II SA/Bk 675/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 marca 2012 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie anulowania czynności materialno-technicznej wydania nowego dowodu osobistego 1. oddala skargę, 2. przyznaje radcy prawnemu M. W. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej wykonane na zasadzie prawa pomocy. Decyzją dnia [...].07.2011 r., nr [...], Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza B., z dnia [...].05.2011 r., o umorzeniu postępowania w sprawie anulowania czynności materialno-technicznej wydania skarżącej nowego dowodu osobistego. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W dniu 31.12.2009r. E. S. przedłożyła w Urzędzie Miasta w B. wypełniony formularz meldunkowy "Zgłoszenie wymeldowania z miejsca pobytu stałego". W miejscu do tego przeznaczonym własnoręcznym podpisem potwierdziła wiarygodność danych wykazanych w formularzu. Zgłoszenie przyjęto i z dniem 31.12.2009 r. została wymeldowana z adresu: B. ul. H. Następnie w dniu 04.01.2010r. złożyła wniosek o wymianę dotychczasowego dowodu osobistego serii [...]. Jako przyczynę wymiany dowodu osobistego podała: wymeldowanie z pobytu stałego, zaś rubrykę: adres zameldowania na pobyt stały pozostawiła niewypełnioną. Wniosek został przyjęty i skierowany do Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie do produkcji. Na podstawie przesłanego przez Urząd Miasta w B. formularza został wyprodukowany w CPD nowy dowód osobisty serii [...], który został przesłany przez CPD MSWiA w Warszawie do Urzędu Miasta w B. wraz z listą dokumentów dowodowych z dnia 05.01.2010r. E. S. po odbiór nowego dowodu osobistego nie zgłaszała się do Urzędu Miasta w B. Podczas załatwiania w dniu 20.01.2011 r. innych spraw w Urzędzie została poinformowana o konieczności odbioru nowego dowodu osobistego / oczekującego od ponad roku/. Oświadczyła, że nie posiadała ze sobą dotychczasowego dowodu osobistego, po odbiór zgłosi się po niedzieli, tj. 23.01.2011r. /notatka służbowa/. W dniu 21.01.2011 r. do Urzędu Miasta w B. wpłynął wniosek E. S. o anulowanie czynności materialno-technicznej wydania nowego dowodu osobistego w drodze decyzji administracyjnej. Jako adres wskazała ostatni adres zameldowania na pobył stały: B. ul. H. Burmistrz Miasta B. w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wydał w dniu [...].05.2011 r. decyzję Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie anulowania czynności materialno-technicznej wydania skarżącej nowego dowodu osobistego. E. S. decyzję powyższą zaskarżyła do Wojewody P. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu odwołania podniosła, iż oglądała w telewizji wystąpienie Premiera RP, który oświadczył, że obowiązek meldunkowy został zniesiony. Dlatego złożyła wniosek o anulowanie czynności materialno-technicznej wymeldowania. Zdaniem skarżącej jej wniosek o wymianę dowodu osobistego nie powinien być przyjęły do realizacji, bowiem dołączyła do niego fotografie, które nie odzwierciedlają jej aktualnego wizerunku twarzy. Jej intencją jest posługiwanie się poprzednim dowodem osobistym. Również nie uległy zmianie jej dane, które zamieszcza się w dowodzie osobistym. Zarzuciła także naruszenie art. 10 i 36 kpa. oraz art. 43 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także brak odpowiedzi na jej skargę przekazaną przez Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA a dotyczącą, bezprawnego jej zdaniem, unieważnienia poprzedniego dowodu osobistego serii [...]. Utrzymując w mocy decyzję Burmistrza B. organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. z 2006r. Nr 1398, póz. 993 z późn. zm./ osoba będącą obywatelem polskim i zamieszkała w Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana posiadać dowód osobisty. W myśl art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy w dowodzie osobistym zamieszcza się adres miejsca zameldowania na pobyt stały, a w razie jego braku zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; w przypadku braku zameldowania na pobyt stały albo pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące danych o adresie nie zamieszcza się. Organ odwoławczy wskazał, że E. S. w dniu 31 grudnia 2009r. wymeldowała się z pobytu stałego, a zatem jej dane w dowodzie osobistym uległy zmianie. Stąd jako posiadacz dotychczasowego dowodu osobistego serii [...] obowiązana była stosownie do treści art. 40 ust. 1 do jego wymiany. W dniu 04.01.2010 r. złożyła wniosek o wymianę dotychczasowego dowodu osobistego serii [...]. Jako przyczynę wymiany dowodu osobistego podała: wymeldowanie z pobytu stałego, zaś rubrykę: adres zameldowania na pobyt stały pozostawiła niewypełnioną. Do wniosku dołączyła 2 fotografie, które jak obecnie twierdzi nie przedstawiają jej aktualnego wizerunku twarzy. Pracownik przyjmujący wniosek o wymianę dowodu osobistego ocenił, iż załączone zdjęcia przedstawiają jednak aktualny wizerunek jej osoby niezależnie od tego, że są takie same jak dołączone do poprzedniego wniosku. Stąd wniosek został przyjęty i skierowany do Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie do produkcji. Na podstawie przesłanego przez Urząd Miasta w B. formularza został wyprodukowany w CPD nowy dowód osobisty serii [...] ważny do dnia 05.01.2020r., który został przesłany przez CPD MSWiA w Warszawie do Urzędu Miasta w B. wraz z listą dokumentów dowodowych z dnia 05.01.2010r. Stosownie do treści § 32 ust. 1 i 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 lutego 2009r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich unieważniania, wymiany, zwrotu lub utraty / Dz. U. z 2009r. Nr 47. póz. 384/ komórka ewidencji ludności po otrzymaniu od E. S. formularza " Zgłoszenie wymeldowania z miejsca pobytu stałego'' poinformowała o tym fakcie stanowisko do spraw dowodów osobistych i nastąpił bieg 3-miesięcznego terminu, po upływie którego następuje unieważnienie dowodu osobistego z nieaktualnymi danymi, o ile wnioskodawca w tym okresie nie odbierze nowego dowodu osobistego (art. 43 ust. 1 pkt 5 ustawy jw. w zw. z 35 ust. 2 rozporządzenia jw.). E. S. po odbiór nowego dowodu osobistego dotychczas nie zgłosiła się do Urzędu Miasta w B., a data 31.03.2010 r. figuruje w Centrum Personalizacji Dokumentów (to jest po upływie 3 miesięcy od daty wymeldowania się jej) jako data unieważnienia jej poprzedniego dowodu osobistego. W kwestii zaś braku odpowiedzi na skargę E. S. skierowaną do Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA w Warszawie, a przekazaną Urzędowi Miasta w B., wyjaśniono że stosownie do art. 234 kpa w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania zgodnie z przepisami kodeksu. Odnośnie do naruszenia art. 10 i art. 36 kpa, wskazano że organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnił, iż pomimo dwukrotnego wezwania do złożenia wyjaśnień w sprawie E. S. nie zgłosiła się. Natomiast wysłane do niej zawiadomienie o zakończeniu postępowania z dnia 21.03.2011 r. /art. 10 kpa/ oraz zawiadomienie o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy z dnia 21.03.2011 r./ art. 36 kpa/ nie zostały przez skarżącą odebrane pomimo awizowania przez pocztę. Jednakże na wniosek skarżącej /wpłynął 20.04.2011 r./ o wydanie kserokopii dokumentów z akt niniejszej sprawy, zostały one wydane w dniu 21.04.2011 r. wraz z w/w zawiadomieniami, których z powodu pomyłki Poczty Polskiej wcześniej nie otrzymała. Zatem zarzut dotyczący naruszenia art. 10 i 36 kpa jest bezzasadny. W konkluzji organ stwierdził, że w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie ma przepisu, który umocowuje organ gminy do działania w zakresie anulowania czynności materialno-technicznej wydania dowodu osobistego w drodze decyzji administracyjnej. Konsekwencją jest brak podstaw prawnych do prowadzenia postępowania administracyjnego oraz wydawania decyzji w tej kwestii. W skardze do tut. Sądu Skarżąca zarzuciła, że stan faktyczny w obu decyzjach nie odzwierciedla stanu prawdziwego, bo dalej w decyzji organu I instancji można wyczytać, że Skarżąca została wymeldowana w dniu 31.12.2010 r., a data 31.03.2010 r., jaka figuruje jako data unieważnienia dowodu osobistego starego, została też zmieniona przez organ I instancji na 04.04.2010 r. Ponadto nadal toczy się przed organem postępowanie o uchylenie czynności materialno-technicznej wymeldowania skarżącej z pobytu stałego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga podlegał oddaleniu, bowiem kwestionowana decyzja nie narusza prawa. Podkreślić należy, że przedmiotem oceny sądu jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania w administracyjnego dotyczącego anulowaniu czynności wydania skarżącej nowego dowodu osobistego. Podstawą prawną decyzji organów był art. 105 § 1 k.p.a., w myśl którego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Innymi słowy, postępowanie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, ingerencji organu administracyjnego (patrz wyrok WSA w Łodzi z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 195/08 zbiór orzeczeń LEX Nr 489197). W sprawie słusznie organy obu instancji przyjęły, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, bowiem przepisy prawa nie przewidują wydania decyzji administracyjnej w zakresie anulowania czynności wydania nowego dowodu osobistego. O właściwości organu do wydania decyzji administracyjnej w określonej sprawie rozstrzyga norma kompetencyjna rekonstruowana na podstawie przepisów prawa. Kompetencja określonego organu do wydania decyzji w sprawie musi wynikać z konkretnego upoważnienia zawartego w przepisie. Kompetencji nie można domniemywać, zatem regulacja w zakresie umocowania organu w określonej kategorii spraw musi być jednoznaczna. Typowe zwroty językowe zawarte w przepisach prawa kreujące normę kompetencyjną, to sformułowania: "właściwy w sprawie wydania decyzji jest", "decyzję wydaje". Słusznie zatem organy stwierdziły, że nie podstawy prawnej do orzekania w formie decyzji administracyjnej w zakresie anulowania czynności wydania dowodu osobistego. Podniesione przez Skarżącą zarzuty nie podważają legalności kwestionowanych decyzji. Prowadzenie przez organy postępowania o uchylenie czynności materialno-technicznej wymeldowania skarżącej z pobytu stałego nie miało wpływu na postępowanie administracyjne będące przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. Całkowicie chybiony jest zarzut Skarżącej w zakresie naruszenia art. 44 K.p.a. sprowadzający się do tego, że przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji została jej wydana przez placówkę pocztową już po upływie terminu określonego w art. 44 K.p.a. Skarżąca sama przyznaje, że wydano jej przesyłkę w dniu 24.05.2011 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jest data pierwszej awizacji – 09.05.2011 r. Odwołanie od decyzji organu I instancji zostało natomiast złożone w dniu 02.06.2011 r. (karta 53 akt administracyjnych). Zatem nawet gdyby przyjąć, że doręczenie w myśli 44 kpa nastąpiło z upływem 14 dnia od daty pierwszej awizacji, czyli w dniu 23.05.2011 r., to odwołanie został złożone z zachowaniem 14 –dniowego terminu. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 w/w ustawy oraz przepisów § 2 ust. 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności radcy prawnego w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 23% stawki w kwocie 55,20 zł.