II SA/Bk 741/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2005 r. sprawy ze skargi W. P. O. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego - oddala skargę.- Pismem z dnia 26 VII 2004 r. W. P. O. wystąpił do Powiatowego Urzędu Pracy w B. o przyznanie mu świadczenia przedemerytalnego od dnia 1 XI 2001 r. Decyzją z dnia [...] VIII 2004 r. wydaną z upoważnienia Starosty Powiatu B. organ odmówił przyznania żądanego świadczenia. W motywach tej decyzji ustalono, że W. O. od 1 IX 1961 r. do 31 X 2001 r. był zatrudniony w Fabryce Maszyn Rolniczych "[...]" S.A. w Cz. B. Umowa o pracę została z nim rozwiązana bez wypowiedzenia z winy pracownika. W związku z tym decyzją z dnia [...] XI 2001 r. odmówiono mu przyznania z dniem 8 XI 2001 r. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Prawo to przyznano mu od dnia 8 V 2002 r. w wysokości 572, 10 zł miesięcznie. W wymienionym na wstępie wniosku wnioskodawca podał, iż w wyniku procesu sądowego Sąd uznał za niezgodny z prawem sposób rozwiązania z nim umowy o pracę, zasądził mu odszkodowanie z tego tytułu i spowodował zmianę treści świadectwa pracy. Na podstawie tego wyroku Fabryka Maszyn Rolniczych "[...]" wystawiła nowe świadectwo pracy stwierdzające, iż "stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę (art. 97 § 3 Kodeksu pracy)". Fakty te wnioskodawca udowodnił odpowiednimi załączonymi do akt dokumentami. Organ uznał jednak, iż nie spełnił on obowiązujących do dnia 31 XII 2001 r. ustawowych warunków (z art. 37 k ustawy z 14 XII 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu – Dz. U. Nr 58, poz. 514 z 2003 r. z późn. zm.) do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego i z tego powodu odmówił mu przyznania żądanego świadczenia. Od wymienionej decyzji W. O. wniósł odwołanie, kwestionując ustalenie, iż nie spełnił warunku do uzyskania prawa do spornego świadczenia. W szczególności stwierdził, iż spełnił warunek zawarty w art. 37 k ust. 1 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do 31 XII 2001 r., gdyż do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy osiągnął okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 40 lat dla mężczyzn. Decyzją z dnia [...] IX 2004 r. Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 29 ust. 2 ustawy z 30 IV 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) uprawnienia skarżącego do świadczenia emerytalnego należy oceniać według stanu prawnego obowiązującego w dniu uznania go za osobę bezrobotną, to jest w dniu 8 XI 2001 r. Skarżący nie spełnił żądnego z czterech warunków do nabycia tego świadczenia, określonych w pkt. 1 – 4 art. 37 k ust. 1 ustawy z 14 XII 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W szczególności nie spełnił on warunków wskazanych w punktach 3 i 4 tego przepisu, gdyż rozwiązanie z nim stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy ani w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 XII 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 85 ze zm.). Na wymienioną decyzję W. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Zarzucił jej naruszenie art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 14 XII 1994 r. przez odmowę przyznania świadczenia przedemerytalnego i błędne uznanie, że rozwiązanie z nim stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, gdyż 4 miesiące po wypowiedzeniu umowy o prace została ogłoszona upadłość zakładu pracy. Zarzucił również naruszenie art. 8, 9, 11, 77, 80 i 107 § 3 kpa przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podał, iż przyczyną wypowiedzenia mu umowy o pracę była trudna sytuacja ekonomiczna zakładu pracy, co 4 miesiące później, w dniu 22 II 2002 r. spowodowało ogłoszenie upadłości tego przedsiębiorstwa. Ta trudna sytuacja stała się powodem działań oszczędnościowych w zakładzie pracy, w tym też redukcji zatrudnienia. Rozwiązanie umowy o pracę ze skarżącym nastąpiło więc z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy a wobec ponad 40 – letniego stażu pracy skarżący spełnił warunek do uzyskania prawa do spornego świadczenia. W odpowiedzi na tę skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. uznał, iż skarga jest nieuzasadniona a zaskarżona nią decyzja odpowiada obowiązującemu prawu. Wobec wieku skarżącego (ur. 30 IV 1947 r.), który w dacie rozwiązania z nim stosunku pracy ukończył 54 lata, dokładniejszej analizy wymagają tylko przepisy art. 37 k ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, które nie uzależniają prawa do świadczenia przedemerytalnego od ukończenia określonego wieku. Przepis art. 37 k. ust. 1 pkt 3 tej ustawy uzależniał nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego od uzyskania przez wnioskodawcę statusu osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osoba ta osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący, dla mężczyzny, 40 lat. Wnioskodawca bezspornie spełnia warunek 40 lat pracy w warunkach uprawniających do emerytury. Wnioskami zawartymi w skardze chciałby też wykazać, iż powodem rozwiązania umowy o pracę była trudna sytuacja zakładu pracy wymuszająca konieczność redukcji zatrudnienia, co też po upływie kilku miesięcy doprowadziło do ogłoszenia upadłości zatrudniającego go przedsiębiorstwa. Podane wyżej okoliczności nie były kwestionowane, lecz ich ustalenie – wbrew zarzutom ze skargi – było bezprzedmiotowe. Nie mogły one bowiem wpłynąć na treść decyzji rozstrzygającej wniosek skarżącego. Zawarte w omówionym przepisie ustawowe określenie "z przyczyn dotyczących zakładu pracy" nie może bowiem być rozumiane inaczej, niż uznał to za stosowne ustawodawca w legalnej definicji zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 20 a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie z tym przepisem ilekroć ustawa używa pojęcia "przyczyny dotyczące zakładu pracy" oznacza to rozwiązanie stosunku pracy z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcie stosunku pracy z powodu śmierci pracodawcy lub z powodu przejścia zakładu na innego pracodawcę. Aby więc uznać, że rozwiązanie stosunku pracy w rozumieniu art. 37 k ust. 1 pkt 3 ustawy z 14 XII 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze zm.) nastąpiło z "przyczyn dotyczących zakładu pracy" konieczne jest stwierdzenie, że ustanie stosunku pracy jest bezpośrednim następstwem jednej z okoliczności wymienionych w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 20 a tej ustawy. Nie wystarczy natomiast stwierdzenie, iż powodem wypowiedzenia stosunku pracy przez pracodawcę była trudna ekonomiczna sytuacja zakładu pracy, która następnie doprowadziła do ogłoszenia upadłości tego zakładu. Sposób rozwiązania ze skarżącym stosunku pracy w fabryce "[...]" w Cz. B. wykazuje dokument w postaci świadectwa pracy. Korzysta on z domniemania prawdziwości, chyba żeby jego treść została obalona innymi dowodami. Wynika z niego, iż umowa o pracę z W. P. O. została rozwiązana przez fabrykę "[...]" z dniem 31 X 2001 r. za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę (art. 97 § 3 Kodeksu pracy). Ponieważ upadłość tego zakładu pracy została ogłoszona dopiero w lutym 2002 r. ustanie stosunku pracy nie mogło być następstwem tej upadłości. W sprawie też nie wykazano, że ustanie stosunku pracy było następstwem innych okoliczności wskazanych przepisem art. 3 ust 1 pkt 20 a omawianej ustawy. Dotyczy to również przyczyny rozwiązania stosunku pracy wskazanej w przepisie art. 37 k ust 1 pkt. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, to jest z powodu niewypłacalności pracodawcy w rozumieniu ustawy z 29 XII 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 85 ze zm.). Należy więc uznać, iż w sprawie nie miało miejsce zarzucone skargą naruszenie przepisów prawa. Wobec bowiem bezspornego stanu faktycznego zbędne było prowadzenie dowodów w celu ustalenia trudnej sytuacji materialnej zakładu pracy w dacie rozwiązania ze skarżącym stosunku pracy, gdyż fakt ten nie ma znaczenia dla wyniku sprawy. Dlatego na mocy art. 151 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.