II SA/Bk 753/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego działek oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., nr[...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Z. z dnia [...] października 2013 r., nr[...], w przedmiocie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego działki nr [...] z działkami nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz odmówiło wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego ustalenia granicy działki nr [...] z działkami nr [...], nr [...] i nr [...], położonych w obrębie geod. D. P. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. A. F. współwłaściciel działki nr [...] położonej we wsi D.P. złożył do Wójta Gminy Z. wniosek o wszczęcie postępowania dotyczącego ustalenia granicy działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] oraz działki oznaczonej nr [...] ze wszystkimi działkami sąsiednimi. Po rozpatrzeniu wniosku Wójt Gminy Z. postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., nr [...], w punkcie 1 wszczął postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia granicy działki nr [...] będącej własnością M. i A. F. z działkami nr [...] (własność M. i P. J.), nr [...] (własność L. R.), nr [...] (własność W. C.), nr [...] - droga (własność gminy Z.), zaś w punkcie 2 odmówił wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego ustalenia granicy działki nr [...] (własność M. i P. J.) z działkami nr [...] (własność W.C.), nr [...] i [...] – drogi - własność gminy Z. w związku z tym, że wnioskodawca nie jest właścicielem działki nr [...], a tym samym stroną postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...]listopada 2013, nr[...], po rozpatrzeniu zażalenia A. F. na postanowienie Wójta Gminy Z., w przedmiocie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Po rozpatrzeniu skargi A. F. na ww. postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 1126/13, uchylił zaskarżone postanowienie. Ponownie rozpatrując sprawę, SKO w Ł. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., nr[...], utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Z. z dnia [...] października 2013 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że organ I instancji zasadnie w punkcie 1 zaskarżonego postanowienia wszczął postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia z czterech stron granic działki będącej współwłasnością wnioskodawcy, a także słusznie odmówił w punkcie 2 postanowienia wszczęcia postępowania w zakresie rozgraniczenia działki nr [...] nie będącej własnością wnioskodawcy (z pozostałych stron innych niż granica z działką [...]) z działkami sąsiednimi, które także nie są własnością wnioskodawcy. Kolegium podniosło, że wobec tego, iż wnioskodawca nie ma przymiotu strony w sprawie rozgraniczenia działek wymienionych w punkcie 2 ww. postanowienia, zasadna jest, stosownie do art. 61 a k.p.a, odmowa wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego w tym zakresie. Ponadto wyjaśniono, że skoro w przedmiotowym postępowaniu nie podlegają ocenie argumenty merytoryczne, dlatego do rozpatrzenia zażalenia nie jest wymagany udział zainteresowanego. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem A. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła nierzetelność, niesprawiedliwość i naruszenie prawa, a także rozpatrzenie zażalenia bez jej udziału. Ponadto skarżący opisał dotychczasowy przebieg postępowania. Podniósł m.in., że geodeta dokonując w 2006 r. i w 2009 r. podziału działek pomniejszył działkę o nr. geod. [...] i powiększył działkę o nr geod. [...] od strony drogi gminnej nr [...]. Zaznaczył, że żąda rozgraniczenia obydwu działek z czterech stron, ażeby wyszły na jaw błędy geodety, co z kolei doprowadzi do odzyskania zabranej mu w 2006 r. i 2009 r. ziemi na skutek błędnego jej podziału. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ podniósł, że Wójt Gminy Z. postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie rozgraniczeniowe i orzekł o rozgraniczeniu działek nr [...] i [...] (droga gminna) z działką nr [...]- stanowiącą współwłasność M. i P. J. i zatwierdził ich granice decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...]. Zatem sprawa, o którą chodzi skarżącemu została załatwiona, tylko bez jego udziału z uwagi na fakt, że żadna z działek, które były rozgraniczane w tym postępowaniu nie stanowiła własności skarżącego. W piśmie procesowym z dnia 12 listopada 2014 r. skarżący podniósł m.in., że pomimo, iż domagał się rozpatrzenia "odwołania" Kolegium z jego udziałem, organ nie przychylił się do jego prośby oraz, że geodeta dokonał błędnego podziału działki [...] na działki [...] i [...]. Podczas rozprawy w dniu 13 listopada 2014 r. skarżący oświadczył, że domaga się rozgraniczenia działki [...] z działkami o nr [...] oraz [...] i [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.,) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy, wydając zaskarżony akt, nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że w sprawie niniejszej WSA w Białymstoku orzekał już prawomocnym wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2014 r. (II SA/Bk 1126/13), którym uchylono postanowienie SKO w Ł. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy Z. z dnia [...] października 2013 r. Skład obecnie orzekający jest związany poczynionymi tam wytycznymi. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Wytyczne Sądu sprowadzały się do stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia nie miało miejsca. Zdaniem składu orzekającego, Kolegium odniosło się do wytycznych zawartych w ww. wyroku i rozpatrzyło zażalenie z dnia p[...] października 2013 r. na postanowienie Wójta Gminy Z. z dnia [...] października 2013 r. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżone postanowienie SKO w Ł. z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy Z. z dnia [...] października 2013 r. w przedmiocie wszczęcia oraz odmowy wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego działek położonych w obrębie geod. D. P. Na wstępie należy wyjaśnić, że art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) stanowi, że wójtowie (burmistrz, prezydent) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek. Możliwość wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego z urzędu ograniczona została w art. 30 ust. 2 tylko do przesłanek wskazanych w tym przepisie, które w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą. Ustawa nie określa wprost kręgu podmiotów będących stronami postępowania rozgraniczeniowego. Dlatego dla ustalenia komu przysługuje legitymacja strony takiego postępowania konieczne jest sięgnięcie do art. 28 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy wydaje się w nim decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na jej prawa i obowiązki (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 419/14 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 47/14). W piśmiennictwie wskazuje się, że stronami w postępowaniu rozgraniczeniowym będą właściciele (współwłaściciele) i użytkownicy wieczyści rozgraniczanych nieruchomości, a także ich samoistni posiadacze oraz podmioty, którym przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do tych nieruchomości (m.in. użytkowanie, służebność, hipoteka) (por. E. Mzyk, Podział i rozgraniczenie nieruchomości, Warszawa-Zielona Góra 1997, s. 129, a także D. Felcenloben, Granice nieruchomości i sposoby ich ustalania, Warszawa 2011, s. 280). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd stwierdził, że Kolegium zasadnie utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Wójt Gminy Z. postanowieniem z dnia [...]października 2013r. w punkcie 1 zaskarżonego postanowienia wszczął postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia z czterech stron granic działki będącej współwłasnością wnioskodawcy, a w punkcie 2 postanowienia odmówił wszczęcia postępowania w zakresie rozgraniczenia działki nr [...] - nie będącej własnością wnioskodawcy (z pozostałych stron innych niż granica z działką [...]) z działkami sąsiednimi, które także nie są własnością wnioskodawcy. Z akt sprawy bezsprzecznie bowiem wynika, że skarżący jest właścicielem działki nr [...], zaś właścicielami działki nr [...] są M. i P. J. Ponadto, jak słusznie stwierdził organ, skarżący nie jest też współwłaścicielem działki [...] oraz [...] i [...]. Właścicielem działki nr [...] jest W. C., zaś działki o nr [...] i [...] to droga gminna, stanowiąca własność gminy. Skoro zatem skarżący nie jest właścicielem działki o nr [...], użytkownikiem wieczystym, posiadaczem samoistnym, a także nie posiada względem niej żadnego ograniczonego prawa rzeczowego, to nie ma interesu prawnego w zakresie jej rozgraniczenia z działkami nr [...], nr [...] i nr [...]. Tym samym nie jest stroną postępowania rozgraniczeniowego w tym zakresie. Ma natomiast interes prawny do ustalenia granicy działki oznaczonej numerem [...] i dlatego organ wszczął postępowanie w zakresie jej rozgraniczenia z działkami sąsiednimi. O ile ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne jednoznacznie określa w art. 30 ust. 4 formę wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego stanowiąc, że jego wszczęcie zarówno na wniosek jak i z urzędu następuje w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie, to równocześnie nie wypowiada się w jakiej formie organ może odmówić wszczęcia postępowania. W ocenie Sądu, organy zasadnie zatem odmówiły wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego ustalenia granicy działki o nr [...] działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a Przepis ten stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania . W tym miejscu należy też podkreślić, że Wójt Gminy Z. postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie rozgraniczeniowe i orzekł o rozgraniczeniu działek nr [...] i [...] (droga gminna) z działką nr [...] - stanowiącą współwłasność M. i P. J. i zatwierdził ich granice decyzją z dnia [...]stycznia 2014 r., nr[...]. Organ odwoławczy podniósł, że sprawa, o którą chodzi skarżącemu została załatwiona, tylko bez jego udziału z uwagi na fakt, że żadna z działek, które były rozgraniczane w tym postępowaniu nie stanowiła własności skarżącego. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 października 2012 r. (sygn. akt I OSK 1124/11) ustawodawca określając w art. 30 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zasadę wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, tym samym nałożył na organ właściwy obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Uznając zatem, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała sytuacja, w której wniosek w spawie ustalenia granicy działki nr [...] złożyła osoba, która nie może być uznana za stronę postępowania, organy prawidłowo na podstawie art. 61a k.p.a. odmówiły wszczęcia postępowania w ww. zakresie. Sąd pragnie również podkreślić, że organ słusznie w zaskarżonym postanowieniu wyjaśnił skarżącemu, że w związku z odmową wszczęcia postępowania nie podlegają ocenie argumenty merytoryczne i dlatego do rozpatrzenia zażalenia nie jest wymagany udział zainteresowanego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela argumentację rozstrzygnięć organów obu instancji, albowiem jest ona, wbrew twierdzeniu skarżącego, zgodna z obowiązującym prawem. Nie zasługiwał również na uwzględnienie podniesiony przez skarżącego zarzut nierzetelności i niesprawiedliwości. Sąd nie dopatrzył się w niniejszym postępowaniu działań organów, które takim mianem można by określić. Z kolei kwestia błędnego, zdaniem strony skarżącej, podziału działki nr [...] na działki o nr [...] i [...] nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. Natomiast podkreślenia wymaga, że we wszczętym postępowaniu rozgraniczeniowym kwestia ustalenia granic pomiędzy działkami o nr [...] i nr [...] oraz rozgraniczenie w tym zakresie będzie miało miejsce, gdyż to wynika wprost z pkt 1a postanowienia Wójta Gminy Z. z dnia [...] października 2013 r. W ocenie Sądu, wydanie kwestionowanych postanowień poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a). Zgodnie zaś z art. 124 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w rozstrzygnięciach zawarto podstawowe ich elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowiska organów i wyjaśniono podstawy prawne postanowień z przytoczeniem przepisów prawa. Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znalazły oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, skargę należało oddalić. Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.