II SA/Bk 655/11
PostanowienieWSA w Białymstoku2013-09-06
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie w likwidacji, do czasu jego wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego, posiada zdolność sądową i może skutecznie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Stowarzyszenie znajdujące się w stanie likwidacji, do czasu jego wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego, posiada osobowość prawną i zdolność sądową. Jednakże, działalność likwidatora ogranicza się do spraw majątkowych, a stowarzyszenie w likwidacji nie może prowadzić działalności statutowej. W związku z brakiem interesu prawnego do prowadzenia działalności statutowej, stowarzyszenie w likwidacji nie może być uznane za uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego i w konsekwencji nie może skutecznie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Stowarzyszenie F. Z. w B. (uczestnik postępowania) wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stowarzyszenie to zostało prawomocnie postawione w stan likwidacji postanowieniem Sądu Rejonowego w B. i oddaleniem apelacji przez Sąd Okręgowy w B. Stowarzyszenie nie zostało jeszcze wykreślone z Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd rozpatrywał wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "O." na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania Stowarzyszeniu F. Z. w B. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 06 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia F. Z. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "O." w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego p o s t a n a w i a - odmówić przyznania Stowarzyszeniu F. Z. w B. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Stowarzyszenie F. Z. w B. (uczestnik postępowania) wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 126; k. 131; k. 146; k. 162; k. 171 – 172; k. 187 - 188). Do akt sprawy dołączono postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. akt [...] [...] [...] – [...] [...] [...], zarządzające likwidację Stowarzyszenia. Orzeczenie to stało się prawomocne na skutek oddalenia apelacji przez Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...] [...] [...] (k. 83).
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, tekst jednolity) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych.
Przepis ten wskazuje podmioty uprawnione do ubiegania się
o przyznanie prawa pomocy. Podmiotem tym jest strona postępowania lub uczestnik postępowania (art. 12 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Definicję strony postępowania sądowoadministracyjnego zawiera art. 32 cytowanej ustawy, który stanowi, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
Uczestnikiem postępowania na prawach strony jest osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego (art. 33 § 1 ustawy
– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. w sprawie [...[ [...] [...] – [...] [...] [...] Sąd Rejonowy w B. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego postanowił o rozwiązaniu Stowarzyszenia F. Z. w B. oraz zarządził jego likwidację z jednoczesnym ustanowieniem likwidatora w osobie R. M. K. Sąd Okręgowy w B. [...] Wydział Gospodarczy postanowieniem z [...] kwietnia 2012 r. w sprawie [...] [...] oddalił apelację od powyższego rozstrzygnięcia. Do chwili obecnej skarżące Stowarzyszenie nie zostało wykreślone z Krajowego Rejestru Sądowego
Stowarzyszenie znajdujące się w stanie likwidacji, do czasu jego wykreślenia
z Krajowego Rejestru Sądowego, posiada osobowość prawną, a w konsekwencji zdolność sądową (postanowienie NSA z dnia 09 lipca 2013 r., sygn. akt
II GZ 334/13, publ. https://cbois.nsa.gov.pl/). Pamiętać jednakże należy, że rozwiązanie Stowarzyszenia rozpoczyna proces jego likwidacji, który to proces prowadzi likwidator, a którego celem jest zrekonstruowanie majątku i zakończenie spraw związanych z tym majątkiem. Działalność likwidatora rozciąga się wyłącznie na sprawy majątkowe, a nie statutową działalność Stowarzyszenia, dlatego też stowarzyszenie w likwidacji nie może prowadzić działalności określonej w statucie
(P. Suski, por. Paweł Suski "Stowarzyszenia i fundacje" wydanie 4, Biblioteka Prawnika, wydawnictwo LexsisNexis, Warszawa 2011 r., s. 302). Powyższe
może wskazywać, że Stowarzyszeniu w likwidacji - z uwagi na brak interesu prawnego (nie może prowadzić działalności określonej w statucie) - nie przysługuje
przymiot uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego. W konsekwencji Stowarzyszenie nie może skutecznie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze uznano, że wniosek Stowarzyszenia
o przyznanie prawa pomocy nie mógł zostać uwzględniony. Na podstawie art. 243
§ 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono zatem jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło