II SA/Bk 742/05

WyrokWSA w Białymstoku2006-01-24

Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Wojciech Stachurski, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres pobierania zasiłku macierzyńskiego i przebywania na zwolnieniu lekarskim powinien być zaliczany do sześciomiesięcznego okresu zatrudnienia wymaganego do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego?
Ratio decidendi
Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego i przebywania na zwolnieniu lekarskim nie jest okresem zatrudnienia w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, a zatem nie może być zaliczany do wymaganego sześciomiesięcznego okresu zatrudnienia bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, który jest warunkiem przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako przepisy szczególne, mają pierwszeństwo przed ogólnymi przepisami Kodeksu pracy dotyczącymi ustalania stażu pracy.
Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie wymogu sześciomiesięcznego okresu zatrudnienia bezpośrednio przed urlopem wychowawczym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca podtrzymała swoje zarzuty w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie asesor WSA Wojciech Stachurski,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego Oddala skargę Decyzją z dnia [...] maja 2005 roku Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G., powołując się na art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz § 3 Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. nr 213, poz. 2162), odmówił przyznania na rzecz skarżącej dodatku do zasiłku rodzinnego na dziecko – S. Ł., z tytułu sprawowania opieki nad nim w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Powodem odmowy przyznania tegoż świadczenia było nie pozostawanie przez skarżącą bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego w stosunku pracy przez okres sześciu miesięcy. Organ wskazał, iż skarżąca była zatrudniona w gospodarstwie rolnym od [...] stycznia 2005 roku do [...] marca 2005 roku, natomiast w okresie od [...] sierpnia 2004 roku do [...] stycznia 2005 roku nie pozostawała w stosunku pracy i w związku z tym pobierała świadczenie macierzyńskiego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na syna S. Ł.. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła pani M. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzję z dnia [...] czerwca 2005 roku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, przytaczając tożsamą argumentacje. Ponadto Kolegium przytoczyło treść przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujących zasady przyznawania zasiłku rodzinnego oraz rozporządzenie regulujące te kwestie. Na tej też podstawie wskazało, iż pani M. S. udowodniła, że pozostawała w zatrudnieniu w okresie od [...] marca do [...] sierpnia 2004 roku, a następnie od [...] stycznia do [...] lutego 2005 roku. Od dnia [...] marca 2005 roku za zgodą pracodawcy skarżąca przebywa na urlopie wychowawczym. Zestawienie tych faktów w ocenie Kolegium potwierdza, że w świetle przepisów art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przysługuje skarżącej prawo do omawianego dodatku, ponieważ bezpośrednio przez uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w zatrudnieniu jedynie przez okres niespełna 2 miesięcy. Natomiast art. 186 § 1 kp dotyczy jedynie sposobu ustalania stażu pracy związanego z ustalaniem prawa do urlopu wychowawczego, gdyż przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych i przepisy wykonawcze do tej ustawy jako przepisy specjalne ustalają inny tryb ustalania okresu pracy upoważniającego do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego. W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pani M. S. podtrzymała zarzuty wskazane w odwołaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Organy rozpatrujące sprawę zakończoną zaskarżoną decyzją nie naruszyły bowiem przepisów ustawy z dnia z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. nr 213, poz. 2162). Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje m.in. matce uprawnionej do urlopu wychowawczego, jeżeli dziecko pozostaje pod jej faktyczną opieką, nie dłużej jednak niż przez okres wskazany w tym przepisie. W myśl ust. 5 tegoż przepisu dodatek ten nie przysługuje osobie która: 1. bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w zatrudnieniu przez okres krótszy niż 6 miesięcy; 2. podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową w okresie korzystania z urlopu wychowawczego; 3. dziecko przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu albo w żłobku, przedszkolu lub innej instytucji zapewniającej dzienną opiekę lub w innych przypadkach zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem; 4. w okresie urlopu wychowawczego korzysta z zasiłku macierzyńskiego. W przedmiotowej sprawie organ uznał, iż skarżącej nie przysługuje uprawnienie do uzyskania dodatku do zasiłku rodzinnego z uwagi na to, że skarżąca bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w zatrudnieniu przez okres krótszy niż 6 miesięcy. Bezspornie również w ocenie Sądu pani M. S. udowodniła, że pozostawała w zatrudnieniu w okresie od [...] marca do [...] sierpnia 2004 roku, a następnie od [...] stycznia do [...] lutego 2005 roku. Powyższa okoliczność znajduje potwierdzenie w zaświadczeniu nr [...] z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B., Inspektoratu w Z., w którym wskazano iż w tym okresie skarżąca była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego (akta administracyjne). Od dnia [...] marca 2005 roku za zgodą pracodawcy skarżąca przebywa na urlopie wychowawczym. Niewątpliwie zatem skarżąca w okresie od [...] sierpnia 2004 roku do [...] stycznia 2005 roku nie pozostawała w stosunku pracy, a w okresie od [...] września 2004 roku przebywała na urlopie macierzyńskim i w związku z tym pobierała świadczenie macierzyńskiego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zaświadczenie z ZUS k. 13 akt sprawy). Zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest więc ustalenie czy okres od dnia [...] sierpnia 2004 roku do dnia [...] stycznia 2005 roku, kiedy to skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim i urlopie macierzyńskim, winien być zaliczony do okresu zatrudnienia uprawniającego do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego. W tym bowiem jedynie zakresie skarżąca i organ administracji mają odmienne wnioski. W świetle art. 3 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych obowiązującej w dacie składania wniosku przez skarżącą i wydania decyzji, przez "zatrudnienie" należy rozumieć zatrudnienie lub inną pracę zarobkową w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W art. 2 ust. 25 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz.U. z 2003 roku, nr 58, poz. 514) wskazano, iż "zatrudnienie" oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą. Przepisy te zatem jednoznacznie określają jakie okresy można zaliczyć do okresu zatrudnienia w rozumieniu tych ustaw i nie może być tu mowy o jakiejkolwiek dowolności przy ustalaniu okresu zatrudnienia uprawniającego do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego. Trafnie zatem organ II instancji wskazał, iż przepisy Kodeksu pracy nie mogą mieć w tej sprawie zastosowania. Niewątpliwie art. 186 § 1 Kodeksu pracy służy całkowicie innemu celowi, a mianowicie reguluje sposób obliczania stażu pracy związanego z nabyciem uprawnienia do urlopu wychowawczego. Przepis natomiast art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest przepisem szczególnym (lex specialis) i dookreśla szczegółowo kwestie przyznawania dodatku do zasiłku rodzinnego, w tym wymaganego okresu zatrudnienia. Organ administracji publicznej może zatem stosować tylko przepisy szczególne i na ich podstawie ustalać kto spełnia kryteria określone w tej ustawie. O takim rozumieniu wzajemnej relacji obu ustawy świadczy nie tylko wykładnia językowa ich treści, ale również systematyka i cel wskazanych regulacji. Mając powyższe na uwadze zasadnie organy obu instancji uznały, iż skarżącej nie przysługuje uprawnienie do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego. Stąd skargę oddalono (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło