II SA/Bk 651/10

WyrokWSA w Białymstoku2010-11-25

Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Grażyna Gryglaszewska, Stanisław Prutis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego może zostać utrzymana w mocy, gdy organ przyjął, że wniosek o wznowienie został złożony po upływie ustawowego terminu, nie wyjaśniając obiektywnie, kiedy strona dowiedziała się o decyzji?
Ratio decidendi
Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania liczy się od momentu, gdy strona dowiedziała się o treści decyzji, a nie od daty ustawienia tablicy informacyjnej na budowie. Organ odwoławczy słusznie uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż organ I instancji nie wyjaśnił tej okoliczności w sposób obiektywny i nie umożliwił stronom czynnego udziału w postępowaniu, naruszając art. 10 § 1 Kpa.
Stan faktyczny
M. C. uzyskał pozwolenie na budowę sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej na działce w K. Właściciele sąsiednich działek (E. P., G. i C. B., J. i K. B., D. W.) nie zostali dopuszczeni do udziału w postępowaniu i nie otrzymali decyzji. Złożyli wniosek o wznowienie postępowania, twierdząc, że dowiedzieli się o decyzji dopiero podczas wizji lokalnej w październiku 2009 r. Starosta odmówił wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie liczonym od daty ustawienia tablicy informacyjnej w grudniu 2008 r. Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Stanisław Prutis, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. C. "E" w B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę oddala skargę Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. o nr [...] Wojewoda P., na skutek odwołania E. P., G. i C. B. i D. W., uchylił decyzję Starosty B. z dnia [...] czerwca 2010 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę sieci wodociągowej z przyłączami oraz kanalizacji sanitarnej na działce o nr [...] położonej w K. Przebieg postępowania przedstawiał się następująco: Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Starosta B. udzielił M. C., prowadzącemu firmę E. pozwolenia na budowę sieci wodociągowej z przyłączami oraz kanalizacji sanitarnej (wcześniej udzielone zostało pozwolenie na budowę zespołu 10 budynków jednorodzinnych). Decyzja stała się ostateczna dnia [...] grudnia 2008 r. Dnia [...] stycznia 2009 r. do Starosty B. wpłynęło wystąpienie z dnia [...] grudnia 2008 r. E. P., G. i C. B., J. i K. B. oraz D. W., w sprawie budowy zespołu 10 budynków jednorodzinnych wolnostojących na nieruchomości nr [...] graniczącej bezpośrednio z sąsiednimi działkami nr: [...] i [...] (własność E. P.), nr [...] (własność G. i C. B.), nr [...] i [...] (własność J. i K. B.) oraz nr [...](własność D. W.). W odpowiedzi na wystąpienie, organ I instancji pismem z dnia [...] lutego 2009 r. poinformował zainteresowanych, iż m.in. "odprowadzenie ścieków z projektowanych budynków zostało zatwierdzone odrębną decyzją o pozwoleniu na budowę kanalizacji sanitarnej", zaś "zbiorniki szczelne przewidziano jako tymczasowe". Natomiast brak jest informacji w tym piśmie, odnośnie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę sieci wodociągowej z przyłączami. Pismo to G. i C. B., J. i K. B. oraz D. W. otrzymali dnia [...] lutego 2009 r., natomiast E. P. odebrała je dnia [...] lutego 2009 r. Dnia [...] marca 2009 r. do Starosty B. ww. osoby zwróciły się z wnioskiem, o udostępnienie dokumentacji w sprawie budowy zespołu 10 budynków jednorodzinnych wolnostojących na działce nr [...]. Starosta B. odmówił udostępnienia dokumentów, decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., którą Wojewoda P. uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji, ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2009 r. W trakcie ponownie prowadzonego postępowania, pismem z dnia [...] lipca 2009 r. Starosta B. poinformował wnioskodawców, iż akta sprawy dot. pozwoleń na budowę 10 budynków zostały przekazane do Wojewody P., zaś wniosek z dnia [...] marca 2009 r. zostanie załatwiony po zwrocie akt. W związku z tym zainteresowani wystąpili dnia [...] sierpnia 2009 r. do Wojewody P., z prośbą o udostępnienie ww. dokumentów, na co uzyskali zgodę. Z uwagi na to, że nie zawierały one dokumentacji dot. infrastruktury objętej "odrębnym opracowaniem", tj. m. in. decyzji o pozwoleniu na budowę kanalizacji sanitarnej na działce nr [...] wnioskodawcy zwrócili się do Starosty B. w odrębnym wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r., o udostępnienie związanych z tą decyzją dokumentów. Natomiast w dniu [...] listopada 2009 r. do Starosty B. zainteresowani złożyli w trybie art. 145 § 1 pkt.4 Kpa wniosek, o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę sieci wodociągowej z przyłączami oraz kanalizacji sanitarnej na działce nr [...], zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Wnioskodawcy podnieśli, iż jako właściciele działek bezpośrednio sąsiadujących z działką nr [...], nie zostali dopuszczeni do udziału w postępowaniu oraz nie otrzymali decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. Powyższe osoby oświadczyły, iż o decyzji tej dowiedziały się w dniu [...] października 2009 r., w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej tego dnia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nadto podnoszą one, iż wcześniej złożyły odrębny wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, w sprawie pozwolenia na budowę zespołu 10 budynków jednorodzinnych wolnostojących na działce nr [...]. Starosta B. wydał jednak decyzję odmowną, utrzymaną w mocy przez Wojewodę P. w postępowaniu odwoławczym. Dnia [...] stycznia 2010 r. Starosta B. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w B. o informację, czy i kiedy wnioskodawcy powzięli wiadomość od PINB, o decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. W odpowiedzi PINB oświadczył w piśmie z dnia [...] lutego 2010 r., iż poza Panami C. B. D.W .i K.B. ww. osoby o decyzji tej dowiedziały się w dniu, [...] października 2009 r., w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej tego dnia na działce nr [...]. W związku z tym Starosta B. w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. wezwał Pana D. W., zaś w pismach z dnia [...] maja 2010 r. C. B. i K. B., którzy nie uczestniczyli w oględzinach, do wskazania terminu, w którym powzięli wiadomość o decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. Jednocześnie organ l instancji zwrócił się w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. do inwestora Pana M. C. oraz w wystąpieniu z dnia [...] marca 2010 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w B. o przesłanie kopii dokumentów dot. omawianej inwestycji. C. B. oświadczył w piśmie z dnia [...] maja 2010 r., iż o wydanej decyzji Starosty B. z dnia [...] listopada 2008 r. dowiedział się w dniu [...] września 2009 r. od żony, tj. od G. B., która uczestniczyła w wizji lokalnej przeprowadzonej tego dnia przez PINB w B. Natomiast D. W. i K. B. w ogóle nie wypowiedzieli się, co do terminu, w którym powzięli taką wiadomość. Inwestor M. C. oświadczył, w piśmie z nią [...] marca 2010 r., iż nie informował ww. osób, o wydaniu decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. ,zaś tablicę informacyjną zawierającą m. in. dane o tej decyzji wywiesił na budowie dnia [...] grudnia 2008 r., w widocznym i ogólnie dostępnym miejscu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Starosta B. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę sieci wodociągowej z przyłączami oraz kanalizacji sanitarnej na działce nr [...], położonej w miejscowości K. Organ l stancji uznał, iż w tym przypadku termin jednego miesiąca do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, należy liczyć od momentu ustawienia tablicy informacyjnej na budowie omawianej inwestycji, co jak oświadczył inwestor M. C., nastąpiło w dniu [...] grudnia 2008 r. Zatem, w ocenie Starosty B., wniosek z dnia [...] listopada 2009 r. o wznowienie postępowania, został złożony z uchybieniem ustawowego terminu jednego miesiąca, określonego w art. 148 § 2 Kpa, co w myśl art. 149 § 3 Kpa stanowi podstawę, do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Z decyzją organu l instancji z dnia [...] czerwca 2010 r. nie zgodzili się E. P., G. i C. B. oraz D. W., którzy w złożonym do Wojewody P. odwołaniu zarzucili, iż bez własnej winy nie brali udziału w przedmiotowym postępowaniu i formalnie nie otrzymali decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. o pozwoleniu na budowę inwestycji, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, wymienioną w art. 145 § 1 pkt. 4 Kpa. Ponadto odwołujący się zarzucili, iż o odrębnej sprawie, dot. pozwolenia na budowę 10 domów, również nie zostali poinformowani przez organ l instancji, zaś jak uważają, są stroną w tej sprawie, co ich zdaniem wynika z faktu, że teren na którym prowadzona jest budowa inwestycji graniczy bezpośrednio z ich sąsiednimi nieruchomościami. Osoby te nie zgodziły się ze stanowiskiem organu l instancji przedstawionym w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r., iż w jego ocenie uchybiły terminowi jednego miesiąca, do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Uważają one, iż wniosek taki złożyły w dniu [...] listopada 2009 r., tj. po upływie niecałego jednego miesiąca, od chwili przeprowadzonej w dniu [...] października 2009 r. przez PINB w B. wizji lokalnej na działce nr [...]. Ich zdaniem termin jednego miesiąca do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania należy liczyć właśnie od dnia [...] października 2009 r., gdyż wówczas dowiedziały się o decyzji, a nie od momentu ustawienia tablicy informacyjnej na budowie omawianej inwestycji, co jak oświadczył inwestor M. C., nastąpiło wcześniej w dniu [...] grudnia 2008 r. Przyjęcie daty 9 grudnia 2009 r. przez Starostę B. oparte zostało jedynie na przypuszczeniach i domysłach, nie zaś na środkach dowodowych wymienionych w Kpa. W związku z tym E. P., G.i C. B. Pan D. W. wnieśli o uchylenie decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. organu l instancji. Uwzględniając odwołanie Wojewoda P. stwierdził, że brak jest możliwości utrzymania w mocy decyzji Starosty B. z dnia [...] czerwca 2010 r., z uwagi na wady postępowania organu l instancji, niemożliwe do usunięcia na etapie odwoławczym, ze względu na konieczność zachowania przepisu art. 15 Kpa. Zatem w trybie art. 138 § 2 kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.), organ odwoławczy uchylił decyzję Starosty B. z dnia [...] czerwca 2010 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. organ przedstawił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem Wojewody, Starosta B. odmawiając wznowienia postępowania administracyjnego, w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę sieci wodociągowej z przyłączami oraz kanalizacji sanitarnej bez udowodnienia przyjął, iż wniosek z dnia [...] listopada 2009 r. został złożony po upływie ustawowego terminu jednego miesiąca wymienionego w art. 148 § 2 Kpa, co w myśl art. 149 § 3 Kpa stanowi podstawę, do wydania decyzji o odmowie wznowienia. Ustalenie faktyczne, co do okresu, w którym wnioskodawcy dowiedzieli się o wydanej decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. organ l instancji wyprowadził tylko z okoliczności oświadczenia M. C., o wywieszeniu przez niego w dniu [...].12.2008 r. tablicy informacyjnej na działce nr [...], zawierającej dane o wydanym pozwoleniu na budowę i z faktu, iż osoby te zamieszkują obok tej działki. Jedynie na tej podstawie Starosta B. przyjął, iż już przed dniem [...] października 2009 r., kiedy PINB przeprowadził wizję lokalną na terenie działki nr [...], ww. osoby wiedziały o udzielonym pozwoleniu na budowę sieci wodociągowej z przyłączami oraz kanalizacji sanitarnej. Osoby te zaś zakwestionowały okoliczność ustawienia przez inwestora tablicy informacyjnej na budowie w dniu [...] grudnia 2008 r., co nie zostało szczegółowo zbadane przez organ l instancji. Stwierdziły one, iż "jest to jedynie oświadczenie jednej strony przeciwko oświadczeniu drugiej". Ponadto w prowadzonym przez organ l instancji postępowaniu wstępnym, osoby te w ogóle nie podnosiły kwestii ustawienia tablicy informacyjnej na budowie omawianej inwestycji, zaś organ nie zwrócił się do nich z ewentualnym pytaniem, kiedy dowiedziały się o ustawieniu takiej tablicy. Uzasadnioną wątpliwość budzi jednocześnie przekonanie organu l instancji, że o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę sieci wodociągowej z przyłączami oraz kanalizacji sanitarnej na działce nr [...], osoby te dowiedziały się z dniem ustawienia tablicy na placu budowy. Brak jest szczegółowego odniesienia się do tej kwestii przez organ l instancji, zarówno w aktach sprawy oraz w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. W ocenie Wojewody samo ustawienie tablicy informacyjnej na budowie nie oznacza, iż sąsiedzi niewątpliwie, jak uznał organ l instancji, powzięli wiadomość o rozpoczęciu budowy, ponieważ jak wynika z odwołania, nie zgodzili się oni z tym stanowiskiem. Aby odmówić wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 Kpa, nie wystarczy wykazać, że strona miała możliwość dowiedzenia się o decyzji, trzeba dowieść, że wiedziała o decyzji wcześniej, niż miesiąc od dnia złożenia podania o wznowienie postępowania. Stanowisko takie potwierdza orzecznictwo sądowe, m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 1999 r. (Sygn. akt IV SA 1600/97 LEX nr 47922), w myśl którego, jedynie niekwestionowana przez wszystkie strony w sprawie okoliczność, iż inwestor zgodnie z wymaganiami prawa ustawił na budowie tablicę informacyjną zawierającą między innymi dane dot. wydanego pozwolenia na budowę oraz rozpoczęcie przez inwestora robót budowlanych, stanowi bez wątpienia okoliczność ujawniającą, że roboty prowadzone są na podstawie wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ I instancji powinien (zdaniem organu odwoławczego) wyjaśnić w/w kwestię obiektywnie, a nie tylko przez przyjęcie oświadczenia inwestora. Następnym uchybieniem procesowym, jakie zauważył organ odwoławczy, było naruszenie przez organ I instancji zasady określonej w art. 10 § 1 Kpa. Przed wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r., Starosta nie umożliwił wnioskodawcom zapoznania się z materiałem dowodowym oraz zgłoszenia ewentualnych zastrzeżeń, co naruszyło prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku od decyzji Wojewody P. z dnia [...] lipca 2010 r., pełnomocnik M. C. zarzucił decyzji rażące naruszenie prawa procesowego skutkującego nieważnością decyzji z mocy art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, a mianowicie naruszenie przepisów: - art. 138 § 2 Kpa poprzez przyjęcie, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga ponownego przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, podczas gdy organ niższej instancji zadośćuczynił wymogom stawianym przez przepisy Kpa, a w szczególności art. 7, 77 oraz 80, a tym samym w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, podjął kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy; - art. 148 § 1 i § 2 w zw. z art. 149 § 3 Kpa poprzez zaniechanie odmowy wznowienia postępowania, podczas gdy wnioskodawcy złożyli wniosek w przedmiocie wznowienia postępowania z naruszeniem 1 – miesięcznego terminu zakreślonego ustawą, - art. 11 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 149 § 3 Kpa poprzez wydanie decyzji, która pozostaje w sprzeczności z okolicznościami faktycznymi przedstawionymi w jej uzasadnieniu. - art. 77 Kpa poprzez brak należnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie i poczynienia ustaleń pozostających w rażącej sprzeczności z powyższymi dowodami. Powołując się na przedstawione powyżej zarzuty, pełnomocnik skarżącego wniósł o: - stwierdzenie nieważności decyzji w całości, - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego, albo - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W obszernej skardze, pełnomocnik skarżącego przedstawił stan faktyczny i stan prawny sprawy. Stwierdził, że Starosta B. należycie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, dochodząc do wniosku, że zainteresowani złożyli wniosek o wznowienie postępowania po upływie 1 – go miesiąca od daty dowiedzenia się o decyzji pozwalającej na budowę. Zdaniem skarżącego, uczestnicy dowiedzieli się o tej decyzji najpóźniej na początku 2009 roku, ponieważ M. C. w dniu [...] grudnia 2008 r. wywiesił tablicę informacyjną, a wcześniej uczestnicy prowadzili korespondencję z organami na temat realizowanej inwestycji. W szczególności dotyczy to odpowiedzi Starosty z dnia [...] lutego 2009 r. na pismo uczestników z dnia [...] grudnia 2008 r. W odpowiedzi tej Starosta B. poinformował, że odprowadzanie ścieków z projektowanych budynków zatwierdzone zostało odrębną decyzją o pozwoleniu na budowę kanalizacji sanitarnej. Z chwilą otrzymania tej odpowiedzi Starosty (tj. w dniach 25 i 27 lutego 2009 r.) zainteresowani powzięli informację na temat uzyskania przez M. C. decyzji na budowę sieci wodociągowej z przyłączami oraz kanalizacji sanitarnej na działce nr [...] w K. Okoliczność ta świadczy zdaniem Skarżącego o tym, że uczestnicy bezspornie wiedzieli o wydaniu pozwolenia na budowę, zwłaszcza, że w dniu [...] października 2009 r. zażądali od PINB przeprowadzenia postępowania celem sprawdzenia stanu prawnego robót budowlanych wodno – kanalizacyjnych oraz murów oporowych. Ponieważ postępowanie dowodowe było prowadzone w sposób wyczerpujący przez organ I instancji, to zdaniem Skarżącego, organ odwoławczy nie miał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 Kpa. Skarżący podzielił stanowisko Starosty B. co do nie zachowania 1 – miesięcznego terminu, przez uczestników, do żądania wznowienia postępowania. Przywołane fakty dowodzą, że nieprawdziwe jest twierdzenie zainteresowanych, iż o decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. dowiedzieli się dopiero [...] października 2009 r. podczas oględzin, gdyż faktu tego nie udowodnili. Oprócz nie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie, uczestnicy nie spełnili drugiej przesłanki z art. 148 Kpa., ponieważ nie mieli statusu strony postępowania o pozwolenie na budowę, w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Składając wniosek o wznowienie, Zainteresowani nie wskazali przepisu prawa materialnego, który stanowiłby o przysługiwaniu im interesu prawnego w postępowaniu o wydanie decyzji pozwolenia na budowę sieci wodociągowej z przyłączami oraz kanalizacji sanitarnej na działce nr [...]. Z decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. wynika, że obszar realizowanego przedsięwzięcia obejmuje jedynie działki inwestora. W ocenie Skarżącego, decyzja organu I instancji była prawidłowa, natomiast zaskarżona decyzja Wojewody zawierająca rażące błędy proceduralne, winna być wyeliminowana przez Sąd poprzez stwierdzenie jej nieważności. Dla poparcia zarzutów skargi, pełnomocnik przywołał odnośne orzecznictwo sądowe. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Art, 138 § 2 Kpa znajduje zastosowanie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Wtedy organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wbrew twierdzeniom skargi, decyzja Wojewody P. nie uchybia powyższej zasadzie. Organ odwoławczy trafnie stwierdził, iż dodatkowe postępowanie wyjaśniające jest niezbędne do pełnego zebrania materiału dowodowego i obiektywnej jego oceny. Potrzeba dodatkowych wyjaśnień i ich nowa ocena nie mogłaby być wykonana przez organ II instancji, gdyż nie zostałaby wówczas zachowana zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 Kpa). Przedmiotem zaskarżonej decyzji była strona formalna prawidłowości zastosowania art. 148 § 2 kpa przez organ I instancji. Natomiast kwestią sporną pozostawało ustalenie daty, od której należało liczyć bieg 1-miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a biegnącego dla E. P., G. i C. B., J. i K. B. oraz D.W. Termin początkowy należy liczyć od momentu, gdy strona dowiedziała się o treści istniejącej decyzji. Nie wystarczy wykazanie przez organ, że strona miała możliwość dowiedzenia się, czy decyzja została wydana. Stanowisko to potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych (m.in. wyrok NSA z dnia 7.10.1999 r. sygn. akt IV SA 1600/97, wyrok NSA z dnia 6.05.2009 r. – II OSK 714/08, wyrok z dnia 27.01.2010 r. WSA w Poznaniu – sygn. akt IV SA/Po 506/09 – publikowane w LEX). W wyroku z dnia 7.10.1999 r. NSA stwierdził, że tylko niekwestionowana przez wszystkie strony okoliczność ustawienia przez inwestora na budowie tablicy informacyjnej, zawierającej dane dotyczące wydanego pozwolenia na budowę oraz rozpoczęcia robót, stanowi niewątpliwą okoliczność ujawniającą, że roboty prowadzone są na podstawie tej decyzji. Gdyby w sprawie niniejszej wnioskodawcy przyznali fakt, że w dniu [...].12.2008 r., po przeczytaniu tablicy informacyjnej, dowiedzieli się o decyzji, na podstawie której jest realizowana inwestycja, to wówczas organ mógłby przyjąć ten termin za wiarygodny. Ponieważ wnioskodawcy zaprzeczyli tej okoliczności, to organ I instancji nie miał podstaw faktycznych do przyjęcia, że z chwilą ustawienia tablicy informacyjnej na budowie w dniu [...].12.2008 r. wnioskodawcy dowiedzieli się o istnieniu decyzji z dnia [...].11.2008 r. o pozwoleniu na budowę sieci wodociągowej z przyłączami oraz kanalizacji sanitarnej z tego tylko powodu, że zamieszkują po sąsiedzku. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, Starosta B. dowolnie ustalił w/w datę jedynie na podstawie oświadczenia M. C., nie podejmując inicjatywy wyjaśnienia tej okoliczności przez drugą stronę sporu, czyli wnioskodawców. O tym, że wskazany termin [...].12.2008 r. powzięcia informacji o wydanym pozwoleniu na budowę i jego zakresie jest wątpliwy, świadczą też same wywody skargi, w której Skarżący sugeruje, że zainteresowani mogli dowiedzieć się o pozwoleniu na budowę także [...] i [...] lutego 2009 r. tj. po otrzymaniu pisma Starosty B. z dnia [...].02.2009 r., zaś [...].10.2009 r. zażądali od inspektora nadzoru budowlanego sprawdzenia stanu prawnego robót budowlanych. Zatem niewyjaśnienie przez organ I instancji w sposób nie budzący wątpliwości podstawowej przesłanki do wznowienia postępowania z art. 148 kpa stanowi naruszenie art. 7, 8 i 77 kpa. Organ odwoławczy słusznie nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy celem wyjaśnienia, czy wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji z dnia [...].11.2008 r. pozwalającej na budowę dopiero dnia [...].10.2009 r., czy też w terminie wcześniejszym (jakim). Zdaniem Sądu dla obiektywnego ustalenia tej okoliczności przez organ I instancji, mógłby być pomocnym dowód z akt innych postępowań administracyjnych, gdyż (jak wynika z opisu sprawy) toczyło się postępowanie w zakresie wzruszenia decyzji o pozwoleniu na budowę 10 budynków mieszkalnych, jak też postępowanie sprawdzające przed PINB w B. Sąd nie podziela zarzutu skargi dotyczącego braku przymiotu stron postępowania po stronie wnioskodawców w świetle art. 28 Prawa budowlanego. Ta kwestia, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, nie jest przedmiotem badania wstępnego przy wznowieniu postępowania w oparciu o przesłankę art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Należy także zwrócić uwagę, iż organ I instancji również nie rozważał (i słusznie), czy wnioskodawcy wykazali interes prawny, by uzyskać status stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę. O tym, czy podmiot wnoszący podanie o wznowienie postępowania ma przymiot strony, organ rozstrzyga dopiero w następnej fazie postępowania, po wydaniu postanowienia o jego wznowieniu w trybie art. 149 § 1 i 2 kpa (vide: wyrok NSA z dnia 14.06.1999 r. – IV SA 2397/98; wyrok NSA z dnia 22.10.1998r. – IV SA 116/98; wyrok WSA w Warszawie z dnia 25.04.2007 r. – IV SA/Wa 295/07. Stąd też zarzut skargi jest chybiony, a co najmniej przedwczesny, gdyż organy (na tym etapie postępowania) nie badały podnoszonej przez Skarżącego kwestii. Natomiast skarga pomija milczeniem ważne uchybienie procesowe organu I instancji polegające na nie uniemożliwieniu stronom, przed wydaniem decyzji zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Naruszenie przepisu art. 10 § 1 kpa zauważył Wojewoda P. podając, że stanowi to następna przyczynę do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej. W ocenie Sądu uchybienie to mogłoby stanowić nawet jedyną podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji, gdyby nie istniała wyżej opisana potrzeba wyjaśnienia zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 10 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ I instancji nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 kpa, zaś odstępstwa od zasady (art. 10 § 2 kpa) nie wystąpiły w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Zachowanie wymogu z art. 10 § 1 kpa nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego obowiązek poprzez umożliwienie stronie skorzystania z możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, wyznaczając w tym celu stosowny termin (vide: wyrok NSA z dnia 6.10.2000r. – VSA 316/00, wyrok WSA w Warszawie z dnia 23.01.2007 r. – IIISA/Wa 2737/06). Wada powyższa uważana jest za kwalifikowaną wadę procesową, która narusza zasady postępowania wynikające z art. 8 i 9 kpa, zgodnie z którymi organy administracji są zobowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków w danym postępowaniu. W ocenie Sądu uchybienie powyższe mogło mieć wpływ na wynik postępowania przed organem I instancji. Wnioskodawcy gdyby mieli możliwość ustosunkowania się do oświadczenia inwestora na okoliczność ustawienia tablicy informacyjnej na terenie budowy w dniu [...].12.2008 r. i dostępności jej treści, dostarczyliby być może dla organu I instancji jeszcze jednego dowodu prowadzącego do ustaleń zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd uznał za nietrafne zarzuty skargi co do bezpodstawnego i bezprawnego uchylenia decyzji Starosty B. z dnia [...].06.2010 r. (zastosowania art. 138 § 2 kpa) i skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło