II SA/Bk 724/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 07 lutego 2013 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie nakazania rozbiórki jednego przęsła ogrodzenia oraz zabezpieczenia pozostałej części ogrodzenia - oddala skargę.- Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wydał w dniu [...].05.2012 r. decyzję nr [...] nakazującą Państwu D. i P. O. (właścicielom działki nr geod. [...]) w terminie do dnia [...].09.2012 r. rozbiórkę jednego przęsła ogrodzenia między działkami nr geod. [...] i [...], położonymi w miejscowości K., gm. C., odchylonego od pionu na 30 cm oraz zabezpieczenia pozostałej części ogrodzenia w sposób trwały, zgodny ze sztuką budowlaną poprzez wykonanie konstrukcji wsporczej (podpór żelbetowych posadowionych na stopach żelbetowych wylewanych z betonu B-25) w sposób opisany w przedłożonej w dniu [...].04.2012 r. do akt sprawy ocenie technicznej. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Pani H. K. (dalej powoływana jako: "Skarżąca"), właścicielka działki nr geod. [...] Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., Nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) dalej powoływana jako p.b., ponieważ ogrodzenie stwarza zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. W tym zakresie ugruntowane jest stanowisko sądów administracyjnych, że obowiązki wynikające z art. 66 p.b. związane z utrzymaniem należytego stanu technicznego obiektu budowlanego winny być nałożone wyłącznie na właściciela nieruchomości lub jego zarządcę. Tym samym, właściciele nieruchomości sąsiednich, nie mają uprawnień strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 p.b. - wyrok NSA z dnia 4.07.2007 r. sygn. akt II OSK 999/06. Przyjąć zatem należało, że w spornym postępowaniu, dotyczącym stanu technicznego ogrodzenia należącego do Państwa D. i P. O., Skarżąca nie posiada statusu strony, a zatem podniesione przez nią w odwołaniu żądania nie mogą być uznane. Organ odwoławczy podkreślił, że wprawdzie organ l instancji uznał Państwa H. i M. K. za stronę tego postępowania, jednakże uznanie to, nie zwalnia organu odwoławczego z kontroli prawidłowości prowadzonego postępowania przez organ I instancji. Skoro z obowiązujących przepisów prawa nie wynika, aby Skarżąca była stroną postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 66 p.b., nie można było uznać, iż posiada ona interes prawny w zaskarżeniu decyzji organu I instancji. W ocenie organu, kwestia własności spornego ogrodzenia nie budzi wątpliwości, albowiem są nimi Państwo O., którzy nabyli własność nieruchomości o nr geod. [...] w 2003 r. wraz z wybudowanym przez poprzednich właścicieli ogrodzeniem. Poprzedni właściciele oświadczyli, iż sporny płot wykonali sami, co potwierdziła Skarżąca, zaznaczając jedynie, że dokonała została darowizna materiału na jego wykonanie. Na powyższą decyzję Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniosła o jej uchylenie w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia organowi II instancji. Skarżąca zarzuciła organowi błędne ustalenie własności przedmiotowego ogrodzenia i a w konsekwencji naruszenie art. 127 K.p.a., poprzez nieprzyznanie jej statusu strony postępowania. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 47 § 1 Kodeksu cywilnego poprzez przyjęcie, iż własność ogrodzenia może stanowić własność innych osób, niż grunt, na którym zostało ono wzniesione. Ogrodzenie zostało wzniesione przez poprzednich właścicieli działki o nr geod. [...], jednakże w jego budowie partycypowali także właściciele działki o nr geod. [...], dlatego też stanowi ono współwłasność obu sąsiadów. W odpowiedzi na skargę, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Zasadniczy spór w sprawie dotyczył ustalenia, czy Skarżąca - H. K., posiadała interes prawny w prowadzonym z urzędu postępowaniu administracyjnym w przedmiocie stanu technicznego ogrodzenia między działkami nr [...] i [...], położonymi w miejscowości K. Odpowiedź na postawione pytanie pozwoli na ustalenie, czy Skarżącej przysługiwało prawo złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie nakazania właścicielom działki o nr [...] rozbiórki uszkodzonej części ogrodzenia oraz zabezpieczenia w sposób trwały pozostałej jego części. Zgodnie z art. 61 pkt 1 p.b. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy. Przepis art. 5 ust. 2 ustawy stanowi zaś, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 tego artykułu. Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego obowiązany jest także, w świetle art. 61 pkt 2 p.b., zapewnić - dochowując należytej staranności - bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. W celu wyegzekwowania wypełnienia powyższych obowiązków przez podmioty wskazane w art. 61 p.b., w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska albo, że jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo, że jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo, że powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, właściwy organ, w drodze decyzji wydanej na podstawie w art. 66 ust. 1 p.b., nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, zakreślając termin wykonania tego obowiązku. Powyższe przepisy określają krąg podmiotów zobowiązanych do utrzymania obiektu budowlanego w odpowiednim stanie i nie budzi wątpliwości, że poza właścicielem nieruchomości udział w toczącym się w takiej sprawie postępowaniu może wziąć jedynie zarządca obiektu budowlanego. Wszelkie inne podmioty, w tym również właściciel sąsiedniej nieruchomości, mogą mieć jedynie interes faktyczny w określonym rozstrzygnięciu sprawy, w której - w razie złożenia przez te osoby zawiadomienia - postępowanie wszczynane jest z urzędu i prowadzone bez udziału tych osób jako stron postępowania. Mając na uwadze powyższe, przyjąć należy, że w postępowaniu w przedmiocie utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego nie ma podstaw do uwzględniania uzasadnionych interesów osób trzecich. W obecnym stanie prawnym właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają więc uprawnień strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowane (por. przykładowo: wyroki NSA z dnia: 4 lipca 2007 r., II OSK 999/06, LEX nr 366267 i 10 lutego 2011 r., II OSK 286/10, wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2010 r., II SA/Kr 541/09, wyroki WSA we Wrocławiu z dnia: 16 lipca 2009 r., II SA/Wr 173/09 i 29 czerwca 2009 r., II SA/Wr 217/09, wszystkie dostępne w bazie CBOSA www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie organy administracyjne słusznie przyjęły, że właścicielem spornego ogrodzenia są właściciele działki o nr geod. [...] - D. i P. O. Powyższe wynika nie tylko z oświadczeń P. O. (k. 41 akt adm.) i D. O. (k. 43 akt adm.), ale również oświadczenia Skarżącej (k. 42 akt adm.). Podnoszona na etapie postępowania administracyjnego jak i w skardze kwestia partycypowania Skarżącej w kosztach budowy spornego ogrodzenia, która miała miejsce w latach 90 ubiegłego stulecia, w żaden sposób nie wpływa na ustalenia, kto jest jego właścicielem. Podkreślić należy, iż stosownie do art. 152 k.c. właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. Powyższy przepis wyraźnie wskazuje, że dokonywanie nakładów na ogrodzenie, rozgraniczające sąsiednie działki w żaden sposób nie wpływa na prawa właścicielskie do tegoż ogrodzenia. Sąd pragnie podkreślić, iż w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym oceny stanu technicznego obiektu budowlanego prowadzonym na podstawie art. 66 ust. 1 p.b. nie rozstrzyga się kwestii własnościowych, dotyczących obiektu budowlanego zagrażającego między innymi bezpieczeństwu dla życia i mienia. Jednocześnie z akt sprawy niewątpliwie wynika, że sporne ogrodzenia znajdowało się w posiadaniu właścicieli działki o nr geoid. [...], dlatego też słusznie organy skierowały właśnie do Państwa O. decyzję nakazującą częściową rozbiórkę uszkodzonego ogrodzenia. Podkreślić należy, iż obowiązek ten został przez Państwa O. wykonany. W świetle powyższych rozważań zgodzić się należało z organem odwoławczym, że Skarżąca nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu przed organem I instancji. Stroną, stosownie do art. 28 K.p.a. jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skarżąca nie posiadała interesu prawnego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 p.b., a w konsekwencji nie była uprawniona do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. W konsekwencji należało przyjąć, że zaskarżona decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., umarzająca postępowanie odwoławcze, nie narusza prawa. Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy Sąd - działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - skargę oddalił.