II SA/Bk 649/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata sprawy ze skargi J. W. na postanowienie P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia inwestycyjnego na etapie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowania przedsięwzięcia p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł (pięćdziesięciu złotych) oraz ustanowienia adwokata, - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. J. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem E. W. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowią emerytury małż. W. w łącznej kwocie 2.997,84 zł, w tym: emerytura J. W. – 1.522,50 zł oraz 1.475,34 zł uzyskiwane przez E. W. z tytułu przyznanej emerytury i dodatku pielęgnacyjnego. Wykazane wydatki skarżącej wynoszą za [...] 2012 r. łącznie 2.975,75 zł i przedstawiają się następująco: czynsz – 512,71 zł; telefon – 102,84 zł; znaczki pocztowe – 65,90 zł; telewizor – 111 zł; materiały piśmiennicze – 15,98 zł; energia elektryczna – 87,34 zł; kserokopie – 99,45 zł; rata spłaty kredytu – 491,40 zł; ubezpieczenie osobiste i majątkowe – 300,57 zł, usługi medyczne – 58 zł; wpis sądowy – 102,50 zł; dług wobec sąsiadów – 100 zł; odsetki i prowizje bankowe – 28,06 zł; życie, środki czystości, kosmetyki, fryzjer, pralnia, drobne artykuły odzieżowe – 900 zł. W [...] 2012 r. wydatki te wynoszą łącznie 2.994,49 zł w tym: czynsz – 522 zł; telefon – 133,07 zł; wpisy sądowe – 350 zł; energia elektryczna – 42,32 zł; podatek od nieruchomości – 124 zł; okulary – 145 zł, rata spłaty kredytu – około 470 zł; opłaty bankowe – 20 zł; znaczki pocztowe – 18,10 zł; kserokopie – 80 zł; życie - 750 zł; wykup lekarstw i inne – 340 zł. Nadto skarżąca podniosła, iż ma do opłacenia w WSA w W. kwotę 400 zł - aktualnie złożyła wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych. Ponadto brakuje jej środków na wykupienie okularów i niektórych leków, a także zakup nowej odzieży i obuwia. J. W. jest zadłużona w banku na kwotę około 1.906,80 zł (stan na koniec [...] br.). Majątek wnioskodawczyni stanowi: mieszkanie o powierzchni [...] m², [...] drewniany dom oraz dwie działki budowlane o łącznej powierzchni [...] m². Skarżąca nie czerpie pożytków z nieruchomości wiejskich. Małżonkowie W. są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi ([...] grupa inwalidzka), ponoszącymi zwiększone wydatki na lekarstwa i opiekę medyczną. Wnioskodawczyni nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 82 - 83). Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego) lub częściowym (zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sadowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego). Stosownie do regulacji art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi 2.997,84 zł netto. Wykazane wydatki za miesiąc [...] 2012 r. wynoszą 2.994,49 zł. J. W. posiada zadłużenie w banku (debet dopuszczalny) w wysokości około 1906,80 zł (stan na [...] 2012 r.). W skład majątku skarżącej wchodzi: mieszkanie o powierzchni [...] m², [...] drewniany dom oraz dwie działki budowlane o łącznej powierzchni [...] m². Małżonkowie W. są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi, ponoszącymi zwiększone wydatki na lekarstwa i opiekę medyczną. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy wzięto pod uwagę, wymagane koszty sądowe w pozostałych sprawach wnioskodawczyni zawisłych przed tut. Sądem (k. 91). W tym miejscu należy, zatem skonstatować, iż rodzina skarżącej ma zapewnione środki finansowe na pokrycie potrzeb bytowych. Ponadto, wnioskodawczyni z dochodu, którym dysponuje jest w stanie wygospodarować środki, które to mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej (przy uwzględnieniu zakresu przyznanego zwolnienia). Z zestawienia wydatków przedstawionego przez J. W. wynika, że w [...] 2012 r. uiściła ona koszty sądowe w kwocie 350 zł (k. 82). W związku z powyższym należy zauważyć, że w marcu bieżącego roku wnioskodawczyni z bieżących wydatków będzie w stanie wygospodarować środki, które będą przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez J. W. kwoty 50 zł kosztów sądowych nie doprowadzi do powstania niedostatku w utrzymaniu rodziny, przeciwnie mieści się w jej możliwościach płatniczych. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1125/11, publ. https://cbois.nsa.gov.pl/). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Dodatkowo koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 1 - 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.-