II SA/Bk 736/13

PostanowienieWSA w Białymstoku2014-04-15

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne, posiadająca zadłużenie i niskie dochody, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne, mimo posiadania dochodów z dzierżawy, dopłat unijnych i zwrotów, może zostać uznana za niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, jeśli jej miesięczny dochód jest niski, posiada znaczące zadłużenie, a majątek nie generuje wystarczających środków na pokrycie kosztów. W takiej sytuacji przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
E. Sz. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne na słabych glebach, z niskim miesięcznym dochodem z renty, dochodem z dzierżawy, jednorazowymi zwrotami (podatek akcyzowy, koszty sądowe, dopłaty unijne), znacznym zadłużeniem oraz toczącymi się postępowaniami egzekucyjnymi. Skarżący został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. Sz. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. E. Sz. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata podając, iż jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne ([...] ha) położone na bardzo słabych glebach. Pola uprawne są oddalone [...] km od zabudowań gospodarczych, co podnosi koszty produkcji rolnej. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS skarżący został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym, powyższe skutkuje tym, iż zachodzi konieczność wynajmowania pracowników do cięższych prac w gospodarstwie, co zwiększa koszty tej działalności. Majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r. oraz stare i niefunkcjonalne budynki gospodarskie. E. Sz. nie posiada zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje renta w wysokości 44 zł miesięcznie. Dodatkowo wnioskodawca otrzymuje czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł oraz uzyskał zwrot podatku akcyzowego w kwocie 1.100 zł i zwrot kosztów sądowych – 124 zł. Skarżący otrzymał także dopłaty unijne w kwocie 2.335 zł oraz zwrot kosztów w kwocie 124 zł. Toczące się postępowania egzekucyjne i zajęcia wierzytelności oraz ruchomości powoduje w ocenie skarżącego paraliż jego produkcji rolnej. Aktualnie skarżący ma zadłużenie na kwotę 14.000 zł (k. 351-352). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpatrywanym przypadku E. Sz. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem stałego miesięcznego utrzymania wnioskodawcy pozostaje renta w wysokości 465,14 zł (k. 352). E. Sz. otrzymuje również czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł oraz jednorazowy dochód z tytułu: zwrotu podatku akcyzowego w kwocie 1.100 zł, kosztów sądowych – 124 zł i dopłat unijnych w wysokości 2.335 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzą: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r. Skarżący aktualnie ma zaległości w płaceniu bieżących rachunków oraz toczą się w stosunku do niego postępowania egzekucyjne na kwotę 14.000, co znacznie ogranicza produkcję rolną. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość osiąganego miesięcznego dochodu w połączeniu z posiadanym zadłużeniem oraz brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż E. Sz. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Podkreślić przy tym należy, iż stanowisko to jest zgodne z postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2014 r. w sprawie II OZ 298/14 oraz z dnia 13 marca 2014 r. w sprawie sygn. akt II OZ 243/14. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło