II SA/Bk 677/17
PostanowienieWSA w Białymstoku2017-09-12
Skład orzekający: Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o powołaniu do ćwiczeń wojskowych zasługuje na uwzględnienie, gdy skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o powołaniu do ćwiczeń wojskowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 PPSA, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności podniesione przez skarżącego, takie jak dezorganizacja życia zawodowego i rodzinnego, wyjazd urlopowy czy konieczność zapewnienia opieki zwierzętom, nie noszą cech okoliczności wyjątkowych, nadzwyczajnych, nagłych czy grożących niepowetowanymi szkodami, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania powszechnego obowiązku obrony.Stan faktyczny
Skarżący J. R. złożył skargę na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. utrzymującą w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w S. o powołaniu go do ćwiczeń wojskowych. Wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że jej wykonanie doprowadzi do nieodwracalnych skutków, takich jak utrata zarobków, problemy w pracy z powodu długiej nieobecności, niemożność uregulowania sytuacji życiowej i opieki nad zwierzętami, a także niemożność realizacji planowanego urlopu z żoną. Podkreślił, że decyzja może być dotknięta wadą nieważności, gdyż skierowano ją do innej osoby o tym samym imieniu i nazwisku.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 września 2017 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie powołania do ćwiczeń wojskowych p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. utrzymał w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w S. z dnia [...] lipca 2017 r. - Karty powołania do ćwiczeń wojskowych J. R. w okresie 18 – 29 września 2017 r.
Skargę na decyzję organu odwoławczego złożył Jan R. R., który wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że odbycie ćwiczeń doprowadzi w jego sytuacji do nieodwracalnych skutków. Decyzja jest bowiem dotknięta wadą nieważności, gdyż została skierowana nie do niego, ale do osoby posiadającej podpisany kontrakt jako żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych. W decyzji wymienia się co prawda osobę o takim samym imieniu i nazwisku jak skarżący oraz o identycznym numerze PESEL, ale posiadającą podpisany ww. kontrakt, gdy tymczasem on takiego kontraktu nie podpisywał. Wnioskodawca także wskazał, że utraci zarobki za okres odbywania ćwiczeń wojskowych oraz – z uwagi na to, że decyzja jest skierowana do innej osoby a on będzie zobowiązany odbyć ćwiczenia - nie otrzyma świadczeń przysługujących osobom powołanym do odbycia ćwiczeń wojskowych. Wyjaśnił, że jego długa nieobecność w miejscu pracy spowoduje konieczność ustanowienia zastępstwa przez inne osoby z przekroczeniem dobowych i tygodniowych norm odpoczynku. Uniemożliwi mu to również uregulowanie sytuacji życiowej i zadbanie o dobrostan zwierząt, bowiem żona nie będzie w stanie o to sama zadbać. Zawarcie niedawno związku małżeńskiego powoduje, że zwierzęta nie są przyzwyczajone do żony. Nadto, razem z żoną planowali wyjazd do rodziny jako urlop po niedawno zawartym związku małżeńskim. Podkreślił, że jego współpracownicy nie są w stanie zastąpić go przez miesiąc w pracy.
W piśmie z dnia [...] września 2017 r. Skarżący wskazał, że na skutek odbycia ćwiczeń wojskowych może ponieść znaczną szkodę, w tym może nawet zostać zwolniony z pracy, gdyż pracodawca może się nie okazać na tyle wyrozumiały, by tolerować długą nieobecność. Podkreślił także, że niedawno zawarł związek małżeński i zamierzał urlop wypoczynkowy spędzić z żoną, która nie ma możliwości przesunięcia terminu urlopu. Także jest to czas, gdy razem z żoną zamierzają sobie poukładać życie, w tym zorganizować przeprowadzkę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie z powodu nieuprawdopobnienia przez Skarżącego przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu podlegającego wykonaniu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu tj. ciężar wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia wykonaniem tego aktu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym obowiązkiem skarżącego jest powołanie konkretnych okoliczności, odwołujących się do jego sytuacji. Wskazać przy tym należy, że szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie musi mieć charakteru materialnego, zaś trudne do odwrócenia skutki oznaczają takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe, powodują istotną lub trwałą zmianą rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 2 lutego 2016 r., II OZ 87/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodać trzeba, że uzasadnienie udzielenia ochrony tymczasowej powinno wynikać z okoliczności wyjątkowych, zagrażających dobrom chronionym Skarżącego w sposób gwałtowny, nieodwracalny lub w znacznym rozmiarze.
W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powołującej Skarżącego do odbycia ćwiczeń wojskowych nie wskazuje okoliczności posiadających wyżej wymienione cechy. Wymieniono w nim wyłącznie okoliczności towarzyszące każdej osobie powołanej do odbycia takich ćwiczeń. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że sporne powołanie w każdej sytuacji powoduje pewną dezorganizację życia rodzinnego, zawodowego i osobistego, bowiem zobowiązuje powołanego do okresowej nieobecności w miejscu pracy i w domu. Natomiast, co jeszcze raz należy podkreślić, są to okoliczności towarzyszące każdemu powołaniu i z którymi musi zmierzyć się każda osoba zobowiązana do ćwiczeń wojskowych.
Skarżący odwołuje się do swojej sytuacji zawodowej twierdząc, że jego nieobecność "przez miesiąc w pracy", zdezorganizuje miejsce pracy. Zauważyć jednak należy, że skarżone powołanie dotyczy okresu znacznie krótszego niż miesiąc, bowiem okresu 18 – 29 września 2017 r. (12 dni).
Nie zostały także uprawdopodobnione w sposób przekonujący inne okoliczności zawodowe uniemożliwiające Skarżącemu odbycie ćwiczeń wojskowych. Natomiast zasady związane ze stosunkiem pracy w trakcie odbywania ćwiczeń wojskowych zostały uregulowane w art. 124 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony (Dz. U. z 2017 r., poz. 1430 ze zm.) w ten sposób, że pracodawca udziela pracownikowi powołanemu do odbycia ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie urlopu bezpłatnego na okres trwania tych ćwiczeń lub służby. W czasie trwania urlopu bezpłatnego, o którym mowa w ust. 1, pracownik zachowuje wszystkie uprawnienia wynikające ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia. Jeśli zaś chodzi o brak prawa do wynagrodzenia, to żołnierzowi rezerwy oraz osobie przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy, którzy odbyli ćwiczenia wojskowe, z wyjątkiem ćwiczeń trwających do dwudziestu czterech godzin odbywających się w czasie lub dniu wolnym od pracy, przysługuje świadczenie pieniężne rekompensujące utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy lub stosunku służbowego albo dochód z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej, które mogliby uzyskać w okresie odbywania ćwiczeń wojskowych (art. 119a ust. 1 tej ustawy). Jak stanowi art. 119 ust. 2, świadczenie pieniężne za każdy dzień ćwiczeń wojskowych stanowi kwota 1/21 miesięcznego wynagrodzenia lub dochodu, o których mowa w ust. 1, pomnożona przez liczbę dni odbytych ćwiczeń wojskowych.
Także Skarżący nie wyjaśnił jaki dobrostan zwierząt ma na myśli. Z akt sprawy nie wynika, aby chodziło o gospodarstwo rolne, zaś wynika, że Skarżący jest pracownikiem kantoru.
Wyjazd urlopowy do rodziny także nie jest okolicznością nadzwyczajną uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji o powołaniu do ćwiczeń wojskowych. Zauważyć należy, że Skarżący otrzymał Kartę powołania z określeniem terminu odbycia ćwiczeń wojskowych prawie dwa miesiące przed ustalonym terminem, co sprzyjało takiemu zorganizowaniu życia zawodowego i rodzinnego, które umożliwi odbycie ćwiczeń.
Pamiętać należy, że obowiązek obrony, w ramach którego obywatele polscy są zobowiązani m.in. do odbywania ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji i pełnienia służby w jednostkach zmilitaryzowanych, jest obowiązkiem powszechnym, o znaczeniu ponadindywidualnym (art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy o powszechnym obowiązku obrony). Tym samym wstrzymanie wykonania tego obowiązku powinno być uzasadnione okolicznościami szczególnymi, których Skarżący nie wykazał. Powołał bowiem szereg okoliczności nie noszących cech okoliczności wyjątkowych, nadzwyczajnych, nagłych czy grożących niepowetowanymi szkodami i niebezpieczeństwem, którego negatywnych skutków nie sposób odwrócić.
Tytułem wyjaśnienia dodać należy, że okoliczności związane z legalnością decyzji o powołaniu do odbycia ćwiczeń wojskowych pozostają poza oceną w niniejszym postępowaniu wpadkowym dotyczącym wyłącznie kwestii wstrzymania decyzji powołującej do ćwiczeń wojskowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło