II SA/Bk 682/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 maja 2009 r. sprawy ze skargi J.B. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie II SA/Bk 953/05 toczącego się ze skargi Burmistrza S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki samowolnie wykonanych robót budowlanych - oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygnaturze II SA/Bk 953/05.- J.B. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 grudnia 2005 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 953/05 dotyczącej skargi Burmistrza S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie nakazania rozbiórki. Jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Powołując się na treść art. 270, 271 pkt 2, 273 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej ppsa) Skarżący twierdził, że został pozbawiony możliwości działania w sprawie II SA/Bk 953/05, a zapadłe orzeczenie koliduje z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w sprawie o sygn. II SA/Bk 174/03. Przywołując art. 279 p.p.s.a wyjaśnił, że brak możliwości działania w sprawie o sygn. II SA/Bk 953/05 (w której Sąd umorzył postępowanie sądowe z powodu wydania przez organ odwoławczy decyzji samokontrolnej), polegał na: niedoręczeniu odpisu skargi Burmistrza S. przez organ i Sąd, braku zawiadomienia stron przez Burmistrza o wniesieniu skargi do Sądu (art. 131 k.p.a. w związku z art. 54 § 1 p.p.s.a), nienależytym wykonaniu przez organ obowiązku art. 107 § 3 k.p.a., nieudostępnieniu akt sądowych przez Wydział Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w dniu 7 lutego 2006 r. Dalej Skarżący wywodził, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 174/03 uniemożliwiał Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. (zwanego dalej PWINB) wydanie decyzji samokontrolnej, a tym samym postanowienia umarzającego postępowanie sądowe. O zaistnieniu podstaw wznowienia Skarżący dowiedział się dnia 13 stycznia 2006 r. podczas zaznajamiania się z aktami o sygn. II SA/Bk 64/05, zaś odpis postanowienia umarzającego postępowanie sądowe z dnia 8 grudnia 2005 r. otrzymał w dniu 15 grudnia 2005 r. Skarżący wniósł o: uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 grudnia 2005 r. w sprawie o sygn. II SA/Bk 953/05, stwierdzenie nieważności decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2005 r., zniesienie postępowania sądowego (umorzenie), zażądanie z Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku danych o terminach zapoznania się z aktami II SA/Bk 64/05 oraz poświadczenia faktu odmowy udzielenia informacji i dostępu do akt II SA/Bk 953/05. W uzasadnieniu skargi, Skarżący podał, że o toczącym się postępowaniu w sprawie o sygn. II SA/Bk 953/05 dowiedział się z doręczonej mu decyzji przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2005 r., a następnie z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2005 r., które zostało mu doręczone 15 grudnia 2005 r. Nie otrzymał odpisu skargi Burmistrza S. w sprawie II SA/Bk 953/05, odpowiedzi na skargę, ani zawiadomienia o wniesieniu skargi. Gdyby wcześniej znał treść skargi Burmistrza S., to mógłby w odpowiednim czasie zaskarżyć decyzję samokontrolną PWINB z dnia [...] października 2005 r., czego jednak nie uczynił będąc w błędnym przekonaniu, że decyzja z dnia [...] października 2005 r. jest prawidłowa. Treść skargi Burmistrza skarżący poznał dnia 13 stycznia 2006 r. przy okazji zapoznania się z aktami w innej sprawie – II SAB/Bk 64/05. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 131 kpa, 10 kpa oraz art. 54 § 3 p.p.s.a. uważając, że po wydaniu decyzji samokontrolnej organ nie powinien już przekazać skargi Burmistrza do Sądu Administracyjnego , a wówczas stronie niezadowolonej przysługiwałoby prawo wniesienia nowej skargi na zasadach ogólnych. Postanowienie o umorzeniu postępowania sądowego z dnia 8 grudnia 2005 r. zostało podjęte z naruszeniem art. 60 p.p.s.a. Ponieważ Burmistrz S., pismem z dnia 15 listopada 2005 r. cofnął skargę, to organ nie miał podstaw do wydania decyzji samokontrolnej, a Sąd powinien stwierdzić jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżący J.B. uchybił 3-miesięcznemu terminowi wymaganemu, zgodnie z art. 277 p.p.s.a., do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi. Postanowienie to stało się prawomocne, co czyniło bezprzedmiotowym ponowne rozważanie przyczyn z jakich doszło do uchybienia terminu. Stosownie do przepisu art. 281 p.ps.a. na rozprawie w dniu 26 maja 2009 r. Sąd połączył badanie dopuszczalności wznowienia postępowania z rozpoznaniem sprawy. Skarżący wskazał ustawowe podstawy wznowienia postępowania: pozbawienie możliwości działania w sprawie o sygn. II SA/Bk 953/05 oraz wydanie decyzji samokontrolnej przez PWINB z dnia [...] października 2005 r. w sprzeczności z treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie o sygn. II SA/Bk 174/03, co jego zdaniem prowadziło do niezasadności postanowienia o umorzeniu postępowania w sprawie II SA/Bk 953/05. Wskazane okoliczności należało zakwalifikować, jako ustawowe przesłanki wznowienia, wymienione w art. 271 ust. 2 p.ps.a. i art. 273 § 1 ust. 3 p.ps.a. Sąd wydał postanowienie o wznowieniu postępowania na rozprawie w dniu 26 maja 2009r. Rozpoznając na nowo sprawę o sygn. II SA/Bk 953/05, w granicach zakreślonych podstawą wznowienia (art. 282 § 1 p.p.s.a.) Sąd zważył, co następuje: Faktem pozostaje, że w postępowaniu sądowym prowadzonym w sprawie II SA/Bk 953/05, nie zostały dopełnione przez Sąd czynności polegające na doręczeniu Skarżącemu odpisów: skargi, odpowiedzi na skargę oraz pisma procesowego Burmistrza S. z dnia [...] listopada 2005 r. cofającego skargę. Błąd ten Sąd naprawił w niniejszym postępowaniu wznowieniowym (Skarżący przyznał, iż treść tych pism była mu wcześniej znana, nie otrzymał ich jednak na piśmie). Pomimo wskazanych uchybień, w ocenie Sądu, Skarżący nie został pozbawiony możliwości działania, gdyż sposób zakończenia sprawy II SA/Bk 953/05 – umorzenie postępowania sądowego – wynikało z przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, którymi Sąd był związany, a jakikolwiek sprzeciw strony nie byłby skuteczny. Postanowienie z dnia 8 grudnia 2005 r. (IISA/Bk 953/05) o umorzeniu postępowania sądowego zapadło na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości okoliczność, że uwzględnienie skargi w całości przez organ prowadzi do tego, że przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia, skutkiem jest więc bezprzedmiotowość postępowania sądowego, a w rezultacie jego umorzenie na podstawie art. 16 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a (vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2006 r. II SA/Wa 191/06 – Lex w 177468; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2005 r., FSK 2174/04 niepublikowany). W sprawie o sygn. II SA/Bk 953/05 zaistniała taka właśnie sytuacja; skarga Burmistrza S. wpłynęła do Sądu dnia 31 października 2005 r. wraz z odpowiedzią na skargę PWINB, który poinformował Sąd o decyzji samokontrolnej dnia [...] października 2005 r., a tym samym powstałej przyczynie umorzenia postępowania sądowego. Wniosek Burmistrza S. cofający skargę, który wpłynął do Sądu dnia 15 listopada 2005 r., nie miał znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy, chociaż przepis art. 161 § 1 p.p.s.a. został dodatkowo powołany przez Sąd w uzasadnieniu postanowienia z dnia 8 grudnia 2005 r. o umorzeniu postępowania sądowego. Sąd przed umorzeniem postępowania miałby obowiązek badania z mocy art. 60 p.p.s.a. zdanie drugie, czy cofnięcie skargi przez Burmistrza S. jest dopuszczalne, lecz tylko wtedy, gdyby przyczyny cofnięcia skargi były inne niż wycofanie przez organ z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Skarżący pozostaje w błędnym przekonaniu, że Sąd mógłby uznać (w postępowaniu o sygn. II SA/Bk 953/05) nieważność decyzji samokontrolnej P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005 r., do czego też Skarżący zmierzał w tymże postępowaniu wznowieniowym. Decyzja z dnia [...] października 2005 r. stała się, z chwilą jej doręczenia Skarżącemu, samodzielnym aktem, który można było zaskarżyć do Sądu (o czym Skarżący został pouczony). Merytoryczne zarzuty do treści decyzji z dnia [...] października 2005 r. P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego mogłyby być podnoszone przez Skarżącego w skardze od tejże decyzji. Stąd też Sąd, w niniejszej sprawie, żadnych nieprawidłowości merytorycznych organu nie kontrolował, a mianowicie: zarzuconą przez Skarżącego sprzeczność decyzji z dnia [...] października 2005 r. z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w sprawie o sygn. II SA/Bk 174/03, wskazanie niewłaściwej podstawy prawnej itp. Decyzja samokontrolna podlega, tak jak każda inna, trybowi zaskarżenia w odpowiednim czasie w postępowaniu zwykłym, bądź w trybie nadzwyczajnym, gdzie strona może podnosić zarzuty merytoryczne, bądź też uchybienia wynikające z art. 54 § 3 p.p.s.a. Gdyby, więc, doręczono Skarżącemu w sposób prawidłowy, w sprawie o sygn. II SA/Bk 953/05: odpis skargi, odpis odpowiedzi na skargę oraz odpis pisma Burmistrza S. cofającego skargę, to sprzeciw Skarżącego co do umorzenia postępowania nie byłby uwzględniony przez Sąd, który został zobowiązany do wydania postanowienia umarzającego na mocy art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego, nie została spełniona przesłanka z art. 271 ust. 2 p.p.s.a dotycząca pozbawienia Skarżącego możności działania w sprawie II SA/Bk 953/05. Okoliczności tej sprawy nie dotyczyły również "wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy", jako przesłanki wznowienia z art. 273 § 2 p.p.s.a. Istotą tego postępowania (jak wyżej stwierdzono) nie było badanie zarzutów do decyzji samokontrolnej z dnia [...] października 2005 r. m.in. wpływu na tę decyzję wyroku sądowego ze sprawy SA/Bk 174/03, lecz rozważanie faktycznej i prawnej podstawy postanowienia o umorzeniu postępowania. Przepis art. 273 § 2 p.p.sa. został, przez Skarżącego, niewłaściwie zinterpretowany na tle granic przedmiotu rozpatrywanej sprawy. Należy podkreślić, że przedmiotem niniejszego postępowania było "wznowienie postępowania sądowego" co oznacza, że Sąd zajął się sprawdzeniem prawidłowości czynności podejmowanych przez Sąd w sprawie II SA/Bk 953/05, zaś poza kognicją Sądu pozostawała kontrola postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] września 2005 r. tj. naruszenie art. 131 k.p.a w związku z art. 54 § 1 p.p.s.a i art. 10 k.p.a, czy też art. 107 § 3 k.p.a. Jeśli chodzi o zarzut nieudostępnienia Skarżącemu, w Wydziale Informacji Sądowej SW w Białymstoku w dniu 7 lutego 2006 r. akt II SA/Bk 953/05 to wyjaśnienie tej kwestii miało znaczenie dla sprawdzenia zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Bk 953/05, a jak wiadomo, Sąd przywrócił Skarżącemu ten termin postanowieniem z dnia 20 stycznia 2009 r. Na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a Sąd skargę oddalił.