II SA/Bk 732/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Placówki Terenowej w Z. z dnia [...] lipca 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów z akt sprawy p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowe w sprawie. J. G. (dalej powoływany także jako Skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na "pracowników Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Z. (...) poprzez bezpodstawną odmowę wydania mi na moja prośbę uwierzytelnionych kopii akt sprawy". W odpowiedzi na skargę z dnia 3 listopada 2016 r., organ wniósł o umorzenie postępowania wskazując, że w dniu 3 listopada 2016 r. uchylił w trybie autokontroli, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako "p.p.s.a.") zaskarżone postanowienie i przekazał Skarżącemu uwierzytelnione kopie dokumentów z akt sprawy. Pismem z dnia 2 grudnia 2016 r., w wyniku odpowiedzi na wezwanie Sądu, ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik Skarżącego, sprecyzował, że skarga dotyczy postanowienia z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów z akt sprawy. Jednocześnie, w ocenie pełnomocnika, mimo uwzględnienia skargi przez organ, sprawa przed Sądem nie jest bezprzedmiotowa, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, gdyż zawierało błędne pouczenie, że nie przysługuje na nie zażalenie. Dlatego też, w jego ocenie, Sąd powinien rozpoznać skargę i stwierdzić wydanie postanowienia z naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Z wskazanego uprawnienia do samokontroli w sprawie niniejszej skorzystał Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, wydając postanowienie z [...] listopada 2016 r., uwzględniające w całości skargę i uchylające w całości zaskarżone do tutejszego Sądu postanowienie. Owszem, w sentencji tegoż postanowienia organ wskazał błędną podstawę prawną rozstrzygnięcia (art. 154 k.p.a zamiast art. 54 § 3 p.p.s.a.) jednakże powyższy błąd w żadnym zakresie nie rzutował na ocenę prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Skarżący został zaspokojony w swoim żądaniu, zostały mu wysłane uwierzytelnione kopie żądanych przez niego dokumentów z akt sprawy. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn, niż wymienione we wcześniejszych punktach, stało się bezprzedmiotowe. W doktrynie i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe na skutek uwzględnienia skargi przez organ administracyjny w trybie autokontroli (tak np. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", J. P. Tarno, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006). Z bezprzedmiotowością postępowania "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. będziemy mieć do czynienia, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia – postanowienie NSA z 15 kwietnia 2014 r., II GSK 376/14. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że przedmiot zaskarżenia – postanowienie z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów z akt sprawy zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, dlatego też przestał istnieć przedmiot zaskarżenia. W konsekwencji niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe. Powyższej oceny nie zmienia kwestia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z błędnym pouczeniem o środku zaskarżenia. Skoro zostało uchylone przez organ (w wyniku uwzględnienia skargi i stwierdzenia, że zostało wydane z naruszeniem prawa) nie może być już przedmiotem oceny sądu, pod względem zgodności lub też nie z obowiązującymi przepisami prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.