II SA/Bk 661/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 02 marca 2011 r. sprawy ze skargi B. A. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przejęcia gospodarstwa rolnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Powiatowego w B. z dnia [...].06.2010 r. nr [...], 2. stwierdza, że wymienione decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącej B. A. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 27 stycznia 2010 r. Pani B. A. zwróciła się z wnioskiem o wznowienie, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] września 1973 r., znak: [...], orzekającej o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa, jako opuszczonego, gospodarstwa rolnego położonego w obrębie O., gm. M., zapisanego w rejestrze gruntów na B. G. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., znak: [...], Starosta B., działając na podstawie art. 104, art. 148 i art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", odmówił wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją. Organ I instancji powołał się na fakt, iż Pani B. A. posiadała wiedzę o decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] września 1973 r., przynajmniej od czerwca 2009 r. Stosownie zaś do art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania strona winna wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania jest podstawą do odmowy wznowienia postępowania. Od powyższej decyzji odwołanie w terminie do Wojewody P. wniosła Pani B. A. w imieniu swoim oraz rodzeństwa: A. G., J. G., I. S. i P. G. W odwołaniu wskazała, iż niewłaściwie przyjęto w niej dzień, w którym strona dowiedziała się o decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] września 1973 r. Przyjęto bowiem, iż o przedmiotowym rozstrzygnięciu Skarżąca posiadała wiedzę przynajmniej od czerwca 2009 r., natomiast - zdaniem strony - faktycznie kopię tej decyzji uzyskała 20 stycznia 2010 r., którą to kopię dołączyła do wniosku z dnia 27 stycznia 2010 r. o wznowienie postępowania administracyjnego i uchylenie decyzji z [...] września 1973 r. Skarżąca podniosła, iż wskazana przez nią data wynikła z pomyłki, ponieważ faktycznie chodziło jej o datę "czerwiec 2010", a nie "czerwiec 2009". Decyzją z dnia z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...], Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że z pisma Pani B. A. z dnia 16 maja 2010 r., wynika, iż strona otrzymała kopię decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] września 1973 r., znak: [...], w czerwcu 2009 r., w budynku Starostwa Powiatowego w B. Organ wskazał, że warunkiem wznowienia postępowania jest wystąpienie jednej z podstaw wznowienia, wskazanych w przepisach art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. oraz dochowanie terminu do zgłoszenia wniosku z art. 148 k.p.a. W przypadku łącznego spełnienia ww. przesłanek następuje wznowienie postępowania, a brak chociażby jednego z tych elementów skutkuje wydaniem decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie strona wskazała, iż żąda wszczęcia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Stosownie do art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organ odwoławczy stwierdził, że strona wiedziała o decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] września 1973 r., przynajmniej od czerwca 2009 r., kiedy to otrzymała w/w decyzję w Starostwie Powiatowym w B. Powyższy fakt został przez stronę potwierdzony w piśmie z dnia 16 maja 2010 r., w odpowiedzi na pismo Starosty B., zawierające prośbę o sprecyzowanie momentu zapoznania się z przedmiotową decyzją. Organ nie uwzględnił zarzutu dotyczącego nieprawidłowego przyjęcia daty, kiedy Skarżąca dowiedziała się o decyzji PPRN w B., gdyż w piśmie z dnia 16 maja 2010 r. Skarżąca jednoznacznie wskazała, iż kopia przedmiotowej decyzji została jej wydana w czerwcu 2009 r. w budynku Starostwa Powiatowego w B. z zasobów archiwalnych byłej PPRN w B. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Pani B. A., działająca w imieniu własnym i rodzeństwa, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie decyzji organów I i II instancji. W uzasadnieniu autor skargi wskazał, że błędnie przyjęto, iż skarżąca przekroczyła zawity termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B., Nr [...], z dnia 13 września 1973 r.. Pełnomocnik skarżącej wskazał, iż wiedzę o ww. decyzji Skarżąca uzyskała dopiero 20 stycznia 2010 r. w archiwum Starostwa Powiatowego w B., w następstwie czego dnia 27 stycznia 2010 r. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego przedmiotowa decyzją, a nie, jak przyjął organ pierwszej instancji, opierając się na informacji udzielonej przez Skarżącą w piśmie z dnia 16 maja 2010 r. - dnia 20 czerwca 2009 r. Pełnomocnik strony wskazał, iż data podana w piśmie z dnia 16 maja 2010 r. wynika z popełnionej oczywistej omyłki, zaś intencją Skarżącej było wskazanie daty "czerwiec 2010 r.", kiedy to była umówiona z kierownikiem Referatu Gospodarki Gruntami Rolnymi w Starostwie Powiatowym w B., w celu umożliwienia jej wglądu do akt i formalnego przekazania decyzji z dnia [...] września 1973 r. Ponadto autor skargi wskazał przesłanki wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] września 1973 r., takie jak błędne wskazanie daty śmierci osoby gospodarującej gruntami przejętymi przedmiotową decyzją, brak prawidłowego doręczenia przedmiotowej decyzji oraz brak działań mających na celu ocenę faktu opuszczenia przejętego gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że zawarte w skardze argumenty są sprzeczne z jednoznaczną wypowiedzią z pisma z dnia 16 maja 2010 r. Ponadto w ocenie organu trudno przyjąć, aby Skarżąca chciała wskazać w swoim piśmie z dnia 16 maja 2010 r. datę "czerwiec 2010 r." jako moment zapoznania się z decyzją PPRN w B. z dnia [...] września 1973 r., skoro podanie o wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją złożyła dnia 27 stycznia 2010 r. Organ II instancji wskazał również, że nie zajmował się oceną merytorycznych podstaw wznowienia postępowania, gdyż uznał, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 148 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić z powodu niewyjaśnieni przez organy wszystkich okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik sprawy – naruszenia art. 7,77 i 80 k.p.a. Istota sporu sprowadza się do określenia, czy organy administracyjne słusznie przyjęły, że Skarżąca B. A. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją PPRN w B. z [...] września 1973 r. z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast art. 148 § 2 k.p.a. stanowi, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (kiedy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Kluczowym zagadnieniem do obliczenia terminu wskazanego w powyższym przepisie jest określenie daty, w której strona dowiedziała się o decyzji kończącej postępowanie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 522/06, Lex nr 347997, nieważne jest, w jaki sposób strona uzyska wiedzę o wydanej w sprawie decyzji, niemniej jednak przytoczony przepis wymaga, aby strona rzeczywiście znalazła się w posiadaniu informacji o zapadłej decyzji. Aby odmówić wznowienia postępowania z tej przyczyny nie wystarczy wykazać, że strona miała możliwość dowiedzenia się o decyzji, trzeba dowieść, że wiedziała o decyzji wcześniej niż miesiąc od dnia złożenia podania o wznowienie postępowania. Istotne jest przy tym, że to strona powinna udowodnić, w jakiej dacie dowiedziała się o decyzji. Organ w tym zakresie ocenia dowody zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 396/05, Lex nr 201371). Organ może za dostateczny dowód uznać nawet oświadczenie strony. Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że organ nie wykazał w dostateczny sposób, że strona wiedziała o decyzji PPRN w B. z dnia [...] września 1973 r. "przynajmniej od czerwca 2009 r." Organ pierwszej instancji nie posiada jednak w aktach sprawy dowodu, który świadczyłby o fakcie wydania dokumentu w tym okresie. Również Skarżąca wyjaśniła, że nikt nie żądał od niej pokwitowania wydania kserokopii decyzji. Innymi słowy brak jest dowodu, który potwierdzałby w sposób jednoznaczny, że Skarżąca posiadała wiedzę o przedmiotowej decyzji od czerwca 2009 r. Z uzasadnień decyzji organów I i II instancji nie wynika, na podstawie jakich dowodów organy ustaliły datę, w której Skarżąca zapoznała się z treścią decyzji. Organy powołują się jedynie na pismo Skarżącej, w którym wyjaśniła ona, że z decyzją zapoznała się w czerwcu 2009 r. Z uwagi na okoliczność, że Skarżąca "wycofała" swoje oświadczenie, iż otrzymała kserokopię decyzji w czerwcu 2009 r., tłumacząc to pomyłką w dacie, sprawa terminu pozostawała kontrowersyjna. Organ I instancji powinien wyjaśnić w wydziale zajmującym się udostępnianiem stronom akt archiwalnych, czy w czerwcu 2009 i 20 stycznia 2010 r. B. A. była obecna w Starostwie Powiatowym w B. w celu zapoznania się z decyzją z dnia [...] września 1973 r. nr [...] , czy wydano jej wówczas kserokopię decyzji, czy też zezwolono na zrobienie zdjęcia. Dowodem na te okoliczności powinno być potwierdzenie zastosowania procedury, jeśli taka obowiązuje przy udostępnianiu akt archiwalnych, tj. wniosek o udostępnienie akt, notatka służbowa pracownika, ewidencja czy też przesłuchanie osoby udostępniającej akta. Rozpoznając sprawę ponownie, organy zgodnie z zasadą wynikającą z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnią powyższe uwagi i wskazania i dopiero na podstawie zgromadzonego i uzupełnionego materiału dowodowego ustalą, czy żądanie strony zostało wniesione w terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. W punkcie 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy, zaś na podstawie art. 200 ustawy zasądzono od organu na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.