II SA/Bk 71/10

WyrokWSA w Białymstoku2010-08-25

Skład orzekający: Ireneusz Henryk Darmochwał, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Danuta Tryniszewska-Bytys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości przyległych do inwestycji mają prawo być stroną postępowania o pozwolenie na budowę w przypadku przebudowy linii energetycznej niskiego napięcia oraz czy organ prawidłowo zbadał ich interes prawny w postępowaniu wznowieniowym?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ nieprawidłowo odmówił uznania skarżących za strony postępowania, ponieważ wyłączenie ich działek z zakresu przebudowy linii energetycznej nie przesądza o braku interesu prawnego. Organ powinien był przeprowadzić wszechstronną analizę przepisów odrębnych, w tym prawa energetycznego, budowlanego i cywilnego, aby ustalić obszar oddziaływania inwestycji i interes prawny skarżących. Brak takiej analizy stanowi naruszenie art. 153 p.p.s.a. oraz innych przepisów proceduralnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpatrywał skargę małżonków N. na decyzję Wojewody P. oraz Starosty B. dotyczącą odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę linii energetycznej niskiego napięcia na gruntach wsi B. Skarżący zarzucili, że nie zostali uznani za strony postępowania, mimo że linia przebiega przez ich nieruchomości i ogranicza korzystanie z nich, w szczególności uniemożliwiając przejazd przez bramę wjazdową. Organ odmówił wznowienia postępowania, powołując się na zachowanie norm technicznych i brak interesu prawnego skarżących.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody P. z grudnia 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty B. z listopada 2009 r. Stwierdził, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi E. N. i F. N. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty B. z dnia [...] listopada 2009 roku numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.- Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2009 r. Nr [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z [...] listopada 2009 r. Nr [...] wydaną po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, a odmawiającą uchylenia własnej decyzji Starosty z [...] lipca 2007 r. Nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Z. E. B. D. sp. z o.o. pozwolenia na budowę i przebudowę linii energetycznej niskiego napięcia wraz z przyłączami na terenie gruntów wsi B. gm. B., na nieruchomościach oznaczonych nr geodezyjnymi [...] (kategoria obiektu XXVI). Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. Decyzją z [...] lipca 2007 r. znak [...] Starosta B., w sprawie z wniosku Z. E. B. D. sp. z o.o., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę i przebudowę linii energetycznej niskiego napięcia wraz z przyłączami na terenie gruntów wsi B. gm. B., na nieruchomościach szczegółowo wskazanych w pozwoleniu. Decyzja stała się ostateczna [...] sierpnia 2007 r. Pismem z 04 czerwca 2008 r. E. i F. małżonkowie N. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego opisaną na wstępie decyzją Starosty B. z uwagi na niezapewnienie im udziału w postępowaniu. Decyzją z [...] lipca 2008 r. Starosta B. odmówił żądanego wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 Kpa. Organ powołał treść art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i stwierdził, iż szczegółowe określenie, kto poza inwestorem może występować jako strona w postępowaniu o pozwolenie na budowę, możliwe jest wyłącznie na podstawie przepisów odrębnych np. przeciwpożarowych, z zakresu ochrony środowiska, czy techniczno-budowlanych tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - określających odległości usytuowania obiektów i urządzeń od innych obiektów i granic nieruchomości. Starosta wskazał, że w spornym projekcie budowlanym, elektroenergetyczna linia kablowa usytuowana została w drodze gminnej nr 62 w odległości 100 cm od granicy pasa drogowego, zaś projektowany słup został zlokalizowany 50 cm od granicy działki nr [...] stanowiącej własność skarżących. Powyższe zgodne jest z Polską Normą z 07.06.1976 r. PN-76/E-05125 "Elektroenergetyczne i sygnalizacyjne linie kablowe: projektowanie i budowa". W ocenie organu zaprojektowanie słupa linii nn w drodze nr [...] naprzeciw wybudowanej przez skarżących bramy na działce nr [...] (w oparciu o zgłoszenie dokonane już po wydaniu spornego pozwolenia na budowę linii energetycznej), nie stanowi sprzeczności, ponieważ z przedłożonego projektu wynika, że w miejscu gdzie zaprojektowano nowy słup nie ma zjazdu na działkę nr [...] z drogi nr [...]. W związku z tym, że inwestor zachował odległości przewidziane w przepisach szczególnych, nie może być mowy o oddziaływaniu obiektu budowlanego na nieruchomość skarżących nr [...], a zatem właścicielom tej nieruchomości nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na kwestionowaną budowę i nie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania w tym przedmiocie. Po zaskarżeniu powyższej decyzji przez E. i F. N. Wojewoda P. decyzją z [...] września 2008 r. utrzymał w całości w mocy decyzję Starosty B. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem wniosku inwestora było pozwolenie na budowę i przebudowę linii energetycznej niskiego napięcia wraz z przyłączami na terenie gruntów wsi B. gm. B., na oznaczonych nieruchomościach. Wniosek nie dotyczył pozwolenia na roboty w obrębie należących do skarżących działek o numerach [...] i [...], gdyż nie dotyczył demontażu linii na odcinku od słupa nr 12 do słupa nr 16, ani też przyłącza do budynku skarżących o nr 11 od słupa nr 13. Z dołączonych do wniosku dokumentów, między innymi projektu budowlanego wynikało, iż na powyższych działkach nie będą prowadzone żadne prace. W ocenie organu odwoławczego analiza projektu budowlanego pozwala ustalić, iż wykonanie planowanej linii energetycznej zgodnie z pozwoleniem na budowę nie ograniczy zagospodarowania terenu skarżących. Rozstrzygnięcie powyższe zostało zaskarżone przez E. i F. małżonków N. do sądu administracyjnego. Wyrokiem z 26 maja 2009 r. w sprawie II SA/Bk 799/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody P. oraz decyzję Starosty B. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Sąd wskazał, że badanie legitymacji skarżących na gruncie materiału z akt administracyjnych pierwotnego postępowania dowodzi niedopuszczalnego dokonania merytorycznej oceny statusu skarżących już we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego tj. jeszcze przed jego wznowieniem. Analizując przy tym projekt organy obydwu instancji stwierdziły, że skoro nie przewiduje on przebudowy napowietrznej linii niskiego napięcia na odcinku obejmującym grunty skarżących ani przebudowy przyłącza napowietrznego biegnącego od słupa nr 13 do budynku skarżących położonego we wsi B. pod nr 11, to skarżący nie mają interesu prawnego do bycia stroną postępowania. Pozostawiając poza przedmiotem oceny przyczynę (jej słuszność) pominięcia przez inwestora przebudowy fragmentu sieci na odcinku obejmującym grunty skarżących, sąd zauważył, że mają oni interes prawny w tym, by sprawdzić rozwiązania projektu pod kątem prawidłowości zabezpieczenia dalszego zasilania swoich budynków, czy gwarancji niezawodności funkcjonowania systemu elektroenergetycznego, którego część jedynie będzie przebudowywana. Obszar oddziaływania linii elektroenergetycznej z pewnością obejmuje tereny, na których są zlokalizowane urządzenia elektroenergetyczne umożliwiające przesył energii. Jak wskazał sąd, objęta kwestionowanym pozwoleniem na przebudowę linia elektroenergetyczna niskiego napięcia biegnie przez nieruchomości skarżących i zasila ich budynek (położony w B. pod nr 11). Na nieruchomościach skarżących usytuowana jest też część słupów linii niskiego napięcia częściowo przebudowywanej w oparciu o pozwolenie na budowę wydane w postępowaniu, w którym skarżący nie uczestniczyli. Już z tej właśnie przyczyny, że przedmiotem postępowania w sprawie pozwolenia na budowę była przebudowa linii, która na pewnym odcinku biegnie przez nieruchomości skarżących, nie można było odmówić żądanego przez nich wznowienia postępowania. We wznowionym postępowaniu dopiero należałoby ocenić, czy w rzeczywistości szczegółowe rozwiązania projektu budowlanego naruszają interes prawny skarżących w rozumieniu prawa budowlanego. Przepisami odrębnymi, w oparciu o które organy winny badać obszar oddziaływania inwestycji objętej zatwierdzonym projektem, powinny być przede wszystkim przepisy ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy i mając na uwadze wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku - Starosta B. postanowieniem z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] wznowił na żądanie E. N. i F. N. postępowanie zakończone pozwoleniem z [...] lipca 2007 r. nr [...] na budowę i przebudowę linii energetycznej niskiego napięcia wraz z przyłączami na terenie gruntów wsi B. gm. B., na nieruchomościach wskazanych w pozwoleniu na budowę. Następnie Starosta B. decyzją z [...] listopada 2009 r. odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] lipca 2007 r. Organ I instancji przytoczył treść przepisu art. 146 § 2 Kpa, a także podniósł, iż po wybudowaniu projektowanej linii i budowie nowych odcinków linii nn inwestor zamierza zdemontować część linii istniejącej. Demontaż tej linii nie został przewidziany na działce oznaczonej nr 61 stanowiącej własność państwa N. oraz niezaprojektowano przyłącza do ich domu, podczas gdy projektem objęto wszystkie sąsiednie działki. Organ podkreślił, że nie leży w kompetencjach administracji architektoniczno – budowlanej ocena przyczyn nieobjęcia demontażem linii nn działek małżonków N. Jak stwierdzono, organ nie może wpływać na zmianę zakresu wniosku złożonego przez inwestora. W dalszej części uzasadnienia decyzji Starosta powtórzył w całości argumentację z uchylonej przez WSA w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 799/08 własnej decyzji z [...] lipca 2008 r. Wskazał na zachowanie wymaganych Polską Normą z 07 czerwca 1976 r. PN-76/E-05125 odległości linii energetycznej nn - 100 cm od granicy pasa drogowego i nowego słupa w działce drogowej nr 62 - 50 cm od granicy działki nr [...] stanowiącej własność skarżących. W ocenie organu zaprojektowanie słupa w drodze nr [...] naprzeciw wybudowanej przez skarżących bramy na działce [...] (w oparciu o zgłoszenie dokonane już po wydaniu spornego pozwolenia na budowę linii energetycznej), nie stanowi sprzeczności budowlanej. Z przedłożonego projektu wynika, że w miejscu lokalizacji słupa nie ma zjazdu na działkę nr [...] z drogi nr [...], gdyż taki zjazd mógł być wykonany tylko na podstawie pozwolenia na budowę. W związku z tym nie może być mowy o oddziaływaniu obiektu budowlanego na nieruchomość skarżących nr [...]. Odwołania od powyższej decyzji złożyli F. i E. N. Wskazali, iż inwestor przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę nie dokonał uzgodnień z właścicielami gruntów przyległych, znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji, natomiast pozostawiona linia nn ze względu na zły stan techniczny powoduje awarie urządzeń. Odwołujący zarzucił naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, wskazując, iż wszyscy sąsiedzi, na których działkach posadowione są słupy, zostali uznani za strony postępowania. Przymiotu stron odmówiono tyko małżonkom N. F. N. podniósł, iż decyzją nr ...] z 2009 r. znak [...] K. N. - właściciel działki o nr geodezyjnym [...] został uznany za stronę postępowania, ze względu na okoliczność, iż bezużyteczna linia SN przebiega nad jego działką. W kwestii prawidłowości lokalizacji słupa wskazali, że na ogrodzenie i usytuowanie bramy wjazdowej posiadają pozwolenie zgodnie z wymaganym projektem i szkicem posadowienia, które organ zatwierdził w sprawie [...]. Na tych podstawach wywiedli, iż posiadają interes prawny w niniejszej sprawie. Wojewoda P. decyzją z [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty B. Organ odwoławczy wywodził, iż wniosek nie dotyczył pozwolenia na roboty budowlane w obrębie należących do skarżących działek o numerach [...] i [...], gdyż nie dotyczył prowadzenia robót budowlanych na tych działkach. W ocenie organu odwoławczego analiza projektu budowlanego pozwala ustalić, iż wykonanie planowanej linii energetycznej zgodnie z pozwoleniem na budowę nie ograniczy zagospodarowania terenu skarżących. Zdaniem organu skarżone pozwolenie nie porządkuje całkowicie sprawy przebudowy linii energetycznej niskiego napięcia wraz z przyłączami, bowiem w wyniku jego realizacji przebudowana została tylko część linii napowietrznej i tylko część przyłączy, a część pozostanie fizycznie w terenie. Jednakże organ odwoławczy nie może wpływać na zakres wniosku inwestora. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli E. i F. małżonkowie N. zarzucając organom obydwu instancji: 1. nieprawidłowe ustalenia, iż nie są stroną postępowania i naruszenie art. 28 pkt 2 prawa budowlanego, 2. naruszenie art. 32 pkt 1 Konstytucji RP poprzez wykluczenie jako jedynego ich budynku w przebudowie linii energetycznej niskiego napięcia, 3. art. 32 pkt 2 Konstytucji RP poprzez dyskryminację tj. umożliwienie inwestorowi ZEB pozostawienie w złym stanie technicznym instalacji energetycznej budynku. Skarżący argumentowali, iż są właścicielami gruntów przyległych do drogi gminnej, przy której (w tym naprzeciw bramy wjazdowej na działkę nr [...] stanowiącą ich własność) wznoszone będą pozostające w kolizji z korzystaniem z gruntów, słupy średniego napięcia i niskiego napięcia. Wojewoda P. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę przytoczył argumentację stanowiącą uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że istota rozstrzygnięcia sprowadzała się do oceny, czy Starosta B. zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku WSA sygn. akt II SA/Bk 799/08 z 26 maja 2009 r. przeprowadził wznowione postępowanie i odmówił uchylenia decyzji. Zdaniem Wojewody Starosta nie naruszył obowiązujących przepisów. Podczas rozprawy w dniu 17 sierpnia 2010 r. skarżący oświadczyli, że nie mieli dostępu do dokumentacji związanej z przebudową linii energetycznej. Brama wjazdowa została wykonana w 2007 r., zaś słup w 2009 r. i jest on tak ustawiony, że uniemożliwia przejazd przez bramę ciągnikiem z maszynami. Dlatego nie zgadzają się z organem, iż nie ogranicza on ich uprawnień właścicielskich. Zdaniem skarżących przyznanie im statusu strony mogłoby spowodować, że słup ustawiono by w innym miejscu. Przedłożyli dokumentację fotograficzną (k. 170 – 172). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek nie tylko z przyczyn w niej wskazanych, ale również z powodu uchybień przepisom prawa dostrzeżonych z urzędu przez sąd. W sprawie niniejszej WSA w Białymstoku orzekał już prawomocnym wyrokiem z 26 maja 2009 r. (II SA/Bk 799/08), którym uchylono decyzje organów obydwu instancji (Starosty i Wojewody) i udzielono wytycznych dotyczących ponownego przeprowadzenia postępowania. Skład obecnie orzekający przedmiotowymi wytycznymi był związany. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Związanie to oznacza, że w ponownym postępowaniu administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym nie można formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem oraz należy reagować poprzez treść nowego wyroku na sytuacje braku zastosowania się organów do wytycznych (vide wyrok NSA z 22.03.1999 r., IV SA 527/97, LEX nr 47275). Wytyczne udzielone przez WSA w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 799/08 koncentrowały się głównie na konieczności ustalenia przez organ interesu prawnego skarżących, co powinno nastąpić, jak wskazał sąd, dopiero po wznowieniu postępowania. Przedmiotowego wznowienia organ dokonał postanowieniem z [...] sierpnia 2009 r. Zatem w zakresie dotyczącym obowiązku wydania postanowienia o wznowieniu przed przystąpieniem do badania interesu prawnego - wytyczne sądu należało ocenić jako wykonane. Zdaniem składu orzekającego organy obydwu instancji ponownie prowadząc postępowanie nie zastosowały się jednak do związania oceną prawną i wskazaniami sądu ze sprawy II SA/Bk 799/08 w pozostałym zakresie dotyczącym zbadania interesu prawnego skarżących. W ten sposób doszło do naruszenia przepisu art. 153 p.p.s.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego sąd w obecnym składzie zobowiązany był do uchylenia - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. - zarówno decyzji zaskarżonej (Wojewody P. z [...] grudnia 2009 r.), jak i poprzedzającej jej wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej (Starosty B. z [...] listopada 2009 r.). Wznowione w sprawie niniejszej postępowanie dotyczyło zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę linii energetycznej niskiego napięcia wraz z przyłączami. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego obiekt budowlany powinien być projektowany i budowany w sposób zapewniający poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich oraz w sposób umożliwiający zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w jego zagospodarowaniu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie ma sporu, iż ustawowa definicja "obszaru oddziaływania obiektu" nie daje podstaw do zawężającego rozumienia tego określenia. W definicji tej jest mowa o terenie "wyznaczonym" w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu (vide wyrok NSA z 28.03.2007 r., II OSK 208/06, ONSAiWSA 2008/1/12). Do przepisów odrębnych należą normy różnych dziedzin prawa, w tym przepisy prawa budowlanego, z zakresu zagospodarowania przestrzennego, z zakresu ochrony środowiska, czy też z zakresu prawa energetycznego, a więc wszystkie mające wpływ na sposób zagospodarowania i przeznaczenia terenu. Dlatego, mając na uwadze powołane wyżej normy art. 28 ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 3 pkt 20 prawa budowlanego, skład orzekający w wyroku II SA/Bk 799/08 stwierdził - wbrew temu co przyjął organ – iż wyłączenie działek należących do małżonków N. z obszaru przebudowy linii niskiego napięcia (choć niepodlegające faktycznie kontroli organu) samoistnie nie mogło przesądzać o pozbawieniu ich statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Do takiej oceny organ byłby uprawniony tylko i wyłącznie po przeprowadzeniu wszechstronnej i wyczerpującej analizy przepisów odrębnych, spośród których sąd w uzasadnieniu wyroku z 26 maja 2009 r. wskazał na przepisy prawa energetycznego. Zauważyć należy, że objęte kontrolą w sprawie II SA/Bk 799/08 decyzje zawierały analizę zgodności z przepisami odrębnymi tj. Polską Normą z 1976 r. wpływu posadowienia słupa energetycznego w drodze nr [...] i w sąsiedztwie działki skarżących nr [...]. Zdaniem sądu w sprawie II SA/Bk 799/08 była to jednak ocena niewystarczająca. Ponadto nie zawierała "sprawdzenia rozwiązania projektu pod kątem prawidłowości zabezpieczenia dalszego zasilania budynków, czy gwarancji niezawodności funkcjonowania systemu elektroenergetycznego". Mimo tak sformułowanych wytycznych ani organ pierwszej, ani drugiej instancji postępowania wyjaśniającego w tym przedmiocie nie przeprowadziły. Również nawet jednozdaniowo do powyższej oceny prawnej w uzasadnieniach swoich decyzji organy się nie ustosunkowały. Uzasadnienia wydanych po ponownym rozpoznaniu sprawy rozstrzygnięć, w zakresie oceny interesu prawnego skarżących, są identyczne jak w decyzjach uchylonych i nie zawierają dodatkowych, wskazanych przez sąd jako wymagane – ocen prawnych i analiz zakresu obszaru oddziaływania inwestycji z punktu widzenia norm ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 z późn. zm.) i przepisów wykonawczych do niej. Stanowi to o naruszeniu art. 153 p.p.s.a. Niezależnie od oceny prawnej i wskazań sformułowanych w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Bk 799/08, ale też jak wymaga art. 153 p.p.s.a. niesprzecznie z nimi, wskazać trzeba, iż odmawiając małżonkom N. statusu strony z uwagi na zgodność posadowienia słupa energetycznego z Polską Normą - organ dokonał zawężającej wykładni pojęcia "obszaru oddziaływania inwestycji". Przedmiotowy obszar, jak wyżej wspomniano, "wyznacza się" na podstawie przepisów odrębnych. Oznacza to, że zachowanie minimalnych odległości obiektów budowlanych od granicy działek, granicy pasa drogowego, czy od innych obiektów nie przesądza jeszcze o ograniczeniu obszaru oddziaływania obiektu do terenu w tych minimalnych granicach (vide powoływany wyżej wyrok NSA z 28.03.2007 r.). Po to ustawodawca wprowadził zapis o przepisach odrębnych, by analiza "obszaru oddziaływania" nie zamykała się do jednej kategorii przepisów, ale ujmowała (wyznaczała) ten obszar w sposób kompleksowy. W takim kontekście należało przeprowadzić analizę zakresu terenu oddziaływania dodatkowego słupa nr 15a, a więc nie ograniczając się wyłącznie do regulacji Polskiej Normy, ale również sięgając do przepisów szczegółowych np. prawa budowlanego. Ustalenia bowiem wymaga, czy istnieją przepisy prawa administracyjnego, inne niż Polska Norma z 1976 r., przesądzające o tym, że nieruchomość małżonków N. nr [...] znajduje się lub nie znajduje się w obszarze oddziaływania linii NN objętej pozwoleniem z [...] lipca 2007 r. Również należałoby sięgnąć do przepisów prawa cywilnego określających zakres dopuszczalnego ingerowania w wykonywanie prawa własności. Źródłem interesu prawnego może być norma prawa materialnego nie tylko administracyjnego, ale należąca do każdej gałęzi prawa, w tym do prawa cywilnego. (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2008, tezy do art. 28 Kpa). Taką normę stanowić może przepis art. 140 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Brak analizy prawnej w powyżej wskazanym kierunku spowodował, że nie jest obecnie możliwa ocena prawidłowości stanowiska zajętego w zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji w zakresie odmowy uznania interesu prawnego skarżących w postępowaniu o pozwolenie na przebudowę linii NN, a więc i konsekwentnie w postępowaniu wznowionym. Bezspornie, jak podnosi organ i co wynika z akt sprawy, uzyskanie pozwolenia na przebudowę linii NN, w tym na posadowienie spornego słupa, stało się ostateczne, a przez to wykonalne dnia [...] sierpnia 2007 r. Nastąpiło to przed zgłoszeniem i wykonaniem bramy wjazdowej na działce nr [...] naprzeciwko słupa, który zrealizowano w 2009 r., podczas gdy bramę w 2007 r. (vide oświadczenie skarżącego z rozprawy k. 173). Bezsporne jest również, że skarżący nie posiadają prawnie zagwarantowanego wjazdu w miejscu posadowienia bramy. Powstała zatem sytuacja, gdy dwa legalnie zrealizowane obiekty tworzą stan faktyczny co najmniej budzący wątpliwości pod względem prawnym, bo prowadzący do ograniczenia uprawnień właścicielskich skarżących. Zdaniem składu orzekającego rzetelna i wyczerpująca analiza przepisów odrębnych, w tym przepisów prawa budowlanego i prawa cywilnego, na podstawie których można wyznaczyć obszar oddziaływania obiektu, powinna powyższe wątpliwości rozstrzygnąć. Organ zobowiązany jest przy tym wziąć pod uwagę, że w procesie zmierzającym do wyznaczenia takiego obszaru chodzi o wykazanie możliwości spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji. Należy więc przyjąć, że o ile istnieje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych na terenie narażonym na szkodliwe oddziaływanie są stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę (vide wyrok NSA z 07.04.2010 r., II OSK 1342/09, wyrok NSA z 19.11.2009 r., II OSK 1798/08 – dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezależnie od powyższego wskazać należy, że ocena, iż określony podmiot nie posiada przymiotu strony i nie może skutecznie żądać wznowienia (jak ustalono w postępowaniu administracyjnym w sprawie niniejszej), powinna prowadzić do odmowy uchylenia kwestionowanej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa z tym uzasadnieniem, iż brak przymiotu strony wyłącza konieczność merytorycznej oceny decyzji. W rozpoznawanym przypadku wskazany wyżej przepis wymieniono w rozstrzygnięciu decyzji pierwszoinstancyjnej, natomiast w jej uzasadnieniu powołano art. 146 § 2 Kpa, zgodnie z którym nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Ta podstawa prawna ma jednak zastosowanie wyłącznie po przeprowadzeniu merytorycznej oceny kwestionowanej decyzji, kończącej wznowione postępowanie. Przedmiotowej oceny w sprawie nie dokonano "zatrzymując się" na etapie oceny interesu prawnego skarżących. Powołanie przepisu art. 146 §2 Kpa było zatem nieuprawnione, powoduje istnienie sprzeczności w zaprezentowanym w uzasadnieniu decyzji rozumowaniu, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 Kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na to, że powyższego uchybienia nie dostrzegł i nie wyeliminował organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną – jego rozstrzygnięcie również można uznać za dotknięte tę samą wadą. Uszła również uwadze organu konieczność oceny zależności pomiędzy postępowaniem w przedmiocie wznowienia pozwolenia na budowę z [...] lipca 2007 r. a pozostającym w toku postępowaniem o stwierdzenie jego nieważności. Jak wynika z akt sprawy ostatnim chronologicznie rozstrzygnięciem w postępowaniu nieważnościowym jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2010 r. nr [...] uchylająca do ponownego rozpoznania decyzję Wojewody P. z [...] września 2009 r. GINB wskazał na konieczność oceny interesu prawnego małżonków N. w postępowaniu nieważnościowym. Stwierdzenie nieważności decyzji eliminują ją ex tunc (od daty jej wydania) powodując powstanie sytuacji, jakby nigdy nie istniała w obrocie prawnym. Uchylenie decyzji we wznowionym postępowaniu eliminuje decyzję wyłącznie na przyszłość (od daty uchylenia). Mając zatem na uwadze, iż stwierdzenie nieważności pozwolenia z [...] lipca 2007 r., o ile nastąpi, może wyeliminować pozwolenie z obrotu prawnego, a więc i pozbawić przedmiotu postępowanie wznowione – konieczna jest ocena zasadności zawieszenia wznowionego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa do czasu prawomocnego zakończenia postępowania nieważnościowego. Tej okoliczności organy w kontrolowanym w niniejszej sprawie postępowaniu nie wzięły pod uwagę, co stanowi o uchybieniu przepisowi art. 97 §1 pkt 4 Kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W postępowaniu prowadzonym ponownie, po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, po raz kolejny dokona organ oceny interesu prawnego skarżących z uwzględnieniem uwag zawartych w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności organ rozważy czy nieruchomości małżonków N. znajdują się w "obszarze oddziaływania inwestycji" rozumianym w sposób wyłożony przez skład orzekający w niniejszej sprawie oraz w sprawie II SA/Bk 799/08. Sięgnąć należy zatem do regulacji prawa energetycznego, prawa budowlanego i przepisów prawa cywilnego. Przeprowadzone rozumowanie i jego wynik organ wyczerpująco przedstawi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kpa i zawierającym ustosunkowanie się do wszystkich wytycznych z uzasadnienia w sprawie II SA/Bk 799/08 i niniejszego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W punkcie 2. wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Z uwagi na brak wniosku skarżących o zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowego – mimo uchylenia zaskarżonych decyzji sąd nie orzekał w tym przedmiocie na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło