II SA/Bk 706/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję P. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak mieszkania oddala skargę Decyzją z dnia [...] lipca 2016 roku nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w B., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. Nr 98. poz. 1071 z 2000 roku ze zm.) – dalej: "k.p.a.", w zw. z art. 78 ust. 1 w związku z art. 83 ust. 5 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 roku, poz. 1340 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z. dnia 18 listopada 2005 roku w sprawie trybu przyznawania strażakowi Państwowej Straży Pożarnej równoważników pieniężnych za remont albo za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2005 roku Nr 241, poz. 2033), odmówił K. M. przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że K. M. (dalej zwany: "stroną", "skarżącym") złożył oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ( oświadczenie z dnia 16 czerwca 2016 roku), w którym stwierdził, że zamieszkuje wraz z żoną w T. K. przy ulicy D. [...] w lokalu, do którego tytuł prawny posiadają jego teściowie. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o PSP przedmiotowy równoważnik przysługuje funkcjonariuszowi, który nie posiada lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej temu miejscu, ale też lokalu takiego nie posiadają członkowie jego rodziny. W trakcie niniejszego postępowania stwierdzono, że Skarżący na mocy aktu notarialnego z dnia 28 kwietnia 2010 roku, nr [...], jest właścicielem udziału w wysokości ¼ w prawie domu mieszkalnego położonego w miejscowości Z. [...], gm. S. (dodatkowe oświadczenie Skarżącego z dnia 22.06.2016 roku). Decyzją z dnia [...] lipca 2016 roku, nr [...], Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w B. – odmówił przyznania Skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z uwagi na fakt posiadania lokalu znajdującego się w miejscowości pobliskiej. Na skutek odwołania Pana K. M. P. Komendant Wojewódzki Państwowej straży Pożarnej decyzją z dnia [...] września 2016 roku, nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 74 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Zgodnie z art. 74 ust. 3 tej ustawy o za miejscowość pobliską uważa się miejscowość, do której czas dojazdu publicznymi środkami transportu przewidziany w rozkładzie jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) najbliżej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliżej miejsca zamieszkania. Do czasu tego nie wlicza się dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której strażak dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe. W orzecznictwie przyjmuje się, że prawem pochodnym w stosunku do prawa do lokalu mieszkalnego jest wynikające z art. 78 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Świadczenie to ma charakter pochodny, zatem jeżeli w stosunku do strażaka nie zrealizowano pierwszego uprawnienia, wówczas należy mu wypłacać określoną kwotę pieniężną na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jego i członków jego rodziny. Skoro strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego o określonej przepisami prawa powierzchni w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, to równoważnik pieniężny przysługuje mu wówczas, gdy nie posiada on takiego lokalu (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012 roku sygn. akt 1 OSK 2094/11; wyrok WSA z dnia 31 października 2012 roku sygn. akt II SA/Sz798/12). Stosownie do art. 78 ust. 1 powoływanej ustawy o strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje równoważnik pieniężny zwany równoważnikiem za brak lokalu mieszkalnego jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie przysługującego im tytułu prawnego oraz nie zachodzi przypadek określony w art. 82 ust. 5 (dot. strażaka delegowanego do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości, otrzymującego kwaterę tymczasową). W świetle wyżej wymienionych przepisów organ odwoławczy uznał, że Pan K. M. nie może uzyskać równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, bowiem jest współwłaścicielem udziału w wysokości ¼ w prawie do domu mieszkalnego położonego w Z. [...], gm. S., położonego w miejscowości pobliskiej. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł Pan K. M., zarzucając naruszenie: a. przepisów prawa materialnego poprzez biedną wykładnię art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej polegającą na przyjęciu, iż użyte w tych przepisach pojęcie: "lokal mieszkalny lub dom" odnosi się do każdego lokalu mieszkalnego bez względu na jego powierzchnię mieszkalną, stan techniczny i faktyczną możliwość zamieszkiwania w nim i prawo do zajmowania lokalu przez inne osoby, b. procedury administracyjnej w szczególności'. - art. 7, 8, 9, 10 i 11 kpa a także art. 77 kpa w szczególności poprzez brak wnikliwego wyjaśnienia sprawy (naruszenie zasady prawdy materialnej). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku o ustroju sądów administracyjnych ( tj. Dz. U. z 2016 roku, poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zaistniały jakiekolwiek okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia [...] września czerwca 2016 roku, nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia [...] lipca kwietnia 2016 roku, nr [...] orzekającą o odmowie przyznania skarżącemu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Materialnoprawną podstawę wydanych przez organy obu instancji rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (t.j.: Dz. U. z 2013 roku, poz. 1340 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Z uregulowań zawartych w ustawie wynika, że strażak mianowany nie posiada lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 75 ust. 1 ustawy, jeżeli posiadany przez niego lokal, który nie został przydzielony w drodze decyzji z zasobów mieszkalnych, o których mowa w art. 76 ustawy, nie odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. W takiej sytuacji strażak może otrzymać lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale, a to z kolei oznacza, że może otrzymać równoważnik pieniężny za brak posiadania lokalu mieszkalnego odpowiadającego normom powierzchni mieszkalnej. Prawem pochodnym w stosunku do tego uprawnienia jest wynikające z art. 78 ust.1 ustawy uprawnienie do równoważnika pieniężnego. Przepis ten stanowi, że strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje równoważnik pieniężny, zwany dalej "równoważnikiem za brak lokalu mieszkalnego", jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 75, nie posiadają w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie przysługującego im tytułu prawnego oraz nie zachodzi przypadek określony w art. 82 ust. 5 (tj. gdy nastąpiło otrzymanie kwatery tymczasowej przez strażaka delegowanego do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości). W związku z faktem, że służbę pożarniczą cechuje dyspozycyjność jej funkcjonariuszy, polegająca na gotowości do wykonywania zadań w każdym czasie i o każdej porze, wymusza to konieczność zamieszkiwania tych funkcjonariuszy w pobliżu jednostki w której pełnią służbę. W związku z tym prawo otrzymania przez strażaka równoważnika pieniężnego związane jest z nieposiadaniem przez niego lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, aby strażak mógł zapewnić sobie we własnym zakresie zamieszkiwanie w pobliżu jednostki pełnienia służby (por. wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2009 roku, I OSK 1222/08, publ. LEX nr 552292). Zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza straży pożarnej, niezbędnych do prawidłowego wykonywania przez niego obowiązków, następuje wówczas, gdy posiada on lokal mieszkalny, spełniający określone kryteria. Zgodnie z treścią art. 76 ust. 2 ustawy strażakowi mianowanemu na stałe przydziela się lokal mieszkalny o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej przysługującym strażakowi normom zaludnienia. Przysługująca strażakowi norma zaludnienia lokalu mieszkalnego wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. W oparciu o zebrany w prawie materiał dowodowy organ administracji właściwie ustaliły, że Skarżący mieszka aktualnie w T. K. przy ulicy D. [...] w lokalu będącym własnością teściów. Zameldowany jest na pobyt stały w Ł. ul. Ż. i W. [...]. Jak wynika zaś z treści aktu notarialnego nr [...] z dnia 28 kwietnia 2010 roku, jest także współwłaścicielem udziału w wysokości ¼ w prawie do domu mieszkalnego położonego w miejscowości Z. [...], gmina S. Z protokołu oględzin powyższego domu dokonanych w dniu 11 lipca 2016 roku wynika, że składa się on z trzech pokoi mieszkalnych o powierzchni 17,50 m2, 16,40 m2 i 17,0 m2 oraz kuchni o powierzchni17,50 m2, łazienki o powierzchni 10,57 m2 i korytarza o powierzchni 4,80 m2. Dom wyposażony jest w instalację elektryczną, kanalizacyjną i ogrzewanie (piec kaflowy). Stwierdzono również, że pod względem konstrukcyjnym budynek jest w dobrym stanie technicznym nadaje się do zamieszkania. W świetle powyższych ustaleń trudno uznać za zasadny zarzut skarżącego, ze wyżej wymieniony budynek nie nadaje się do zamieszkania. Zdaniem Sądu Skarżącemu nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, bowiem jest on współwłaścicielem domu spełniającego wszystkie podstawowe wymogi techniczne pozwalające na zamieszkiwanie w nim, położonego w miejscowości pobliskiej. Przywoływanie treści art. 206 kc zaistniałym stanie faktycznym i prawnym nie znajduje uzasadnienia, ponieważ Skarżący może w każdej chwili objąć w posiadanie dom, który jest niezamieszkały, zaś pozostałe współwłaścicielki, jak wynika z treści aktu notarialnego – siostry skarżącego zamieszkują pod innymi adresami niż przedmiotowy dom. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu na okoliczność toczącego się postepowania w zakresie zniesienia współwłasności. Sąd nie podzielił również zarzutów Skarżącego co do naruszenia przepisów prawa procesowego, dotyczących ustaleń "zakresu władztwa Skarżącego nad nieruchomością, której jest współwłaścicielem" i nie ustalenie także " kto poza skarżącym i w jakim zakresie korzysta z nieruchomości wspólnej". Sąd zauważa, że decyzja wydana na podstawie art. 78 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej ma charakter konstytutywny. prawo do równoważnika pieniężnego nie powstaje bowiem z mocy prawa, a na podstawie decyzji , w której organ przyznaje należną pomoc finansową określając ściśle jej rodzaj oraz wysokość. Osoba ubiegająca się o taką pomoc winna przekazać organowi rozpoznającemu jej wniosek wszelkie dane potrzebne do jego załatwienia. W konkretnej sprawie Skarżący mógł zgłosić wszystkie kwestie ujęte w skardze, jako naruszenia procesowe i nie wyjaśnione przez organ – w czasie oględzin w dniu 11 lipca 2016 roku, w którym uczestniczył osobiście i podpisał protokół z adnotacją" zapoznałem się z treścią protokołu – nie zgłaszam uwag". W świetle powyższych okoliczności organy administracji zasadnie przyjęły, że przedmiotowy dom jest nie zamieszkały przez żadnego ze współwłaścicieli, który nie są zainteresowaniu objęciem jego w posiadanie – mimo, że nadaje się on do zamieszkania, bo spełnia wszelkie warunki techniczne W podsumowaniu Sąd stwierdza, że skoro skarżący ubiegał się o przyznanie mu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, to na nim spoczywał ciężar wykazania, że spełnia warunki do jego uzyskania, czego nie uczynił. W konsekwencji Sąd nie stwierdzając naruszeń prawa materialnego czy przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.