II SA/Bk 732/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi Fundacja "P." w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 21 lutego 2024 r. nr 400.30/AH/I/2024 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o wydanie decyzji zobowiązującej Wójta Gminy N. do zwrócenia się do Starostwa Powiatowego w Siemiatyczach o "usunięcie z ewidencji gruntów niezgodnego z prawem oznaczenia gruntów" p o s t a n a w i a: odrzucić skargę; Postanowieniem z dnia 21 lutego 2024 r. nr 400.30/AH/I/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji zobowiązującej Wójta Gminy N. do zwrócenia się do Starostwa Powiatowego w Siemiatyczach o "usunięcie z ewidencji gruntów niezgodnego z prawem oznaczenia gruntów". Powyższe postanowienie zostało skutecznie doręczone Skarżącej Fundacji w dniu 6 marca 2024 r. i zawierało pouczenie o prawie do wystąpienia do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca Fundacja skorzystała z ww. uprawnienia. W konsekwencji powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku postanowieniem z dnia 19 marca 2024 r. utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 21 lutego 2024 r., znak: 400.30/AH/I/2024. W dniu 22 kwietnia 2024 r. Fundacja "P." w B. (dalej: "skarżąca Fundacja") złożyła skargę do tut. Sądu m.in. na ww. postanowienie SKO z dnia 21 lutego 2024 r. Postanowieniem z 11 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę skarżącej, wobec złożenia jej po upływie terminu. Zażalenie na ww. postanowienie złożyła skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjnych postanowieniem z dnia 15 listopada 2024r. sygn.. akt I OZ 705/24 uchylił zaskarżone postanowienie wskazując, że skoro w niniejszej sprawie strona skarżąca skorzystała z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, to tym samym zrezygnowała z możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie z 21 lutego 2024 r. W takiej sytuacji skarga do sądu administracyjnego na postanowienie z 21 lutego 2024 r. podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalna z powodu niewyczerpania środków odwoławczych. Sąd I instancji przyjął natomiast, że skarga została wniesiona po terminie i odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., pouczając skarżącą, że może ona wnieść zażalenie na wydane postanowienie. W ocenie NSA jakkolwiek w obu ww. sytuacjach dochodzi do odrzucenia skargi, to nie są tożsame środki zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi, albowiem od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do NSA i taka skarga, zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a., powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3. Z podanych względów NSA uchylił zaskarżone postanowienie, a sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Na wstępie należy wyjaśnić, że tut. Sąd rozpoznając powtórnie wywiedzioną w niniejszej sprawie – skargę związany jest wskazaniami NSA zawartymi w cyt. wyżej postanowieniu z dnia 15 listopada 2024r. - na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a."). Na mocy tego przepisu sąd I instancji rozpoznając ponownie sprawę na skutek postanowienia NSA związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym postanowieniu. Z kolei "wskazania co do dalszego postępowania" – stanowiąc z reguły konsekwencję oceny prawnej – dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu (...), uw. 2, 4 i 9 do art. 153). Mając powyższe na uwadze i ponownie rozpoznając przedmiotową skargę wskazać należy, że stosownie do treści art. 54a § 1 ww. ustawy jeżeli przed przekazaniem sądowi skargi jednej ze stron postępowania administracyjnego, inna strona tego postępowania zwróciła się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, przepisów art. 54 § 2-4 p.p.s.a. nie stosuje się. Organ rozpoznaje tę skargę jak wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o czym niezwłocznie zawiadamia stronę wnoszącą skargę. W myśl § 2, jeżeli po przekazaniu sądowi skargi jednej ze stron postępowania administracyjnego, inna strona tego postępowania zwróciła się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy organ niezwłocznie zawiadamia o tym sąd. Sąd niezwłocznie przekazuje skargę wraz z aktami sprawy temu organowi. Przepis § 1 zdanie drugie stosuje się. Z powyższego wynika, że jeżeli w toku postępowania administracyjnego jedna ze stron postępowania skorzysta z przysługującego jej uprawnienia polegającego na wyborze środka zaskarżenia, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. bądź art. 52 § 3 p.p.s.a. i złoży wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, to w takiej sytuacji procesowej, w odniesieniu do wszystkich stron postępowania zastosowanie znajduje zasada wynikająca z art. 52 § 1 p.p.s.a. i zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega decyzja wydana przez organ administracyjny na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższą regułę potwierdza treść art. 54a § 1 i 2 p.p.s.a., ponieważ jednoczesne złożenie w określonym czasie przez strony postępowania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skargi do sądu administracyjnego na tą samą decyzję administracyjną, wymaga rozpoznania przez organ administracyjny skargi jak wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W art. 54a p.p.s.a. potwierdzono zatem pierwszeństwo drogi administracyjnej, gdyż w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez jedną ze stron skargę do sądu administracyjnego drugiej ze stron należy potraktować jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że w takiej sytuacji procesowej znajduje zastosowanie ogólna reguła, zgodnie z którą skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że strona skorzystała z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a tym samym zrezygnowała z możliwości wniesienia skargi do tut. Sądu Administracyjnego na postanowienie z 21 lutego 2024 r. W takiej sytuacji wywiedziona do tut. sądu administracyjnego skarga na postanowienie z dnia 21 lutego 2024 r. podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna z powodu niewyczerpania środków odwoławczych. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił, o czym orzekł w sentencji postanowienia.