II SA/Bk 752/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. M. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] w przedmiocie uznania za niezasadne wezwania do usunięcia naruszenia prawa p o s t a n a w i a odrzucić skargę W dniu [...] października 2015 r. Rada Miejska w S. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie załatwienia wezwania wystosowanego przez H. M. a zawierającego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (wezwanie z dnia 20 października 2015 r.). Zdaniem wzywającej, Rada naruszyła prawo dwiema uchwałami tj. uchwałą z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi radnego J. F. i H. M. na działanie Burmistrza S. i Zastępcę Burmistrza S. oraz uchwałą z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi H. M. na działanie Burmistrza S. Wezwanie zostało uznane w uchwale z dnia [...] października 2015 r. za niezasadne, a motywy tego stanowiska znalazły się w uzasadnieniu stanowiącym załącznik do uchwały. W piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. H. M., wskazując art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zaskarżyła uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] października 2015 r. jako naruszającą jej interes prawny. W obszernej skardze wyjaśniła jakie są, jej zdaniem, źródła jej interesu prawnego w przedmiotowej sprawie oraz równie obszernie uzasadniła, dlaczego uważa działania organów Gminy S. dotyczące wykonania przykanalika do istniejącego kolektora sanitarnego za niezgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że skarga nie została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu, bowiem jej przedmiot nie mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych określonym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. W sprawie niniejszej, z treści skargi wynika w sposób jednoznaczny, że jej przedmiotem jest uchwała Rady Miejskiej w S. z dnia [...] października 2015 r. w sprawie załatwienia (uznania za bezzasadne) wezwania wystosowanego przez Skarżącą do tejże Rady o usunięcie naruszenia prawa określonymi precyzyjnie w skardze uchwałami. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 z późn. zm.), dalej jako u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Na podstawie tej regulacji przedmiotem skargi do sądu administracyjnego mogą się stać tylko takie uchwały lub zarządzenia podjęte przez organ gminy, które rozstrzygają w sposób władczy o prawach lub obowiązkach skarżącego i jednocześnie są aktami "z zakresu administracji publicznej". Chodzi zatem o uchwały zawierające element regulacyjny, zobowiązujący, zakazujący czy dozwalający, aby możliwe było oddziaływanie na interes prawny skarżącego (vide W. Kisiel, teza 2.2., komentarz do art. 101 u.s.g., System Informacji Prawnej Lex). Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, należy nadto precyzująco wskazać, że w przepisie art. 101 ust. 1 u.s.g. chodzi o interes prawny mający oparcie w przepisach prawa materialnego tzn. taki, który kształtuje prawnomaterialną sytuację strony skarżącej. Skarga na uchwałę załatwiającą wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wniesione na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest skargą na uchwałę, która kształtuje materialnoprawną sytuację Skarżącej w sprawie niniejszej, a tym samym skardze tej nie może zostać nadany bieg prowadzący do merytorycznego jej rozpoznania. Jak wynika z treści art. 101 ust. 1 u.s.g. skuteczna realizacja w tym trybie prawa do sądu następuje według następującego schematu: najpierw następuje podjęcie uchwały z zakresu administracji publicznej zawierającej wyżej wspomniany "element regulacyjny"; następnie podmiot niezadowolony z treści tej uchwały wnosi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które może zostać załatwione "uchwałą w sprawie wezwania" lub do którego organ się nie ustosunkuje; końcowo podmiot niezadowolony może wnieść skargę do sądu na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., przy czym powinna być to skarga nie na "uchwałę w sprawie wezwania" ale na uchwałę z zakresu administracji publicznej (której w wezwaniu zarzucał naruszenie prawa). Schemat ten oznacza, że "uchwała w sprawie wezwania" nie jest uchwałą z zakresu administracji publicznej zawierającą element regulacyjny dla praw lub obowiązków materialnoprawnych skarżącego, ale jest tylko etapem na drodze do zaskarżenia uchwały pierwotnej (regulacyjnej). Stąd też "uchwała w sprawie wezwania" nie posiada samodzielnego, podlegającego odrębnemu zaskarżeniu bytu prawnego. Nie jest ona zatem uchwałą, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. tj. aktem prawa miejscowego lub innym aktem organu jednostki samorządu terytorialnego podjętym z zakresu administracji publicznej w rozumieniu tego przepisu. Wezwanie, którego zaskarżona w sprawie niniejszej uchwała z dnia [...] października 2015 r. dotyczy, jest jedynie warunkiem formalnym kwestionowania przed sądem uchwał, wobec których wezwanie było kierowane. Stąd też skarga na uchwałę z dnia [...] października 2015 r. jest niedopuszczalna (vide np. postanowienie z dnia 20 września 2011 r., II SA/Bk 624/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Na marginesie wskazać należy, wbrew stanowisku organu, że niedopuszczalność zaskarżenia do sądu spornej w sprawie niniejszej uchwały (załatwiającej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) powodowała, iż Skarżąca nie była zobowiązana do uprzedniego wezwania Rady do tego, aby usunęła naruszenie prawa, do którego doszło uchwałą z dnia [...] października 2015 r.