II SA/Bk 690/10
WyrokWSA w Białymstoku2011-03-22
Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Ireneusz Henryk Darmochwał, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, gdy właściciel działki wykonał staw na rowie melioracyjnym, a następnie obniżył próg zastawki, co miało przywrócić poprzedni stan stosunków wodnych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo. Stwierdzono, że choć właściciel działki wykonał staw na rowie melioracyjnym, co stanowiło zmianę stosunków wodnych, to następnie obniżył próg zastawki, przywracając stan poprzedni. W związku z tym nie stwierdzono szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie, co wykluczało zastosowanie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego.Stan faktyczny
Skarżący A. K. domagał się nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom z powodu wykonania stawu na rowie melioracyjnym przez sąsiada E. B., co miało powodować zalewanie jego gruntów. Organy administracji po wielokrotnych postępowaniach i uchyleniach decyzji ostatecznie odmówiły nakazania przywrócenia stanu poprzedniego, uznając, że po obniżeniu progu zastawki przez E. B. nie występuje szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i prawa wodnego, w tym błędne ustalenie rzędnych i brak pozwolenia na piętrzenie wody.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wobec wystąpienia zmian stosunków wodnych 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi A. A. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.-
Zaskarżoną decyzją z dnia [....] września 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, wobec wystąpienia zmian stosunków wodnych na działce położnej w obrębie K., gm. J., oznaczonej nr geod. [...], będącej własnością B. i E. B., nie powodujących szkody dla gruntów sąsiednich, tj. działek położonych w obrębie K., gm. J., oznaczonych nr geod. [...] i [...], będących własnością odpowiednio G. i A. K. oraz A. D.
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
Wnioskiem z dnia 22 grudnia 2006 r. A. K. zwrócił się do Wójta Gminy J. o interwencję w sprawie wykonania przez E. B. w 1991 r. stawu na rowie melioracyjnym nr[...]. Wnioskodawca podał, iż wyżej wymieniony bezprawnie rozkopał rów melioracyjny i tym samym zmienił stan wody na gruncie. Powyższe działania skutkują zalewaniem łąk jego i sąsiadów.
Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. organ nakazał S. i E. B. konserwację rowu oraz nałożył konkretne czynności określające taki sposób piętrzenia wody w stawie, który pozwoli zachować swobodny jej przepływ. Zakres nałożonych obowiązków wynikał z przedłożonej przez właścicieli zbiornika (stawu) oceny obiektu i jego oddziałowywania na działki sąsiednie. Decyzja powyższa została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (decyzją z dnia [...] maja 2007 r.), a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia.
Kolejnym rozstrzygnięciem w sprawie wydanym w dniu 5 listopada 2007 r. Wójt odmówił nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wobec niewystąpienia zmian stosunków wodnych na gruncie. Ta decyzja także została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (decyzją z [...] stycznia 2008 r.), a sprawę ponownie przekazano do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Wójt Gminy J. orzekając po raz trzeci w sprawie, postanowił odmówić nakazania właścicielom zbiornika przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wobec niewystąpienia zmian stosunków wodnych na gruncie. W toku postępowania administracyjnego na podstawie zgromadzonych dowodów ustalono, że gruntom sąsiadującym z działką oznaczoną nr geod. [...], na której znajduje się zbiornik wodny – staw, nie wyrządzono szkody. Zalecenia zawarte w sporządzonym przez osobę uprawnioną opracowaniu obiektu dotyczące utrzymania stosunków wodnych na gruncie są przestrzegane. Funkcjonowanie zbiornika wodnego wybudowanego przez S. i E. B. nie wpływa na zmianę stanu wodnego na gruncie sąsiednim – działce o nr geod. [...] i nie powoduje na nich żadnej szkody.
W odwołaniu od tej decyzji A. K. i drugi wnioskodawca A. D. (złożył wniosek w dniu 31 stycznia 2007 r. w sprawie podtapiania działek położonych powyżej zbiornika wodnego - stawu) podnieśli, że bezpodstawnie – bo w oparciu
o zmierzenie poziomu wody sztachetą – przyjęto, że wybudowany staw nie podtapia okolicznych gruntów. Skarżący zakwestionowali rzetelność protokołu z oględzin. Podkreślili, że każdego roku mają problem ze zbiorem traw ze swoich łąk wskutek podtopienia. Zaakcentowali bezprawne zniszczenie przez sąsiada E. B. urządzenia melioracji wodnych szczegółowych widniejącego w ewidencji melioracyjnej.
Decyzją z dnia[...] lipca 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w B. po rozpatrzeniu odwołania, orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Kolegium stwierdziło, że w rozpoznawanej sprawie nie ma dowodów na to, że w ostatnim czasie doszło do zmiany stosunków wodnych na gruntach sąsiednich wobec nieruchomości ze zbiornikiem wodnym.
Wyrokiem z dnia 3 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 609/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] maja 2008 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd jednoznacznie stwierdził, że właściciele nieruchomości oznaczonej nr geod. [...]zmienili stosunki wodne na gruncie, wykonując w 1991 r. na rowie melioracyjnym biegnącym przez działkę - zbiornik wodny (staw). Ustalenie, czy wpływ wybudowanego zbiornika był szkodliwy dla nieruchomości sąsiednich, wymagało zdaniem Sądu przeprowadzenia pogłębionego postępowania dowodowego, które nie mogło ograniczyć się tylko do oględzin, albowiem "oddziaływanie" jest procesem ciągłym, wymagającym obserwacji. W ocenie Sądu organ w sprawie powinien przeprowadzić dowody
z zeznań świadków, przesłuchania stron oraz z opinii biegłego.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Wójt Gminy J. decyzją
z dnia [...] czerwca 2010 r. odmówił wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wobec wystąpienia zmian stosunków wodnych na działce położnej w obrębie K., gm. J. - oznaczonej nr geod. [...].
Organ przesłuchał świadka B. M. - właściciela działki
o nr geod. [...], który podał, że melioracja na jego działce oraz na działkach należących do A. D. i A. K. nie była przeprowadzana, zaś A. K.
i A. D. sami wykopali rowy. W dalszej części zeznał, że nie widział, aby
w ostatnich latach jego działka, bądź działka A. K. była zalewana przez wodę, ponadto A. K. dokonuje zbioru traw mechanicznie.
Organ trzykrotnie przeprowadził komisyjne oględziny na spornych działkach stron – w dniach: 21 lipca 2009 r., 23 października 2009 r. i 17 maja 2010 r. Dokonując ich po raz pierwszy, po bardzo intensywnych opadach deszczu stwierdzono, iż woda mieści się w korycie cieku na działce skarżącego. Spływ wody jest widoczny w kierunku rowu [...], który znajduje się na działce E. B. Poziom wody w stawie jest niższy, niż w rowie melioracyjnym. Różnica pomiędzy poziomem wody w rowie a rzędną terenu na działce skarżącego wynosiła odpowiednio 20, 30, 35 cm. Ponadto ustalono, iż na granicy działek B. M. i skarżącego spływająca woda wyrwała brzeg i skarpę cieku na szerokość 3,5 m oraz, że w tym miejscu w wyniku podczyszczenia cieku wodnego przez skarżącego powstała znaczna różnica poziomów cieku wodnego. Podczas drugich oględzin również przeprowadzonych po wystąpieniu intensywnych opadów, dokonano pomiarów poziomu wody w przepuście na drodze gminnej, a także pomiarów różnicy pomiędzy poziomem wody w cieku a rzędną terenu. W dniu oględzin E. B. wskazał, iż skuł próg betonowy na zastawce wlotowej do stawu około 30 cm. Trzecie oględziny potwierdziły powyższe ustalenia. Ponownie stwierdzono, iż woda cieku na działce skarżącego wpływa swobodnie do rowu [...] i dalej bez przeszkód do stawu E. B. Ze stawu woda wypływa swobodnie. Nie zauważono natomiast śladów spiętrzenia wody w stawie. Na podstawie oględzin stwierdzono ponadto, iż uwilgotnienie łąki - działki o nr geod. [...] A. K. bezpośrednio przy cieku naturalnym jest mniejsze niż na pozostałym areale działki.
Organ dopuścił również dowód z opinii biegłego Z. D., który opracował zleconą opinię obiektu – stawu ziemnego będącego własnością E. B. Biegły po przeprowadzeniu w dniu 18 maja 2010 r. oględzin spornych działek, a także posiłkując się dokumentacją geodezyjną uznał, że warunkiem niezakłóconego spływu wód z działki A. K. jest utrzymywanie się rzędnej dna rowu na granicy działek na poziomie 99,70 m. Z dokonanej zaś oceny profilu podłużnego rowu [...] wynika, iż rzędna progu w wykonanej przez E. B. zastawce wlotowej układa się na poziomie 99,72 m, co oznacza, iż wybudowany na tym rowie próg powodował podpiętrzanie wody w odcinku rowu i cieku naturalnym w zasięgu cofki o 2 cm, a tym samym stanowi to o naruszeniu ukształtowanego stanu wody na gruncie w badanym rejonie, szkodliwie oddziaływującego na przyległe grunty poprzez ich okresowe nadmierne uwilgotnienie. Stan ten według oględzin przeprowadzonych przez biegłego na gruncie w dniu 18 marca 2010 r. uległ zmianie poprzez wyeliminowanie różnicy wskazanych rzędnych dzięki obniżeniu progu
w zastawce wlotowej, usytuowanej na rowie[...] , wskutek skucia przez E. B. dwudziesto centymetrowej warstwy betonu na koronie (górnej części) progu zastawki. Tym samym powstała różnica rzędnych terenu wynosząca 18 cm pomiędzy działką A. K. i progiem zastawki wlotowej (spadek dna na granicy cieku naturalnego i rowu [...] wynosi 0,7%) i odpadła przyczyna zmiany wody na gruncie, negatywnie oddziaływująca na grunty sąsiednie. Natomiast o tym, że odwodnienie użytków zielonych powyżej drogi gminnej jest problemem świadczy w ocenie biegłego niewłączanie tych gruntów do inwestycji użytków zielonych. Ten fakt dowodzi, iż użytki te nie są zmeliorowane i mają nieuregulowany stan uwilgotnienia gleby.
Mając na względzie powyższe, organ stwierdził, ze poza sporem w niniejszej sprawie jest to, że E. B. wykonał na swojej działce zbiornik na rowie melioracyjnym [...] oraz wykonano przepust na drodze gminnej. Rów ten stanowi przedłużenie naturalnego cieku o stałym przepływie, przebiegającego przez działkę stanowiącą własność A. K. Woda z tego cieku przepływa obecnie założonym w 2008 r. przepustem o długości 6,0 m i średnicy 0,6 m, pod pasem drogi gminnej i dalej do rowu melioracyjnego[...]. Woda w tym rowie nie jest piętrzona. Obniżenie wysokości progu przez E. B., poprzez skucie jego korony,
a w konsekwencji obniżenie rzędnych kształtujących poziom lustra wody w rowie, spowodowało, iż naruszony wcześniejszym działaniem stan wody na gruncie, oddziaływujący ujemnie na wyżej położone grunty sąsiednie został przywrócony do stanu poprzedniego, tj. sprzed negatywnego wpływu wody piętrzonej na potrzeby zbiornika wodnego. Tym samym usunięta została przyczyna sporu w niniejszej sprawie, bowiem w wyniku dokonanych ustaleń w toku przeprowadzonego postępowania nie stwierdzono ujemnego oddziaływania na działkę A. K., zmienionego przez E. B. stanu wody w rowie[...], a zarazem odpadła przesłanka zawarta w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne.
Od powyższej decyzji A. K. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., który to organ decyzją z dnia 14 września 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
W ocenie Kolegium przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało w sposób niebudzący wątpliwości, iż w konkretnym przypadku brak jest podstaw do nakazania E. B, przywrócenia do stanu poprzedniego naruszonego stanu wody na gruncie, w oparciu o przepis art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne.
Zdaniem Kolegium, organ I instancji wykazał, iż obniżenie wysokości progu przez E. B. poprzez skucie jego korony, a w konsekwencji obniżenie rzędnych kształtujących poziom lustra wody w rowie, spowodowało, iż naruszony wcześniejszym działaniem stan wody na gruncie, oddziaływujący ujemnie na wyżej położone grunty sąsiednie, został przywrócony do stanu poprzedniego, tj. sprzed negatywnego wpływu wody piętrzonej na potrzeby zbiornika wodnego. Fakt ten potwierdzają między innymi sporządzona w toku postępowania przez biegłego Z. D. opinia z dnia 18 marca 2010 r., jak również wielokrotnie przeprowadzane oględziny na spornych działkach. Podobnie słuchany w sprawie świadek nie potwierdził faktu zalewania działki odwołującego.
Reasumując organ wywiódł, iż wobec braku ujemnego oddziaływania na działkę skarżącego, zmienionego przez E. B, stanu wody w rowie [...], znajdującym się na działce stanowiącej jego własność, odpadła podstawa do decyzyjnego orzekania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na gruntach sąsiednich wskutek dokonanej przez właściciela gruntów zmiany stanu wodnego.
Odnośnie podnoszonej w odwołaniu kwestii nadmiernego zawilgotnienia działki skarżącego wskazano, iż sprawa ta została wyjaśniona w toku prowadzonego postępowania. Z opinii biegłego wynika, iż działka skarżącego nie była zmeliorowana, jest więc nadmiernie uwiłgotniona. Powyższe zostało potwierdzone w trakcie oględzin przeprowadzonych na wniosek odwołującego się w dniu 17 maja 2010 r., podczas których stwierdzono, iż uwilgotnienie łąki położonej w bliskim sąsiedztwie cieku wodnego na działce skarżącego jest mniejsze niż na pozostałym areale działki. Uwilgotnienie wzrasta w miarę oddalania się od cieku wodnego.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, A. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i nakazanie przywrócenia stanu wody na gruncie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: art. 6, 7, 8, 77, i 80 kpa oraz art. 10, 35 i 36 kpa, a także przepisów art. 29 ust. 3. art. 65 ust 1
i 2 oraz 77 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.).
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, iż decyzja organu odwoławczego została podjęta po upływie ustawowego terminu. Wskazał, że organy niewłaściwie określiły rzędne dna rowu i rzędną progu zastawki. Woda na zastawce jest piętrzona bez kontroli, podczas gdy E. B. nie posiada pozwolenie na jej piętrzenie. Podał, iż z powodu zalewania łąki przez właściciela sąsiednich gruntów ponosi ogromne straty, brakuje mu paszy dla zwierząt, którą musi kupić. Straty oszacował na kwotę około 3 tys. zł. Ponadto zdaniem skarżącego opinia biegłego została wykonana "zza biurka", nie odzwierciedlając sytuacji w terenie.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w B. wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało argumentację zwartą
w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, że dokonane przez biegłego ustalenia nie potwierdzają ujemnego oddziaływania na działkę skarżącego zmienionego przez E. B. stanu wody na rowie melioracyjnym, zaś podnoszony zarzut wykonania przez biegłego opinii "zza biurka", nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. W toku postępowania organ dokonywał oględzin spornych gruntów z udziałem stron, w tym skarżącego oraz biegłego. Skarżący kwestionując ustalenia biegłego odnoszące się wysokości rzędnych, nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich zarzutów. Natomiast podnoszona przez niego kwestia nadmiernego zawilgotnienia spornej działki, została wyjaśnia w toku postępowania, gdyż biegły w opinii stwierdził, że działka o nr 9 nie była zmeliorowana, jest więc nadmiernie uwilgotniona.
Za niesłuszny organ uznał także zarzut naruszenia art. 10 kpa, gdyż pismem
z dnia 25 maja 2010 r. skarżący został pouczony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Ponadto pismem z dnia
2 sierpnia 2010 r. poinformowało w/w o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy
z uwagi na skomplikowany stan faktyczny i prawny, podając termin załatwienia sprawy. Z uwagi na powyższe podnoszony zarzut rozpoznania sprawy
z naruszeniem ustawowego terminu, organ odwoławczy również uznał za chybiony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skargę należało oddalić.
Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony
w sprawie.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili jej wydawania. W szczególności uznać należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały
w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa będące podstawą kontrolowanej decyzji.
W przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne toczy się od 2006 r., a wydane w nim rozstrzygnięcie kończące było już przedmiotem kontroli tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 3 lutego 2009 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 609/08 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] oraz poprzedzająca jej wydanie decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W tym miejscu wskazać należy, iż wyrok kasacyjny wojewódzkiego sądu administracyjnego powoduje określone konsekwencje dla dalszego postępowania
w konkretnej sprawie. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 cytowanej ustawy ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Związanie zaś samego sądu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w przedmiocie dalszego postępowania. Ocena prawna, o której mowa w powołanym przepisie dotyczy zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak
i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, natomiast wskazania mają wytyczyć kierunek działalności organu przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.
W tym stanie rzeczy wywieść należy, że organy administracji publicznej ponownie przeprowadzając postępowanie w sprawie związane były wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 609/08. Ustaleniami prawnymi wskazaniami w tym orzeczeniu związany jest również Sąd orzekający w niniejszym postępowaniu.
W uzasadnieniu zaś wyżej powołanego wyroku, Sąd podkreślił, iż warunkiem nałożenia przez organ decyzyjnego nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na gruntach sąsiednich wskutek dokonanej przez właściciela gruntów zmiany stanu wodnego jest stwierdzenie, iż:
1) doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie wskutek działań właściciela tych gruntów, oraz że 2) zmiana stosunków wodnych szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie – art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) - zwanej dalej ustawą. O ile spełnienie pierwszej przesłanki w okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, to ustalenie drugiej - wymagało przeprowadzenia pogłębionego postępowania dowodowego. Zdaniem Sądu niniejsze postępowanie nie może ograniczyć się do samych oględzin. Dowodem koniecznym, przesadzającym o istnieniu związku przyczynowego między funkcjonowaniem spornego zbiornik a stanem wód na gruntach sąsiednich oraz wskazującym (w razie przesadzenia tego związku) rodzaj koniecznych do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, jest dowód z opinii biegłego. Potrzeba wypowiedzenia się przez biegłego jest tym bardziej wskazana, że w międzyczasie na odcinku łączącym naturalny ciek wodny na działce nr [...] z rowem melioracyjnym
([...]) wykonany został przez Gminę przepust na drodze gminnej. Organy winny również przeprowadzić dowód z zeznań świadków oraz przesłuchania stron na okoliczność negatywnego oddziaływania spornego zbiornika na nieruchomości sąsiednie.
Mając na względzie powyższe, a także analizę materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie uznać należy, iż organy obu instancji zastosowały się do przedstawionych powyżej zaleceń. W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego podjęto bowiem wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności dopuszczono dowód
z zeznań świadka oraz opinii biegłego, przeprowadzono oględziny spornych działek, przesłuchano strony.
Na tej podstawie stwierdzić należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły
i oceniły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie, wskutek czego za prawidłowe uznać należy stanowisko o braku ujemnego oddziaływania spornego zbiornika (stawu) na działkę skarżącego
W omawianej sprawie przede wszystkim podkreślić należy, iż zgodnie
z opinią sporządzoną przez biegłego Z. D. z dnia 18 marca 2010 r., którą uznać należy za rzetelną i miarodajną, powodem szkodliwego oddziaływania spornego zbiornika (stawu) na przyległe grunty było podwyższenie rzędnej progu w wykonanej przez E. B. zastawce wlotowej, co skutkowało tym, iż wybudowany na tym rowie próg powodował piętrzenie wody w odcinku rowu i cieku naturalnym, stanowiąc tym samym o naruszeniu ukształtowanego stanu wody na gruncie. Stan ten jednakże uległ zmianie w związku z obniżeniem przez E. B. wysokości progu poprzez skucie jego korony (części górnej), a w konsekwencji obniżenie rzędnych kształtujących poziom lustra wody w rowie. Powyższe spowodowało, iż naruszony wcześniejszym działaniem stan wody na gruncie - oddziaływujący ujemnie na wyżej położone grunty sąsiednie - został przywrócony do stanu poprzedniego, tj. sprzed negatywnego wpływu wody piętrzonej na potrzeby zbiornika wodnego. Tym samym, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, usunięta została przyczyna sporu w omawianej sprawie.
Powyższe ustalenia znajdują odzwierciedlenie w wielokrotnie przeprowadzanych oględzinach na spornych działkach z udziałem stron. Okoliczność braku ujemnego oddziaływania zmienionego stanu wody na grunty sasiednie, potwierdził także słuchany na tę okoliczność świadek.
Końcowo podnieść należy, iż w opracowanej na potrzeby niniejszego postępowania opinii, biegły wypowiedział się także odnośnie podnoszonej przez skarżącego kwestii nadmiernego zawilgotnienia jego działki, podnosząc, iż działka ta nie była zmeliorowana, co jest powodem jej nadmiernego uwilgotnienia. Powyższe zostało potwierdzone w trakcie oględzin przeprowadzonych na wniosek skarżącego w dniu 17 maja 2010 r.
W tym stanie rzeczy przyjąć należy, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazywał na konieczność nakazania właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom w trybie art. 29 ust. 3 ustawy. Jak już wyżej podkreślono warunkiem zastosowania tego przepisu jest wykazanie, że do naruszenia stanu wód ze szkodą dla gruntów sąsiednich doszło w wyniku działań właściciela gruntu, np. wskutek przeprowadzenia określonych prac powodujących określone zmiany na jego gruncie. Do zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy konieczne jest również ustalenie, że dokonana przez właściciela nieruchomości zmiana spowodowała zmianę stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Ustawodawca wyraźnie zatem akcentuje, iż do zastosowania omawianego przepisu potrzebne jest spełnienie obu w/w przesłanek (łącznie). W konkretnej sprawie warunek w postaci "zmiany stosunków wodnych ze szkodą na grunty spasienie" nie został stwierdzony.
Z wyżej wskazanych powodów zaskarżonej decyzji nie można czynić zarzutu naruszenia prawa materialnego.
W niniejszej sprawy nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 kpa). Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 kpa). Organ nie naruszył też zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, umożliwiając stronom zapoznanie się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Ponadto organ wydał decyzję w ustawowym terminie, uprzednio informując o konieczności przedłużenia terminu wydania rozstrzygnięcia z uwagi na skomplikowany charakter sprawy. Zgodnie zaś z art. 107 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne.
W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Mając powyższe na względzie, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło