej wykładni regulujących go przepisów i restrykcyjnej oceny w tym względzie. Dodać należy, że istotnym dla stwierdzenia czy zachodzi uzasadniona przesłanka wznowienia przewidziana w art. 271-273 p.p.s.a. jest okoliczność, czy wskazywana przesłanka wznowienia jest następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowoadministracyjnym, czy też w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną. Jeżeli przesłanki wznowienia są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu administracyjnym, wówczas to postępowanie powinno być wznowione, o ile sprawa administracyjna została ostatecznie zakończona. Natomiast, gdy przesłanki wznowienia są następstwem faktów mających miejsce w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to wtedy można mówić o wznowieniu tego ostatniego postępowania.
Zgodnie z art. 279 p.p.s.a. obowiązkiem podmiotu domagającego się wznowienia jest w szczególności wskazanie w skardze podstawy wznowienia i jej uzasadnienie. W doktrynie podkreśla się, że podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z okoliczności wymienionych w art. 271-273 uzasadniają wznowienie w danej sprawie (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., LexisNexis Warszawa 2006, str. 557). Należy bowiem uwzględnić, że żądanie wznowienia jest możliwe wyłącznie w przypadkach przewidzianych w dziale VII p.p.s.a.
W pierwszej fazie postępowania wznowieniowego, sąd – w myśl art. 280 § 1 powołanej ustawy – bada na posiedzeniu niejawnym czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W przypadku braku jednego z tych wymagań sąd jest obowiązany do odrzucenia skargi.
Sąd ocenił w sprawie niniejszej, że skarga o wznowienie postępowania sądowego została wniesiona z zachowaniem terminu 3-miesięcznego (art. 277 p.p.s.a.), liczonego od dnia 2 czerwca 2012 r., kiedy to J. F. otrzymała pismo swego pełnomocnika (ustanowionego z urzędu) informujące o odmowie sporządzenia skargi kasacyjnej od niekorzystnego dla niej wyroku w sprawie o sygn. II SA/Bk 268/11. Skarga w tej sprawie została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 5.07.2012 r. (k. 275 akt II SA/Bk 278/11).
W piśmie precyzującym podstawę wznowienia z dnia 10.08.2012 r. (k. 15) skarżąca wskazała art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. oparcie ustaleń sądu na sfałszowanym, podrobionym dokumencie – protokole zgłoszenia dziecka z 15.01.1962 r.
Zatem formalne przesłanki wznowienia postępowania zostały spełnione.
Sąd jednakże nie uznał zarzutu wznowienia postępowania sądowego za uzasadniony.
Samo twierdzenie skarżącej, że protokół uznania dziecka przez S. F. z dnia 15.01.1962 r. spisany w USC w C. jest fałszywy (podrobiony podpis męża) nie stanowi przesłanki do uchylenia wyroku WSA w Białymstoku z dnia 20.03.2012 r. (II SA/Bk 268/11), bowiem skarżąca nie złożyła na tę okoliczność żadnych dowodów, które potwierdzałyby jej przypuszczenie. Fałszerstwo dokumentu jest przestępstwem ściganym w postępowaniu karnym. Sąd administracyjny nie posiada kompetencji do samodzielnej oceny takiej okoliczności. Ewentualną podstawę wzruszenia wyroku sądu administracyjnego mógłby stanowić prawomocny wyrok karny skazujący za przestępstwo fałszerstwa. Pogląd taki jest oczywisty, wynikający z wielu orzeczeń sądowoadministracyjnych (m.in. z wyroków NSA z dn. 25.01.2008 r. – I OSK 1984/06, z dn. 7.06.2005 r. – II GSK 90/05).
Tymczasem skarżąca nie przedstawiła wyroku karnego potwierdzającego fałszerstwo protokołu z dnia 15.01.1962 r. podpisanego przez S. F. Nie wynika też ze skargi, by toczyło się jakiekolwiek postępowanie karne w tym przedmiocie.
Dlatego też, słusznie zauważa Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę, iż powyższa okoliczność stanowi jedynie subiektywne przekonanie skarżącej.
Porównując argumenty skarżącej oraz dokumenty, których kserokopie zostały załączone do sprawy o wznowienie postępowania sądowego, Sąd stwierdza, że nie są to żadne nowe dowody, bowiem były już znane Sądowi rozpoznającemu sprawę w przedmiocie odmowy odtworzenia aktu małżeństwa – II SA/Bk 268/11.
Instytucja wznowienia postępowania nie ma na celu "poprawiania" wyroku sądowego, z którego strona nie jest zadowolona. Zaniechanie wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie II SA/Bk 268/11 przez pełnomocnika skarżącej nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania sądowego.
Zatem skarga została oddalona na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a.
O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie art. 250 ww. ustawy oraz przepisów § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Obejmują one opłatę za czynności adwokata w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 23 % stawki w kwocie 55,20 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło