II SA/Bk 657/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 listopada 2013 r. sprawy ze skargi P. P. M. B. "B. – B." Spółki z o.o. w W. na decyzję Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie warunków wykonywania pracy oddala skargę.- Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy w B., po rozpatrzeniu odwołania P. P. M. B. "B. –B. " Sp. z o.o. w W., od nakazu nr rej. [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. w sprawie decyzji nr 1 dotyczącej wyposażenia gardzieli przenośnika ślimakowego zlokalizowanego w pobliżu skomputeryzowanego centrum sterowania węzła w osłonę lub inne urządzenie ochronne, które zabezpieczy operatora lub inne osoby postronne przed możliwością sięgnięcia ręką do strefy roboczej przenośnika podczas pracy, w terminie do 31 maja 2013r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzona w dniach 7 i 22 marca 2013 r. w P. P. M. B. "B. –B. " Sp. z o.o. w W. - Oddział w B., przy ul. O. [...] – kontrola wykazała szereg naruszeń przepisów regulujących zagadnienia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Oceniając zagrożenia zdrowia i życia zatrudnionych pracowników, inspektor pracy wydał w dniu [...] kwietnia 2013r. decyzję nr 1 z nakazu [...] wyposażenia gardzieli przenośnika ślimakowego zlokalizowanego w pobliżu skomputeryzowanego centrum sterowania węzła w osłonę lub inne urządzenie ochronne, które zabezpieczy operatora lub inne osoby postronne przed możliwością sięgnięcia ręką do strefy roboczej przenośnika podczas pracy. Odwołanie od powyższej decyzji nr 1 złożył Prezes Zarządu P. P. M. B. "B. –B. " Sp. z o.o. w W., argumentując, że za jej uchyleniem przemawia zmontowanie urządzenia zgodnie z dokumentacją z zapewnieniem prawidłowego spełniania funkcji technologicznych przewidzianych przez producenta. Okręgowy Inspektor Pracy w B. nie podzielił argumentacji odwołania, utrzymując zaskarżone rozstrzygniecie w mocy. Podkreślił, że pracodawca w kontrolowanym zakładzie eksploatuje przenośnik ślimakowy do transportu kruszywa w układzie recyklingu z nieosłoniętą gardzielą wysypową. Przenośnik ślimakowy do transportu kruszywa w układzie recyklingu znajduje się na wysokości 1780 mm i jest osłonięty osłoną stałą wykonaną z blachy. Podczas pracy ślimaka występuje zatem zagrożenie pochwycenia kończyn górnych operatora. W ocenie organu osłona wykonana z blachy nie zabezpiecza przed dostępem kończyn górnych do strefy pracy ślimaka w czasie jego pracy przez otwór dostępu o wymiarach 29 cm x 57 cm. Tym bardziej, że producent linii nie wyposażył maszyny w środki ochronne, które powinny zabezpieczać przed ww. zagrożeniem, tylko na osłonie umieścił znak ostrzegawczy o zagrożeniu pochwycenia kończyn górnych. Odpowiadając na argumenty odwołania, jakoby wyposażenie układu recyklingu w środek ochronny wymagało zmiany w konstrukcji maszyny, a więc i zgody producenta maszyny, Inspektor nie uznał ich za zasadne z uwagi na brak propozycji rozwiązującej problem zabezpieczenia operatora oraz osób postronnych przed możliwością sięgnięcia ręką do strefy roboczej przenośnika ślimakowego (zlokalizowanego w pobliżu skomputeryzowanego centrum sterowania węzła) podczas jego pracy. Podkreślił, że brak zabezpieczenia chroniącego operatora oraz osoby postronne przed możliwością sięgnięcia ręką do strefy roboczej przenośnika ślimakowego podczas jego pracy narusza przepisy § 55, § 56 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisy § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy. Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego złożyło do sądu administracyjnego P. P. M.B. "B. –B. " Sp. z o.o. w W., zarzucając jej: 1. błąd w ustaleniach faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przez przyjęcie, że konstrukcja i budowa gardzieli przenośnika ślimakowego nie zabezpiecza operatora i osób postronnych przed zagrożeniem pochwycenie kończyn górnych, w sytuacji, gdy w rzeczywistości zabezpieczenia fabryczne nie stwarzają takiego zagrożenia; 2. sprzeczność istotnych ustaleń organów z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, w sytuacji, gdy gardziel wysypowa przenośnika ślimakowego jest w sposób wystarczający zabezpieczona fabrycznie ze wszystkich stron blachą stalową; 3. obrazę prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, w szczególności § 55 oraz § 56 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 roku w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 roku w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, albowiem kontrolowana decyzja nie jest dotknięta wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest obowiązany uwzględnić z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. nr 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.). W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w B. nakazująca P. P. M. B. "B.– B." Sp. z o.o. z siedzibą w W. wyposażenie gardzieli przenośnika ślimakowego zlokalizowanego w pobliżu skomputeryzowanego centrum sterowania węzła w osłonę lub inne urządzenie ochronne, które zabezpieczy operatora lub inne osoby postronne przed możliwością sięgnięcia ręką do strefy roboczej przenośnika podczas pracy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2012 r. poz. 404 ze zm.), art. 215 i art. 216 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), § 55 i § 56 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003r., nr 169, poz. 1650 ze zm.) oraz § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (Dz. U. Nr 191, poz. 1596 ze zm.). Jak wynika z powołanych przepisów zadaniem organów inspekcji pracy jest nadzór i kontrola przestrzegania prawa pracy, a w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Dostrzeżenie przez organy inspekcji pracy naruszenia przez pracodawcę przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy obliguje te organy do decyzyjnego nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie (art. 11 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy). Stosownie do art. 216 § 1 K.p. pracodawca wyposaża w odpowiednie zabezpieczenia maszyny i inne urządzenia techniczne, które nie spełniają wymagań określonych w art. 215 K.p. odnoszących się do zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, w szczególności zabezpieczających pracownika przed urazami, działaniem niebezpiecznych substancji chemicznych, porażeniem prądem elektrycznym, nadmiernym hałasem, działaniem drgań mechanicznych i promieniowania oraz szkodliwym i niebezpiecznym działaniem innych czynników środowiska pracy, a także uwzględniały zasady ergonomii. Powyższy przepis jest rozwinięciem jednej z zasad ogólnych Kodeksu Pracy zawartej w art. 15, zgodnie którą pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy mają charakter bezwarunkowy. Odpowiednikiem tego obowiązku jest prawo pracownika do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Prawo to korzysta z gwarancji konstytucyjnej, albowiem art. 66 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że "każdy ma prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy". Zasadę tą konkretyzują między innymi mające zastosowanie w niniejszej sprawie art. 216 K.p. oraz § 55 ust. 1 i § 56 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Dokonując analizy akt sprawy w kontekście poczynionych uwag należy stwierdzić, że organy inspekcji pracy zajęły słuszne stanowisko uznając, że skoro gardziel wysypowa przenośnika ślimakowego, eksploatowanego w zakładzie skarżącego do usuwania kruszywa powstającego w wyniku płukania samochodów do transportu betonu, stwarza zagrożenie zgniecenia kończyn górnych pracowników obsługujących to urządzenie, a więc nie spełnia wymagań powołanych wyżej przepisów § 55 i 56 ust. 1 i 3 rozporządzenia MPiPS w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, to konieczne jest jej wyposażenie w osłonę lub inne urządzenie ochronne. Jak dowodzi zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, kontrolowany przenośnik ślimakowy jest wprawdzie osłonięty osłoną, w której wykonano gardziel, ale została ona wykonana, jak ustalił organy inspekcji, bez zachowania odległości bezpieczeństwa. Gardziel wysypowa o wymiarach 29 cm x 54 cm nie zabezpiecza zatem pracowników przed sięgnięciem ręką do strefy roboczej przenośnika. Ponadto, jak słusznie zaakcentował organ w odpowiedzi na skargę, sam producent maszyny potwierdził fakt występowania zagrożenia pochwycenia kończyn górnych, umieszczając na obudowie przenośnika znak ostrzegawczy o takim zagrożeniu. Skarżący we wniesionej skardze również przyznał, że gardziel wysypowa przenośnika ślimakowego jest w sposób wystarczający zabezpieczona fabrycznie ze wszystkich stron blachą stalową, poza otworem wysypowym. W ocenie Sądu stwierdzenie to dodatkowo potwierdza prawidłowość ustaleń faktycznych organu dotyczących konstrukcji przedmiotowego urządzenia. Ponadto, wbrew temu co sugeruje skarżący, również bariery żelbetonowe nie zabezpieczają przed dostępem do sfery roboczej przenośnika ślimakowego. Sfera ta, jak słusznie podkreślił organ inspekcji, pomimo, że jest strefą niebezpieczną, to jest dostępna dla wszystkich pracowników, jak również postronnych osób przebywających na terenie placu zakładu skarżącego. Na szczególne niebezpieczeństwo narażeni są pracownicy, którzy usuwają odzyskane kruszywo spod podnośnika. Pełny odstęp do strefy niebezpiecznej mają także operatorzy samochodów do transportu betonu, które płukane są z wykorzystaniem układu recyklingu. Ponadto, jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie, układ przenośnika pracuje w cyklu pracy automatycznej, a wiec, wbrew temu wywodzi skarżący, jego konstrukcja umożliwia dostęp do niebezpiecznej strefy w trakcie jego pracy. W ocenie Sądu także fakt posiadania przez kontrolowane urządzenie deklaracji zgodności WE, nie oznacza, że spełnia ona wymagania minimalne określone w powołanych wyżej przepisach. Końcowo zasygnalizować należy, że wykonanie nakazu nie jest skomplikowane technicznie i nie wymaga, jak podaje autor skargi, żadnych skomplikowanych przeróbek technicznych. Organ stworzył, bowiem skarżącemu możliwość zastosowania dodatkowej osłony, którą można zamontować na istniejącej obecnie osłonie, tak by zapewnić odległość bezpieczeństwa, lub innego zabezpieczenia uniemożliwiającego dostęp do sfery roboczej przenośnika w trakcie jego pracy. Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego. Nie doszło też do naruszenia przepisów procedury w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, o czym na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono w sentencji wyroku.