II SA/Bk 690/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wydania kopii protokołów kontroli sanitarnych 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokat J. K.– L. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego J. M. wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Zaskarżonym postanowieniem P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] na podstawie art. 73 § 2 kpa w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 122, poz. 851 ze zm.) utrzymano w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania kopii protokołu kontroli sanitarnych. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W dniu [...] sierpnia 2011 r. J. M. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. o udzielenie informacji czy w dniach [...] i [...] lipca 2011 r. w Zakładzie Karnym w C. B. przeprowadzane były kontrole sanitarne oraz o przesłanie kopii protokołów tych kontroli, jeżeli się odbyły w w/w dniach. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. po rozpatrzeniu wniosku podjął postanowienie, w którym odmówił wydania kopii protokołu kontroli sanitarnej z dnia [...] lipca 2011 r. dokonanej w Zakładzie Karnym w C. B., uzasadniając iż zainteresowany nie jest stroną postępowania. Nie godząc się z tym stanowiskiem J. M. złożył zażalenie do P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B., wskazując w nim, iż to on powiadamiał organy inspekcji sanitarnej o wszystkich nieprawidłowościach występujących w Zakładzie Karnym w C. B. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego analiza dokumentacji objętej wnioskiem wykazała, iż organ I instancji zasadnie odmówił wydania kopii protokołu kontroli sanitarnej, uznając, iż skarżący nie jest stroną postępowania. J. M. stał się bowiem stroną postępowania dopiero na etapie złożenia wniosku o udostępnienie mu dokumentów w zakresie objętym tym wnioskiem. Wcześniej stroną postępowania wywołanego kontrolą sanitarną dnia [...] lipca 2011 r. nie był. Zgodnie zaś z orzecznictwem sądowoadministracyjnym "obywatel niebędący stroną postępowania administracyjnego nie ma prawa żądania udostępniania mu akt, a zatem również żądania wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii akt sprawy, a także wglądu do akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Organ odwoławczy zauważył, iż wprawdzie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. w swym postanowieniu nie ustosunkował się do złożonej we wniosku prośby o udzielenie informacji czy w Zakładzie Karnym w C. B. w dniach [...] i [...] lipca 2011 r. były przeprowadzone kontrole sanitarne, to jednak w jego ocenie nie było także podstaw prawnych do udzielania tego typu informacji. Uchybienie to nie miało wpływu na treść wydanego postanowienia. W złożonej do tutejszego Sądu skardze na powyższe postanowienie J. M. podniósł, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organów, iż nie jest on stroną prowadzonego postępowania. Skarżący podkreślił, iż to jego truje jedzeniem firma "[...]" wraz z administracją zakładu karnego oraz oszukuje na porcjach żywnościowych. Organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do podejmowania działań służących do obrony funkcjonariuszy służb więziennych, stąd działania w/w organów są ewidentnym przekroczeniem uprawnień. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie, wnosząc o jej oddalenie. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż kontrola inspekcji przeprowadzona w dniu [...] lipca 2011 r. w Zakładzie Karnym w C. B. dotyczyła stanu sanitarnego tego zakładu karnego i była planowaną kontrolą kompleksową, której stroną był jedynie Zakład Karny, co znajduje potwierdzenie aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważeń podnieść należy, iż przedmiotem dokonywanej kontroli sądowej jest postanowienie o odmowie wydania kopii protokołu kontroli sanitarnej dokonanej w dniu [...] lipca 2011 r. w Zakładzie Karnym w C. B. Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 73 § 2 kpa, zgodnie z którym strona może żądać wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. W uzasadnieniu swego stanowiska organy obu instancji wskazały, iż skarżący nie był stroną postępowania administracyjnego toczącego się w związku z kontrolą przeprowadzaną tego dnia w w/w Zakładzie Karnym, w konsekwencji czego nie uzyskał on prawa otrzymania wnioskowanych protokołów. W ocenie Sądu powyższe stanowisko odpowiada prawu. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne dotyczące przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych w obiekcie: Blok Żywienia Zakładu Karnego w C. B., toczące się w związku z przeprowadzoną w dniu [...] lipca 2011 r. kontrolą sanitarną wszczęte zostało z urzędu. Stroną tego postępowania oprócz organu inicjującego to postępowanie, był kontrolowany Zakład Karny w C. B. oraz P. Instytucja Gospodarki Budżetowej "[...]" w C. B. Skarżący nie brał udziału w tym postępowaniu. Stwierdzenie tego faktu słusznie zdaniem Sądu skutkowało odmową wydania kopii protokołu kontroli sanitarnej. Treść przepisu art. 73 kpa nie budzi bowiem wątpliwości, że prawo domagania się spełnienia przez właściwy organ administracji obowiązków określonych w art. 73 § 1 i 2 kpa przysługuje wyłącznie podmiotowi, który ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 września 2010 r. IV SA/Wa 1114/10, Lex 758683). W tym miejscu już niejako dodatkowo wyjaśnić należy, iż z treści tego ostatniego przepisu wynika, iż przymiot strony wiąże się wyraźnie z interesem prawnym lub obowiązkiem wyprowadzonym z konkretnie oznaczonego przepisu administracyjnego prawa materialnego, który może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku danego podmiotu. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Od tak pojętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. W konkretnym przypadku skarżący nie wykazał przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym toczącym się w związku z przeprowadzoną w dniu [...] lipca 2011 r. kontrolą sanitarną w Zakładzie Karnym w C. B., wobec czego nie mógł skutecznie powoływać się na uprawnienia określone w art. 73 - 74 kpa, przysługujące tylko temu podmiotowi, który brał udział w postępowaniu administracyjnym jako strona. Mając powyższe na względzie zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 w/w ustawy oraz przepisów § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności adwokata w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 23% stawki w kwocie 55,20 zł.