II SA/Bk 706/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia sią niniejszego wyroku. Skarżący J. B. wywiódł skargę na decyzję z dnia [...].06.2013r. P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. Decyzją tą utrzymano w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...].12.2012r., orzekającą o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu S. w ten sposób, że - wykreślono z jednostki rejestrowej G. 3961 zapisanej na W. B. i I. B. działki o nr [...] pow. 0,0012ha i 3393/2 pow. 0,0045ha - przywrócono zapis "droga" w działkach o nr [...] i [...], - wpisano w jednostce rejestrowej G. 3580 zapisaną na Gminę S. działki o nr [...] pow. 0,0012ha i [...] pow. 0,0045ha stanowiące części pasów drogowych ulic S. i G. Skarżący zarzucił decyzji: - rażące naruszenie prawa polegające na wydaniu decyzji w warunkach przestępstwa przekroczenia uprawnień, wskutek niepodporządkowania się zawartemu w wyroku WSA w Białymstoku z dn. [...].01.2013r. sygn. akt [...] postanowieniu o wstrzymaniu wykonania decyzji PWINGiK z dn. [...].08.2012r., orzekającemu o uchyleniu decyzji Starosty S. z dn. [...].06.2012r., do czasu uprawomocnienie się wyroku, - naruszenie art. 97 § 1pkt 4 k.p.a. przez brak jego zastosowania w sytuacji, gdy w następstwie wstrzymania wykonania poprzednio wydanej decyzji, dalsze prowadzenie postepowania było niemożliwe do czasu uprawomocnienia się wyroku, - obrazę art. 105 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postepowania z wniosku Gminy S., które w świetle wyroku WSA w Białymstoku z dn. [...].08.2012r. sygn. [...] było bezprzedmiotowe, Skarżący wniósł o : - stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. lub jej uchylenie w trybie art. 145 § 1pkt 1 lit. b tej ustawy w związku z art. 145 § 1pkt 2 k.p.a. - zawiadomienie Prokuratora o konieczności przystąpienia do sprawy, - zasądzenie od organu kosztów postępowania wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia wpisu, a w zakresie pozostałych kosztów od dnia rozprawy sądowej bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, - dopuszczenie dowodu z akt spraw sądowych WSA w Białymstoku o sygn. akt [...] i [...] oraz z decyzji organu z dn. [...].06.2013r. W uzasadnieniu skargi, Skarżący przedstawił przebieg sporu dotyczącego wpisów i zmiany wpisów w ewidencji gruntów, wymienionych w decyzji działek. Wskazał na uchybienia proceduralne, polegające na nierespektowaniu przez organy wyroków sądowych tj. prowadzenie postępowań administracyjnych, pomimo zakazu wynikającego z wyroku WSA w Białymstoku w sprawie [...]. W odpowiedzi na skargę PWINGiK wniósł o jej oddalenie. Powołując się na wyrok WSA w Białymstoku z dn. [...].08.2012r. sygn. akt [...] organ wskazał, że został zobowiązany przez Sąd do wydania decyzji w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych. Wykonując wyrok sądowy, Starosta S. wydał decyzję w dniu [...].12.2012r. poprzez wprowadzenie stosownych zmian w operacie ewidencji gruntów. Decyzja ta została wydana przed wydaniem wyroku przez WSA w Białymstoku w sprawie [...] ([...].01.2013r.) Organ podkreślił, że szybkość postępowania wynikała także z obawy narażenia się ze strony Skarżącego na zarzut bezczynności. Organ przedstawił też merytoryczne stanowisko w sprawie. Sąd ustalił następujący przebieg postępowań dotyczących wykreślenia i wpisów w ewidencji gruntów działek o numerach ewid. [...] i [...] obrębu S., a mających znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy: - wnioskiem z dn. 6.06.2012r. Burmistrz S. wystąpił do Starosty S. o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów obrębu miasta S. poprzez wykreślenie, jako właścicieli działek o nr [...] i [...] W. i I. małż. B., a wpisaniu jako właściciela Gminy S.; - decyzją z dn. [...].06.2012r. Starosta S. odmówił dokonania wnioskowanych zmian; - decyzją z dn. [...].08.2012r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. ( w skrócie PWINGiK), wskutek odwołania Gminy S., uchylił decyzję Starosty S. z dn. [...].06.2012r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania; - wskutek skargi J. B. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, Sąd ten, wyrokiem z dn. [...].01.2013r. [...] uchylił decyzję PWINGiK z dn. [...].08.2012r. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; - na skutek skargi kasacyjnej Burmistrza S., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dn. [...].10.2013 [...] uchylił wyrok WSA w Białymstoku z dn. [...].01.2013r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania; - obecnie sporawa oczekuje w WSA w Białymstoku na ponowne rozpoznanie pod sygn. akt [...]. Nie czekając na zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego, organy prowadziły postepowanie administracyjne: - decyzją z dn. [...].12.2012r. (po uchyleniu decyzji z dn. [...].06.2012r. decyzją PWINGiK z dn. [...].08.2012r.) Starosta S. wprowadził zmiany w operacie ewidencji gruntów obrębu S. poprzez wpisanie Gminy S. jako właściciela działek o nr [...] i [...] zapis "droga", a wykreślenie, jako właścicieli tych działek W. i I. B..; - decyzją z dn. [...].06.2013r. PWINGiK (wskutek odwołania J. B.) utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dn. [...].12.2012r. Rozpatrywana w niniejszym postępowaniu, skarga J. B. dotyczy decyzji PWINGiK z dn. [...].06.2013r. Stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie akt administracyjnych, uzasadnienia wyroku WSA z dn. [...].01.2013r. (sygn.. akt [...]), treści wyroku WSA z dn. [...].08.2012r. [...], wyroku NSA z dn. [...].10.2013r. [...] oraz informacji wewnątrzsądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną. Przede wszystkim Sąd podkreśla, że nie rozważał merytorycznej strony zaskarżonej decyzji uznając, że podlega ona uchyleniu wyłącznie z powodu naruszenia przepisów procesowych. Art. 152 ustawy z dn.30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, że w razie uwzględnienia skargi sąd określa w wyroku w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonany. Rozstrzygnięcie traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Stwierdzenie przez sąd, że decyzja nie podlega wykonaniu oznacza, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia od chwili wydania wyroku do jego prawomocności (vide: wyrok NSA z 29.07.2004r. – OSK 591/04; wyrok NSA z dn. 18.05.2011r. – II GSK 550/10; wyrok NSA z dn. 22.06.2010r. – II OSK 1319/09). W wyroku z dn. 15.04.2008r. WSA w Warszawie, w sprawie o sygn.. akt VIII SA/Wa 150/08 (Lex 518815) wypowiedział następująca tezę: "Uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny I instancji poprzez uchylenie...decyzji administracyjnej, nie oznacza w świetle art. 152 p.p.s.a., że decyzja ta w dacie orzeczenia tego sądu została już wyeliminowana z obrotu prawnego, ponieważ skutek ten następuje dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Natomiast uwzględniona przez Naczelny Sąd Administracyjny skarga kasacyjna powoduje, że wyrok sądu I instancji nigdy się nie uprawomocnił". Sąd w składzie orzekającym, popiera w/w tezę. Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, ze decyzja z dn. [...].06.2013r. została wydana przez PWINGiK z naruszeniem przepisu art. 152 p.p.s.a., które w efekcie później wydanego wyroku NSA z dn. [...].10.2013r. [...] mogło stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Dlatego podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt1 lit. b p.p.s.a. Starosta S., wydając decyzję z dn. [...].12.2012r. (przed wydaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z [...].01.2013r.) nie naruszył prawa, bo był związany decyzją uchylającą PWINGiK z dn. [...].08.2012r., której wykonanie w tej dacie nie było wstrzymane. Natomiast PWINGiK wydając decyzję (z odwołania) w dniu [...].06.2013r., nie zastosował się do rygoru narzuconego w pkt II wyroku WSA w Białymstoku z dn. [...].01.2013r. [...] i wyprzedził wydanie wyroku przez NSA co nastąpiło dnia [...].10.2013r. [...]. Z treści wyroku NSA z dn. [...].10.2013r. wynika, że NSA uchylił, wyrok WSA w Białymstoku z dn. [...].01.2013r. i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Oznacza to, zdaniem Sądu, że wyrok z dn. [...].01.2013r. się nie uprawomocnił. WSA w Białymstoku będzie ponownie rozważał, czy decyzja uchylająca, wydana dnia [...].08.2012r. przez PWINGiK była zgodna z prawem. W zależności od przyszłego rozstrzygnięcia (prawomocnego) organ II instancji będzie uprawniony do wydania decyzji, zgodnie ze wskazaniem sądu, bowiem organ będzie związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, w myśl art. 153 p.p.s.a. Przedwczesne wydanie decyzji w dniu [...].06.2013r. stało się równoznaczne z niewywołaniem tą decyzją żadnych skutków prawnych. Prawdą jest, że postępowanie kasacyjne charakteryzuje się długotrwałością. Nie oznacza to jednak, że organ (jak nietrafnie twierdzi) byłby narażony na zarzut przewlekłości postępowania odwoławczego bądź bezczynności. Jeżeli załatwienie sprawy przedłuża się nie z winy organu, nie następuje przesłanka przewlekłości lub bezczynności (art. 35 §5 k.p.a.). Sąd podziela stanowisko Skarżącego, że w powyższej sytuacji organ II instancji nie powinien prowadzić postępowania, lecz skorzystać z instytucji zawieszenia na podst. art. 97 § 1 ust.1 k.p.a. Odnosząc się do innych zarzutów skargi, Sąd uznał, iż jej uwzględnienie nie może opierać się na stwierdzeniu nieważności, lecz (jak wyżej wskazano) na takim naruszeniu prawa, które dawałoby podstawę do wznowienia postępowania, a więc w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 7 lub 8 k.p.a. Sąd nie uznał za stosowne zawiadomienia Prokuratora o toczącym się postępowaniu, bowiem nie dopatrzył się przestępstwa ani społecznej szkodliwości w postępowaniu organu. Strona, natomiast, może z własnej inicjatywy zawiadomić organy ścigania, jeśli uzna, że istnieją ku temu powody. Sąd nie orzekł, wbrew żądaniu Skarżącego o zwrocie kosztów postępowania sądowego, gdyż Skarżący żadnych kosztów nie poniósł. Postanowieniem z dn. [...].09.2013r. przyznano Skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący nie był obecny na rozprawie sądowej, a więc koszty dojazdu bądź utraconego zarobku nie wystąpiły. Mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.