II SA/Bk 70/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi K. H. T. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego K. H. T. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na skutek wniosku J. T. z dnia 16 maja 2011 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie wymeldowania K. T. z pobytu stałego z lokalu nr 29 przy ul. K. w N. Organ I instancji – Wójt Gminy N., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w trakcie którego przesłuchano J. T., K. T., E. Sz. i dokonano oględzin przedmiotowego lokalu, decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu K. T. W uzasadnieniu podano, że na podstawie materiału dowodowego należy stwierdzić, iż w sprawie została spełniona przesłanka opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. nr 87, poz. 960 ze zm.). Zdaniem organu oświadczenie zainteresowanego, że przebywa w lokalu jeden tydzień w miesiącu nie jest wiarygodne w kontekście pozostałego materiału dowodowego. Stwierdzono, że mieszkanie nie jest na co dzień zamieszkałe o czym świadczy brak wody, brak wietrzenia lokalu i ogólny bałagan. Podano, że postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2011 r. nakazano K. T. opróżnienie z rzeczy własnych i wydanie na rzecz J. T. nieruchomość zabudowaną domem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi położoną przy ul. Kolejowej 29. W ocenie organu strona nie dołożyła starań by przedmiotową nieruchomość opróżnić. A mogła to wykonać, gdyż na terenie miejscowości N. przy ul. Ś. posiada lokal mieszkalny. Odwołanie od tej decyzji złożył K. T. zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, albowiem z materiału dowodowego nie wynika aby opuścił on przedmiotowy lokal. Odwołujący się podniósł, że organ pominął jego zeznania dotyczącego tego, że przebywa on w spornym lokalu jeden tydzień w miesiącu, posiada w nim swoje rzeczy osobiste, które zabierze do wiosny przyszłego roku. Wówczas też dokona wymeldowania z pobytu stałego. Taki stan rzecz spowodowany jest remontem lokalu położonego przy ul. Ś. do którego odwołujący się zamierza się przenieść wiosną 2012 r. W ocenie strony organ błędnie przyjął, że skoro posiada ona inny lokal mieszkalny to może od razu przenieść do niego swoje rzeczy osobiste oraz uczynić z niego centrum swojej aktywności życiowej. Odwołujący się podniósł, że organ oparł się jedynie na zeznaniach J. T., które nie mogą być miarodajne, albowiem jest ona osobą bezpośrednio zainteresowaną wymeldowaniem. Końcowo zaznaczono, że przeprowadzone oględziny nie dają podstawy do przyjęcia, że zainteresowany nie przebywa w przedmiotowym lokalu. Świadczy o tym obecność jego licznych rzeczy osobistych oraz mebli i sprzętu RTV. Część rzeczy, wraz z postępem remontu, jest sukcesywnie przenoszona do lokalu przy ul. Ś. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I – instancyjne. W uzasadnieniu podano, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy, że jakkolwiek strona bywa w lokalu przy ul. K., to już od kilku lat w nim nie mieszka. Przebywa w Warszawie i korespondencję obiera pod warszawskim adresem. Zdaniem organu odwoławczego, fakt że zainteresowany przebywa w przedmiotowym lokalu nie świadczy, że lokal ten nadal pozostaje miejscem koncentracji jego spraw życiowych. Podano, że wyjaśnienia samej strony przeczą, aby łączyła ona z miejscem zameldowania zamiar stałego w nim zamieszkiwania. Mianowicie odwołujący się przyznał, że do wiosny 2012 r. zabierze z przedmiotowego lokalu wszystkie swoje rzeczy i wówczas też dokona wymeldowania. W ocenie organu odwoławczego strona traktuje zameldowanie w lokalu przy ul. K. wyłącznie jako zabezpieczenie uzyskania spłaty od byłej żony, albowiem ostatnia rata ma być wypłacona na wiosnę 2012 r. a więc w terminie w którym strona deklaruje wymeldowanie się z tego lokalu. W istocie lokal ten przestał być centrum spraw życiowych odwołującego się. Potwierdzają to przeprowadzone oględziny w wyniku których ustalono, że w lokalu brak jest wody, oszklenia i zamka w drzwiach do pokoju, występuje ogólny bałagan – porozrzucane po podłodze ubrania, zawilgocenie pomieszczeń. Powyższej oceny, zdaniem Wojewody, nie zmienia fakt, że w lokalu pozostają rzeczy osobiste strony, gdyż ich pozostawienie nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w danym lokalu. Istotnym jest, że w trakcie oględzin sam zainteresowany potwierdził, iż systematycznie zabiera z niego swoje rzeczy i jego pobyt w tym lokalu jest doraźny. Z decyzją tą nie zgodził się K. T. i wniósł skargę do sądu administracyjnego w której zarzucił: - dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, poprzez przyjęcie że w sprawie zostały spełnione przesłanki opuszczenia lokalu uzasadniające wymeldowanie, - naruszenie art. 77 § 1 kpa, poprzez niedokonanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jego kompleksowego rozpatrzenia oraz nieuwzględnienie, że tego samego uchybienia dopuścił się organ I instancji – co skutkowało dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych i wydaniem wadliwej decyzji. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie organów administracji publicznej wydane w przedmiocie wymeldowania. Wojewoda utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, podzielił stanowisko tego organu, że w sprawie niniejszej została spełniona przesłanka opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. nr 87, poz. 960 ze zm.). Zdaniem organów o spełnieniu tej przesłanki odnośnie lokalu nr 29 położonego przy ul. K. w N. świadczą następujące okoliczności faktyczne: - lokal ten jest na co dzień niezamieszkały, brak jest w nim wody, oszklenia i zamka w drzwiach do pokoju, występuje ogólny bałagan – porozrzucane po podłodze ubrania, zawilgocenie pomieszczeń, - strona od kilku lat przebywa w Warszawie i korespondencję obiera pod warszawskim adresem, - strona posiada na terenie miejscowości N. inny lokal mieszkalny, który jest remontowany i strona na wiosnę 2012 r. zamierza się do niego przeprowadzić, sukcesywnie przenosząc swoje rzeczy do tego lokalu. Z tych okoliczności faktycznych organy wywnioskowały, że jakkolwiek strona bywa w lokalu przy ul. Kolejowej, to już od kilku lat w nim nie mieszka. To, że zainteresowany przebywa w lokalu nie świadczy, że lokal ten nadal pozostaje miejscem koncentracji jego spraw życiowych. Nie łączy on z tym miejscem stałego w nim zamieszkiwania, jego pobyt w tym lokalu jest doraźny do czasu przeprowadzki do remontowanego lokalu. W ocenie Sądu organy wadliwie zinterpretowały postanowienia art. 15 ust. 2 ustawy w kontekście stanu faktycznego sprawy będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Zgodnie z tą regulacją organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W świetle powołanej wyżej regulacji, badanie zasadności wniosku o wymeldowanie wymaga ustalenia, czy osoba, której wniosek o wymeldowanie dotyczy, opuściła miejsce pobytu stałego. Zgodnie z utrwalonym już w tym względzie orzecznictwem sądowoadministracyjnym przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie lokalu ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, Lex nr 190969). Opuszczenie miejsca pobytu stałego nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest bowiem, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z nowym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla ustalenia, czy doszło do opuszczenia lokalu w rozumieniu analizowanego przepisu prawa. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyroki NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, Lex nr 50123 oraz z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88, ONSA 1989 r., nr 2, poz. 72). Przesłanka ta, zawierająca zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe, wymaga ustalenia, czy osoba powzięła zamiar fizycznego opuszczenia swojego dotychczasowego miejsca pobytu stałego i czy ten zamiar zrealizowała. Zdaniem Sądu z okoliczności faktycznych ustalonych w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym nie wynika, aby strona trwale opuściła miejsce stałego pobytu. Istotnie przedmiotowy lokal nie jest na co dzień zamieszkały. Niemniej jednak storna regularnie w nim przebywa po kilka dni w tygodniu (jest to okoliczności potwierdzona również przez wnioskująca). W lokalu tym pozostają rzeczy osobiste strony, jak również sprzęt RTV (telewizor, radio). Rzeczy strony znajdują się również w piwnicy lokalu (szafa pancerna do przechowywania broni), w dwóch pomieszczeniach gospodarczych oraz na strychu. Z okoliczności faktycznych sprawy nie wynika aby strona związała się z nowym miejscem i urządziła w nim trwałe centrum życiowe. Miejsca takiego nie stanowi Warszawa, albowiem adres warszawski jest tylko adresem do korespondencji a ponadto strona regularnie raz w miesiącu przyjeżdża do miejsca stałego zamieszkania. O tym, że zainteresowany nie urządził w Warszawie trwałego centrum życiowego świadczy również to, że remontuje lokal przy ul. Ś. w N. Jednocześnie nie można przyjąć aby remontowany lokal stanowił centrum życiowe strony. Istotnie zainteresowany wyraził wolę opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania i przeprowadzenia się do remontowanego lokalu, ale jest to zdarzenie przyszłe. To, że strona w przyszłości ma zamiar przeprowadzić się do innego lokalu (ówcześnie wyremontowanego do którego są przenoszone sukcesywnie rzeczy osobiste) nie oznaczać, że jej dotychczasowe miejsce zamieszkania nie ma charakteru trwałego. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy wyda stosowane rozstrzygnięcie w którym zostanie uwzględniony fakt, że w sprawie nie została spełniona przesłanka opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W pkt. 2 wyroku orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz strony skarżącej orzeczono w oparciu o art. 200 cyt. ustawy. Do kosztów zaliczono wpis sądowy (100 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru ustalone przy uwzględnieniu charakteru sprawy i niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).