II SA/Bk 691/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia opłatą za czynności kontrolne prawidłowości sprzedaży internetowej suplementów diety p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu. Postanowieniem z dnia 13 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę kasacyjną Z. S. od wyroku z dnia 19 maja 2016 r. Powodem takiego rozstrzygnięcia było nieuzupełnienie, w terminie 7 dni, braku formalnego skargi kasacyjnej w postaci jednego jej odpisu, do uzupełnienia którego skarżąca została wezwana pismem z 9 sierpnia 2016 r. Pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 10 października 2016 r. (data wpływu do Sądu 17 października 2016 r.) wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Uzasadniając wniosek wskazał, że 19 sierpnia 2016 r. jego była żona przekazała mu dwie przesyłki listowe dotyczące spraw II SA/Bk 690/15 i II SA/Bk 691/15. W obu tych przesyłkach znajdowały się wezwania dotyczące przywrócenia terminu do złożenia sprzeciwu. Nie zostały natomiast przekazane mu wezwania Sądu z dnia 9 sierpnia 2016 r. dotyczące uzupełnienia braku skargi kasacyjnej. Pełnomocnik wskazał, że o tym, że do każdej z ww. spraw zostały wysłane dwa wezwania dowiedział się od strony, która 6 października 2016 r. zapoznała się z aktami i poinformowała go o wysłaniu również innych wezwań, niż te, które przekazał skarżącej. Była żona zapytana o przyczynę nieprzekazania całej korespondencji odpowiedziała: "zobacz jak to jest, kiedy nie ujawnia się drugiej osobie wszystkich rzeczy". Wezwania te nie zostały dotychczas przekazane przez byłą żonę. Pełnomocnik dodał, że orzeczony został prawomocnie jego rozwód z B. P. Z przyczyn finansowych oboje mieszkają nadal w jednym lokalu przy ul. [...] w W. Pełnomocnik wskazał, że nie mógł się spodziewać złośliwego i celowego nieprzekazania całości korespondencji przez byłą żonę. Podniósł ponadto, że współpracuje z dwoma podmiotami, tym niemniej, niniejszą sprawę podjął się prowadzić grzecznościowo i bez wynagrodzenia, dlatego też wskazał adres domowy, jako adres do korespondencji. Przesyłkę odebrała osoba nieupoważniona do prowadzenia jego spraw, z którą nie łączy pełnomocnika żadna więź prawna. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła też skarżąca. Podnosiła w nim, że wezwanie do usunięcia braku formalnego zostało wystosowane do innego radcy prawnego (J. K.) niż ten, który został przez nią upoważniony (J.K.). Wezwanie to nie zostało zatem skutecznie doręczone. Dodała ponadto, że jej intencją było aby korespondencja nadsyłana była do B.W skardze kasacyjnej i w pełnomocnictwie próżno szukać adresu radcy prawnego. Skarżąca wskazał również, że zachowała należytą staranność powierzając swoje sprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi, stąd nie można jej przypisać winy w niedotrzymaniu terminu. Jednocześnie, w piśmie z dnia 5 listopada 2016 r. pełnomocnik zaskarżył zażaleniem wymienione na wstępie postanowienie Sądu odrzucające skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 30 grudnia 2016 r. II OZ 1423/16 powyższe zażalenie oddalił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z treści art. 87 p.p.s.a. wynika natomiast, że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: wniesienia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła jej dochowania terminu (§ 1), dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano (§ 4) oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony (§ 2). Z okoliczności przedstawionych we wniosku wynika, że został on złożony w terminie. Przyjmując, że pełnomocnik skarżącej dowiedział się o uchybieniu terminu do uzupełnienia braku złożonego środka odwoławczego od skarżącej w dniu 6 października 2016 r., to należy domniemywać, że w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminowi. Strona dokonała również czynności w postaci złożenia odpisu skargi kasacyjnej. Argumentacja zawarta we wniosku nie daje jednak podstawy do wnioskowanego przywrócenia terminu. Podnieść należy, że samo wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w przewidzianym do tego terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Odwołując się do ugruntowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu wskazać należy, że wniosek o przywrócenie terminu, musi wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu. Konieczne jest zatem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu. Nie daje pewności, a jedynie wiarygodność twierdzenia określonych faktów. Wymaga zatem wiarygodnej argumentacji wskazującej na istnienie niedającej się usunąć przeszkody w dochowaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminowi podlega natomiast ocenie z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Sąd podziela pogląd wyrażany wielokrotnie w orzecznictwie, że jeżeli strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowej przez tego pełnomocnika. Profesjonalni pełnomocnicy zobowiązani są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od takich uczestników obrotu prawnego. Nieuwaga i zaniedbanie pełnomocnika traktowane być muszą tak samo jak gdyby dopuścił się ich mocodawca (zob. np. postanowienie NSA z dnia 16 września 2016 r. II FZ 452/16). Dlatego też nie mogły zostać uwzględnione wyjaśnienia skarżącej, że poprzez samo ustanowienie pełnomocnika zachowała należytą staranność i nie może być jej zdaniem mowy o jej winie w uchybieniu przedmiotowego terminu. Strona ponosi konsekwencje procesowe za błędy i zaniechania pełnomocnika. Okolicznością uprawdopodabniającą brak winy nie może być również argumentacja, że przesyłkę odebrała osoba nieupoważniona do prowadzenia spraw pełnomocnika reprezentującego skarżącą w postępowaniu kasacyjnym. W wydanym w tej sprawie postanowieniu o sygn. II OZ 1423/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalając zażalenie na rozstrzygnięcie odrzucające skargę kasacyjną nie podzielił poglądu o nieskuteczności doręczenia wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej. Sąd pragnie zauważyć, że konflikt między małżonkami nie może stanowić o uprawdopodobnieniu braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminu. Należycie dbający o interesy swojego mocodawcy pełnomocnik powinien przewidzieć, że przesyłki kierowane na jego adres mogą zostać odebrane przez żonę, która jak wynika ze zwrotnego potwierdzenie odbioru umocowana była do takiej czynności jako "pełnomocnik pocztowy". Rzeczą profesjonalnego pełnomocnika było takie ułożenie swoich spraw, w tym zorganizowanie odbioru korespondencji, aby nie wywołało to negatywnych konsekwencji procesowych, a w każdym bądź razie ograniczało możliwość wystąpienia takich konsekwencji. Jeżeli w obrocie pozostawało ważne pełnomocnictwo pocztowe udzielone byłej już żonie, to r. pr. J. K., jeżeli nie życzył sobie, aby była żona odbierała kierowane do niego przesyłki, powinien zadbać o odwołania tego upoważnienia, lub podjąć inne kroki uniemożliwiające oddanie przesyłki do jej rąk. Skoro tego nie uczynił to należy stwierdzić, że nie dochował należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Ocena taka wyklucza zaś możliwość przywrócenia terminu w analizowanym przypadku. Podkreślenia ponadto wymaga, że ze złożonego zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną wynika, iż wezwanie o którym mowa zostało nadesłane na prawidłowy adres pełnomocnika skarżącej. Uwzględniając okoliczność, że w sytuacji ustanowienia pełnomocnika w sprawie Sąd ma obowiązek korespondować właśnie z tym pełnomocnikiem, nie mogły zostać uwzględnione argumenty związane z niewłaściwym adresowaniem przesyłki (skarżąca twierdzi, że powinna zostać wyekspediowana na jej adres), jak też związane z wątpliwościami, na jakie nazwisko przesyłka zawierająca wezwanie została nadana. Pomimo omyłkowego wysłania wezwania na nazwisko r.pr. J. K., przesyłka dotarła na adres pełnomocnika r.pr. J. K. i została odebrana przez jego byłą żonę. Omyłka literowa w nazwisku adresata popełniona przez pracowników Sądu jako nadawcy przesyłki nie może w takich okolicznościach uprawdopodobnić braku winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik nie kwestionował przecież skuteczności doręczenia mu w ten sposób innego pisma zaadresowanego w ten sam sposób (k. 184). W tym stanie rzeczy, wobec braku przesłanek do przywrócenia terminu, orzeczono jak w sentencji postanowienia, w oparciu o art. 86 § 1 i 87 § 1 i 2 p.p.s.a.