II SA/Bk 701/16
WyrokWSA w Białymstoku2016-12-22
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Marek Leszczyński, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w celu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, od dochodu rodziny można odliczyć kwotę alimentów świadczonych na rzecz osób spoza rodziny w pełnej wysokości, nawet jeśli przekracza ona dochód członka rodziny zobowiązanego do ich płacenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko przysługuje, jeśli dochód rodziny na osobę nie przekracza określonego kryterium. Alimenty świadczone na rzecz osób spoza rodziny mogą być odliczone od dochodu członka rodziny zobowiązanego do ich płacenia, ale tylko do wysokości jego dochodu. Nie można odliczyć alimentów od dochodu innego członka rodziny ani przyjąć dochodu ujemnego. W analizowanej sprawie, nawet po uwzględnieniu odliczeń, dochód rodziny przekraczał ustalone kryterium, co skutkowało odmową przyznania świadczenia.Stan faktyczny
K. G. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny przekracza ustalone kryterium, mimo odliczenia alimentów płaconych przez męża. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. K. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie dochodu rodziny i niemożność odliczenia alimentów w pełnej wysokości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpoznaniu odwołania K. G., decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] lipca 2016 r. o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – K. G. na okres 01.04.2016 r. do 30.09.2017 r. U postaw rozstrzygnięcia organu odwoławczego legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.
W dniu [...] maja 2016 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. wpłynął wniosek K. G. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – K. G. ur. [...].09.2015 r. Po przeprowadzeniu postępowania wszczętego powyższym wnioskiem Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S., w dniu [...] lipca 2016 r. podjął decyzję znak: [...], mocą której odmówił K. G. przyznania świadczenia wychowawczego na syna K. G. na okres od 01.04.2016 r. do 30.09.2017 r. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że jednym z kryteriów uprawniających do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko jest dochód rodziny za 2014 r., który w przeliczeniu na osobę nie może przekraczać kwoty 800,00 zł lub 1.200,00 zł gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne. Przyjął, że w 2014 roku rodzina uzyskała dochód w kwocie 45.979,58 zł, a po odliczeniu zobowiązań (alimentów świadczonych na rzecz innych osób) wyniósł 43.213,71 zł. Obliczył, że miesięczny dochód rodziny wyniósł 3.601,14 zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 1.200,38 zł. W dalszej treści uzasadnienia organ pierwszej instancji przytoczył treść art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, określający sytuacje uznane za utratę dochodu. Uznał, że w myśl tego przepisu dochód wynikający z wynajmu mieszkania nie jest dochodem utraconym. Wskazał, że do wniosku pani G. dołączyła kopie dokumentów potwierdzających wysokość zapłaconych w 2014 r. przez K. A. alimentów na rzecz dzieci L. i G. A. w kwocie 18.100,00 zł. Powołując się na treść § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze, w myśl którego od dochodu członka rodziny odejmuje się zobowiązania alimentacyjne na rzecz osób spoza rodziny, wyjaśnił, że od dochodu pana A. zostały odliczone alimenty w kwocie 2.765,87 zł, ponieważ tyle wynosił dochód pana A., osiągnięty w 2014 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. G. wniosła o jej uchylenie w całości i przyznanie świadczenia wychowawczego na K. G. na okres od 1.04.2016 r. do 30.09.2017 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi Miasta S. Zaskarżonej decyzji odwołująca się zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, tj:
pominięcie art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych(Dz. U. z 2015 r., póz. 144 ze zm.) w związku z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195) i przyjęcie, że nie jest możliwe odliczenie od dochodu rodziny zobowiązań pieniężnych w formie alimentów świadczonych na rzecz innych osób spoza rodziny w pełnej wysokości, tj. w kwocie 18.100,00 zł, pomimo, że dochód tej rodziny wyniósł kwotę 45.979,58 zł,
błędną wykładnię § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia wychowawcze, poprzez przyjęcie, że możliwym jest odliczenie kwoty alimentów zapłaconych na rzecz osoby spoza rodziny wyłącznie od dochodu członka rodziny zobowiązanego do ich ponoszenia, pomimo że alimenty te zostały zapłacone z dochodu rodziny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymując w mocy decyzję organu I instancji zauważyło, że warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia uregulowane są w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195) oraz w akcie wykonawczym do ustawy, jakim jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz. U. z 2016 r., póz. 214). Przyznanie świadczenia wynoszącego 500,00 zł miesięcznie matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu albo opiekunowi prawnemu dziecka na kolejne dziecko w rodzinie jest bezwarunkowe. Wynika to z art. 5 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 2 powołanej ustawy. Natomiast przyznanie świadczenia na pierwsze dziecko uwarunkowane jest wysokością osiąganych dochodów. Warunek ten wynika z art. 5 ust. 3 i ust. 4 ustawy. Przepisy te mówią, że świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł albo 1200,00 zł gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne. Świadczenie wychowawcze jest świadczeniem okresowym. Jak stanowi art. 48 ustawy obecny okres świadczeniowy rozpoczął się od dnia 1 kwietnia 2016 r. i skończy się dnia 30 września 2017 r. Prawo do świadczenia na pierwsze dziecko w tym okresie ustala się w oparciu o dochody osiągnięte w 2014 roku ( w tzw. roku bazowym) z uwzględnieniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu, tj. art. 2 pkt 19 i pkt 20 oraz art. 7 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy. Art. 2 pkt 19 ustawy zawiera listę dziesięciu zdarzeń rozumianych jako utrata dochodu, zaliczając do nich utratę dochodu spowodowaną m.in. utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2015 r., poz. 584, z późn. zm.), zaś art. 2 pkt 20 zawiera listę dziewięciu przypadków, w których mamy do czynienia z uzyskaniem dochodu, w tym uzyskaniem dochodu spowodowanym uzyskaniem prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając dochód nie uwzględnia się dochodu utraconego. Art. 7 ust. 2 ustawy wskazuje, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód osiągnięty w tym roku dochód członka rodziny dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia. Ostatni przepis - art. 7 ust. 3 ustawy dotyczy sytuacji, gdy mamy do czynienia z dochodem uzyskanym przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W tej sytuacji ustalając dochód tego członka do dochodu z 2014 r. dolicza się dochód osiągnięty za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten nadal jest uzyskiwany.
Wyżej przedstawiono tzw. przesłanki pozytywne, spełnienie których ustawodawca połączył z prawem do otrzymania świadczenia wychowawczego. Prawo to może być jednak zniwelowane w sytuacji, gdy wystąpią tzw. przesłanki negatywne, określone w art. 8 ustawy. Według tego przepisu świadczenie wychowawcze nie przysługuje, jeżeli:
dziecko pozostaje w związku małżeńskim,
dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w pieczy zastępczej,
pełnoletnie dziecko ma ustalone prawo do świadczenia wychowawczego na własne dziecko,
członkowi rodziny przysługuje za granicą na dziecko świadczenie o podobnym charakterze do świadczenia wychowawczego, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Kolegium zauważyło, że wnioskodawczyni – K. G. i K. A. są rodzicami dziecka K. G. mającego 1 rok. Dziecko nie jest niepełnosprawne. Z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 2 pkt 1 pod pojęciem dochodu należy rozumieć dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.) dochodem, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, są:
przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., póz. 361 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,
deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne,
inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, wymienione w sposób enumeratywny.
Według organu w 2014 roku dwie osoby osiągały dochód podlegający opodatkowaniu (mieszczący się w pierwszej i drugiej z w/w grup). Pierwszą osobą jest K. A., który w 2014 r. osiągał dochód z własnej działalności gospodarczej, wykreślonej z rejestru (wyrejestrowanej) w dniu [...] kwietnia 2014 r. oraz otrzymywał zasiłek dla bezrobotnych w okresie od 12 maja 2014 r. do 9 sierpnia 2014 r. Od 10 sierpnia 2014 r. i nadal pan A. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Tak wynika z rejestru PUP w S. i z Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej (www.firma.gov.pl). Wysokość osiąganych wówczas dochodów, wynosząca 2.952,90 zł, nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy, bowiem są to dochody utracone w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. b i e ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W tym miejscu wskazać należy, że K. A. jest zobowiązany do alimentów na rzecz dwojga dzieci G. A. i L. A. w łącznej wysokości 1.500,00 zł miesięcznie. Tak wynika z wyroku Sądu Okręgowego w S. I Wydział Cywilny z dnia [...] grudnia 2007 r. sygn. akt [...]. Zobowiązany wywiązuje się z tego obowiązku. Świadczą o tym uwierzytelnione kserokopie dowodów wypłaty alimentów na kwotę 18.100, 00 zł w roku 2014. Co do zasady świadczone alimenty winny być odliczone od dochodów zobowiązanego. Tak stanowi powołany wyżej art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz. U. z 2016 r., poz. 214), który mówi, że w przypadku gdy członek rodziny ma zobowiązania alimentacyjne na rzecz osoby spoza rodziny, od dochodu członka rodziny odejmuje się kwotę alimentów zapłaconych na rzecz tej osoby. W niniejszej sprawie nie jest możliwe odliczenie alimentów od dochodów K. A. bowiem żadnych dochodów tego członka rodziny nie uwzględnia się. Innymi słowy dla potrzeb ustalania prawa do świadczenia wychowawczego dochody pana A. wynoszą 0,00 zł. Płaconych alimentów nie można też odliczyć od dochodów osiąganych przez K. G., jak wnosi odwołująca się, bowiem:
po pierwsze - nie są to zobowiązania alimentacyjne pani G., o jakich mowa w powyżej powołanych przepisach,
po drugie - dla potrzeb niniejszej sprawy ustawodawca nakazał odrębnie liczyć dochody każdego członka rodziny i następnie je zsumować by otrzymać dochód rodziny w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy,
po trzecie - płacenie alimentów z dochodów drugiego członka rodziny zamiast z dochodów zobowiązanego można jedynie uznać za wydatki rodziny, których organy administracji nie mają prawa ustalać i odliczać od dochodów rodziny.
Drugą osobą, która w 2014 roku osiągała dochód jest K. G. Jak wynika z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. oraz z informacji zawartych w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów w 2014 roku pani G. osiągnęła dochód opodatkowany na zasadach ogólnych w wysokości 46.942,12 zł (przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania). Z powyższych danych, uzupełnionych o dane o składkach na ubezpieczenie zdrowotne zawarte w systemie ZUS, dochód według definicji zawartej w ustawie o świadczeniach rodzinnych wyniósł 34.663,71 zł. Organ wskazał ponadto, że Pani G. w 2014 roku osiągnęła również dochód opodatkowany na zasadach ryczałtowych, wynoszący według oświadczenia wnioskodawczyni z dnia 14 czerwca 2016 r., 8.550,00 zł. Stąd łączny dochód w 2014 r. wyniósł 43.213,71 zł (34.663,71 zł + 8.550,00 zł). Przeciętny miesięczny dochód wnioskodawczyni, będący jednocześnie dochodem całej rodziny, wyniósł więc 3.601,14 zł. Stąd dochód na osobę w rodzinie pani G. wyniósł 1.200,38 zł (3.601,14 zł: 3 osoby) i jest wyższy od kryterium dochodowego.
W tych okolicznościach uprawnione jest stanowisko, że organ pierwszej instancji właściwie wyliczył dochody wnioskodawczyni i prawidłowo ustalił, że nie jest spełnione kryterium dochodowe uprawniające do wnioskowanego świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. W odwołaniu skarżąca zarzuciła, że wydając decyzję odmowną Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS w S. nie uwzględnił jej oświadczenia z dnia [...] maja 2016 r., w którym wyjaśniła, że dochód wykazany w zaświadczeniu Urzędu Skarbowego obejmuje zbilansowane dochody, tj. z tytułu wykonywania pracy, działalności wykonywanej osobiście (umowy o dzieło i zlecenia) oraz z tytułu najmu własnego mieszkania (który został utracony w 2015 roku). Organ odwoławczy nie podzielił tego stanowiska. Zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. dotyczy przychodów opodatkowanych na zasadach ogólnych, nie obejmuje przychodu opodatkowanego na zasadach ryczałtowych. Przychód ewidencjonowany, opodatkowany na zasadach ryczałtowych, wskazany został przez wnioskodawczynię w odrębnym oświadczeniu z dnia [...] czerwca 2016 r. Ponadto zauważyć należy, że gdyby nawet nie uwzględnić dochodu wynoszącego 8.550,00 zł (z tytułu najmu lokalu nie osiąganego już w 2015 r. jak wskazała pani G. w oświadczeniu z dnia [...] maja 2016 r.), to również nie byłoby spełnione kryterium dochodowe. Wynika to z następującego działania matematycznego:
34.663,71 podzielić na 12 miesięcy równa się 2.888,64 zł - średni miesięczny dochód rodziny,
2.888,64 zł podzielić na 3 osoby równa się 962,88 zł - dochód na osobę w rodzinie.
W odwołaniu skarżąca zarzuciła ponadto organowi pierwszej instancji, że nie zastosował art. 10 § l K.p.a. Zadaniem organu odwoławczego akta sprawy temu przeczą. Znajduje się w nich zawiadomienie z dnia [...] czerwca 2016 r. o zakończeniu postępowania, informujące K. G. o prawie do zapoznania się z całością zebranego materiału, składania uwag i wniosków w wyznaczonym terminie. Zawiadomienie to organ w dniu [...] czerwca 20016 r. wysłał pocztą na adres podany we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie, taki sam jak wskazany w odwołaniu (ul. [...], S.). Mimo awizowania przesyłki adresatka nie odebrała jej w terminie i w dniu 7 lipca b.r. przesyłka została zwrócona do MOPS w S. Dodatkowo skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji, że nie wskazał w decyzji dokładnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i że uzasadnienie sporządził w sposób nieadekwatny, czym naruszył art. 11 oraz art. 107 § l i § 3 K.p.a. Te zarzuty nie są zasadne. Uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej zawiera wszystkie składniki wymienione w art. 107 § l K.p.a.
W skardze do tut. Sądu K. G. zarzuciła decyzji organu odwoławczego:
naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji,
naruszenie art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak realnego i adekwatnego uzasadnienia decyzji,
naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 77 § l oraz 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez powierzchowną ocenę oświadczenia z dnia 30 maja 2016 r. oraz brak prawidłowych ustaleń odnośnie alimentów,
pominięcie art. 3 pkt 1) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.), dalej jako "u.ś.r." w zw. z art. 2 pkt 1) ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195) i przyjęcie, że nie jest możliwym odliczenie od dochodu rodziny zobowiązań pieniężnych w formie alimentów świadczonych na rzecz innych osób spoza rodziny w pełnej wysokości, tj. w kwocie 18.100 zł, pomimo że dochód tej rodziny wyniósł kwotę 43.213,71 zł (ewentualnie 34.663,71 zł),
błędną wykładnię § 6 pkt 1) rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania sprawach o świadczenia wychowawcze, poprzez przyjęcie, że możliwym jest odliczenie kwoty alimentów zapłaconych na rzecz osoby spoza rodziny wyłącznie od dochodu członka rodziny zobowiązanego do ich ponoszenia, pomimo że alimenty te zostały zapłacone z dochodu rodziny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryteria kontrola zaskarżonej decyzji organu odwoławczego prowadzi do uznania, że skarga nie mogła być uwzględniona.
Kontroli sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. orzekającą o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego.
Warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia regulują przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r. poz. 195), zwana dalej "ustawą" .
Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 ustawy). Przysługuje ono matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (ust. 2 ww. artykułu) do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia (ust. 3 ww. artykułu) w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie (art. 5 ust. 1 ustawy). Natomiast przez dochód ustawa rozumie dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1 ustawy), zaś dochód członka rodziny, to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1–3 ( art. 2 pkt 2 ustawy), a dochód rodziny, to suma dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 4 ustawy).
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych dochód stanowi, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Wymienionej wyżej przepisy precyzyjnie wskazują sposób obliczenia wysokości dochodu na osobę w rodzinie oraz zawierają ustawową definicję dochodu, określając również, jakie należności można odliczyć od osiągniętego przychodu.
Biorąc za punkt odniesienia dochód trzyosobowej rodziny skarżącej za rok 2014 organ prawidłowo ustalił, że dochód według definicji zawartej w ustawie o świadczeniach rodzinnych wyniósł 34.663,71 zł. Ponadto Pani G. w 2014 roku osiągnęła również dochód opodatkowany na zasadach ryczałtowych, wynoszący według oświadczenia wnioskodawczyni z dnia [...] czerwca 2016 r., 8.550,00 zł. Stąd łączny dochód w 2014 r. wyniósł 43.213,71 zł (34.663,71 zł + 8.550,00 zł). Przeciętny miesięczny dochód wnioskodawczyni, będący jednocześnie dochodem całej rodziny, wyniósł więc 3.601,14 zł. Stąd dochód na osobę w rodzinie Pani G. wyniósł 1.200,38 zł (3.601,14 zł: 3 osoby) i jest wyższy od kryterium dochodowego.
Tym samym nie jest zasadny zarzut błędnej wykładni przepisów w zakresie ustalenia dochodu rodziny skarżącej. Prawidłowo organy wskazały, że pojęcie dochodu należy rozumieć zgodnie z definicją z art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Rację też ma organ odwoławczy, że dochodu rodziny skarżącej nie można było pomniejszyć o różnicę pomiędzy kwotą zapłaconych alimentów przez K. A. a kwotą jego dochodu. Art. 2 pkt 4 ustawy definiuje dochód rodziny jako sumę dochodów członków rodziny. Natomiast § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze, stanowi że w przypadku gdy członek rodziny ma zobowiązania alimentacyjne na rzecz osoby spoza rodziny, od dochodu członka rodziny odejmuje się kwotę alimentów zapłaconych na rzecz tej osoby. Skoro kwota zapłaconych alimentów przez K. A. przekracza kwotę dochodu, który on uzyskał, to prawidłowo przyjęto w sprawie, że dochód K. A. wynosi 0. Nie ma takiej kategorii ekonomicznej ani nie wskazuje na to ustawa by można było przyjąć dochód ujemny członka rodziny. Podkreślenia też wymaga, że powołany przepis § 6 ust. 1 rozporządzenia mówi o dochodzie członka rodziny, a więc zasadnie organ przyjął, że kwota alimentów może być odliczona tylko od dochodu K. A. Ponadto nawet gdyby nie zaliczyć do dochodu należności z tytułu stosunku najmu, to i tak, jak słusznie zauważa organ odwoławczy, przesłanka kryterium dochodowego w rodzinie Skarżącej nie byłaby spełniona.
Chybione są także zarzuty naruszenia prawa procesowego. Wszystkie istotne okoliczności w sprawie zostały ustalone, a zebrany materiał dowodowy jest znany skarżącej.
W tych okolicznościach Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło