II SA/Bk 77/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Andrzej Melezini,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę Skarga została wywiedziona na tle następujących ustaleń faktycznych. Wnioskiem z dnia [...].11.2013 r. Pani M. I. (zwana dalej "Skarżącą") wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o ustalenie na okres zasiłkowy 2013/2014 zasiłku rodzinnego na: (1) K. I. z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2014/2015 i dodatkiem z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania na pokrycie wydatków związanych z zapewnieniem dziecku możliwości dojazdu z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, (2) na S. I. z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2014/2015. Decyzją z dnia [...].11.2013 r., nr [...]wydaną z upoważnienia Wójta Gminy C. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. przyznano wnioskowane świadczenia z wyjątkiem dodatku do zasiłku rodzinnego na K. I. z tytułu podjęcia przez ww. nauki w szkole poza miejscem zamieszkania w związku z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły na okres od 01.11.2013 r. do 31.10.2014 r. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca podniosła, że córka K. jest dzieckiem niepełnosprawnym w stopniu znacznym i w związku z orzeczeniem Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w B. P. wymaga specjalnego kształcenia. Uczy się w szkole specjalnej w B. P., ponieważ w Gminie C. nie ma takiej szkoły. Szkoła specjalna jest szkołą przysposabiającą na każdym etapie, w tym także szkoły ponadgimnazjalnej. Strona skarżąca zaznaczyła, że gdyby K. była zdrowym dzieckiem uczyłaby się w tym wieku w szkole średniej. Ponadto podniosła, że córka jest codziennie dowożona do szkoły oddalonej o 17 km, a gmina takiego dowozu nie zapewnia i odmawia podpisania umowy o zwrot kosztów. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...].12.2013 r. nr [...]utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że podstawę materialnoprawną uprawnienia do wnioskowanego dodatku stanowi art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz.1456), zwanej dalej: "u.ś.r." Zgodnie z powołanym przepisem dodatek z tytułu podjęcia nauki poza miejscem zamieszkania przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, w przypadku dojazdu do szkoły ponadgimnazjalnej, a także szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadgimnazjalnej - w wysokości 50 zł miesięcznie na dziecko. Z treści ww. przepisu wynika, że prawo do przedmiotowego dodatku przysługuje rodzicom na okres nauki tylko w szkole ponadgimnazjalnej lub w szkole artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki. W związku z tym, że córka Skarżącej jest uczennicą Gimnazjum Specjalnego, a nie szkoły ponadgimnazjalnej, czy szkoły artystycznej, to zdaniem Kolegium, Skarżącej nie przysługuje wnioskowany dodatek. Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że warunki jakie muszą zostać spełnione, aby możliwe było przyznanie świadczeń rodzinnych, zostały jednoznacznie określone w ustawie, a zatem nie dają podstaw do uznaniowego załatwienia sprawy. Mając powyższe na względzie Kolegium podniosło, że zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem organu odwoławczego ustawodawca nie wprowadził dla początkowego okresu nauki, tj. okresu szkoły podstawowej i gimnazjum dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z zapewnieniem dziecku możliwości dojazdu z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał wyrok WSA w Olsztynie z dnia 15.07.2010 r. sygn. akt II SA/Ol 529/10. W skardze złożonej do tutejszego Sądu strona skarżąca podniosła, że nie zgadza się z decyzją Kolegium, ponieważ z treści powołanego w uzasadnieniu decyzji wyroku WSA w Olsztynie z dnia 15.07.2010r, sygn. akt II SA/Ol 529/10, wynika, że ustawa dopuszcza wyjątki w przyznaniu dodatku do zasiłku rodzinnego przez początkowy okres nauki, tj. okres szkoły podstawowej i gimnazjum, jeśli dziecko posiada orzeczoną niepełnosprawność albo stopień niepełnosprawności. Skarżąca zaznaczyła, że córka K. I. posiada takie orzeczenie od urodzenia i w dniu sporządzenia skargi uzyskała orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym. W związku z powyższym, w ocenie skarżącej, należy się jej dodatek do zasiłku rodzinnego, tym bardziej że Gmina nie ma szkoły zapewniającej edukację niepełnosprawnemu dziecku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołując się na wyrok WSA w Olsztynie z dnia 15.07.2010 r. sygn. akt II SA/Ol 529/10 wywiódł, iż wyjątek od zasady wyrażonej w wyżej wymienionym przepisie (prawo do dodatku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole przysługuje tylko w szkole ponadgimnazjalnej i artystycznej pod określonymi warunkami) jest przewidziany jedynie w przypadku ubiegania się o dodatek w związku z zamieszkiwaniem dziecka niepełnosprawnego w czasie nauki w szkole podstawowej lub gimnazjum w miejscowości, w której znajduje się szkoła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlegała oddaleniu. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działań organów administracji publicznej stosując kryterium zgodności tych działań z prawem. Nie dostrzegając w sprawie mających wpływ na wynik sprawy naruszeń prawa materialnego ani mogących mieć wpływ na wynik sprawy naruszeń prawa procesowego, i nie stwierdzając wad kwalifikowanych decyzji (skutkujących nieważnością decyzji), oddala skargę (vide: art. 145 w związku z art. 151 ustawy dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." W sprawie niniejszej zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa regulującymi tryb i zasady przyznawania świadczeń rodzinnych. Istota powstałego sporu sprowadza się do ustalenia, czy Skarżącej przysługuje dodatek do zasiłku rodzinnego w związku z dojazdem niepełnosprawnej córki do szkoły gimnazjalnej znajdującej się poza miejscem zamieszkania. Zdaniem strony skarżącej ustawa dopuszcza wyjątki w przyznaniu dodatku do zasiłku rodzinnego przez początkowy okres nauki, tj. okres szkoły podstawowej i gimnazjum, jeśli dziecko posiada orzeczoną niepełnosprawność. Z kolei w ocenie organów, Skarżącej nie przysługuje wnioskowany dodatek, gdyż jej córka jest uczennicą gimnazjum, a nie szkoły ponadgimnazjalnej, czy szkoły artystycznej. Natomiast wyjątek od zasady wyrażonej w art. 15 ust. 2 u.ś.r. (prawo do dodatku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole przysługuje tylko w szkole ponadgimnazjalnej i artystycznej pod określonymi warunkami) jest przewidziany jedynie w przypadku ubiegania się o dodatek w związku z zamieszkiwaniem dziecka niepełnosprawnego w czasie nauki w szkole podstawowej lub gimnazjum w miejscowości, w której znajduje się szkoła. W ocenie Sądu stanowisko organów jest słuszne. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 15 ust. 1 i ust. 2 u.ś.r. dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się: 1) w związku z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły ponadgimnazjalnej lub szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także szkoły podstawowej lub gimnazjum w przypadku dziecka lub osoby uczącej się, legitymującej się orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności - w wysokości 90 zł miesięcznie na dziecko albo 2) w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, w przypadku dojazdu do szkoły ponadgimnazjalnej, a także szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadgimnazjalnej - w wysokości 50 zł miesięcznie na dziecko. Dodatek przysługuje przez 10 miesięcy w roku w okresie pobierania nauki od września do czerwca następnego roku kalendarzowego. Z treści przepisu art. 15 u.ś.r. wynika, że uprawnionemu można przyznać tylko jedno z dwóch świadczeń, o którym mowa w tym przepisie: dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania w związku z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły (art. 15 ust. 1 pkt 1 u.ś.r.) albo dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły - art. 15 ust. 1 pkt 2 u.ś.r. (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 06.12.2007 r., sygn. akt II SA/Kr 1031/06, opubl. lex 524304). Wskazane wyżej przepisy są jednoznaczne i nie dają organom administracji możliwości uznaniowego załatwienia sprawy. Zasadą jest, że prawo do dodatku, o którym mowa w art. 15 ust. 2 u.ś.r. przysługuje rodzicom za okres nauki tylko w szkole ponadgimnazjalnej lub w szkole artystycznej. Przez początkowy okres nauki, tj. okres szkoły podstawowej i gimnazjum dodatek może przysługiwać wyjątkowo w przypadku spełnienia przez dziecko kwalifikowanych wymogów posiadania przez nie orzeczonej niepełnosprawności albo stopnia niepełnosprawności. (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 15.07.2010 r. , sygn.akt II SA/Ol 529/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy jednak zaznaczyć, że dodatek, o którym mowa w art. 15 ust. 1 u.ś.r. przysługuje w związku z zamieszkiwaniem przez dziecko w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły podstawowej lub gimnazjum W przedmiotowej sprawie Skarżąca wnioskowała m.in. o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania w związku z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły na okres od 01.11.2013 r. do 30.06.2014 r. W związku z powyższym organy rozpatrując przedmiotowy wniosek, zasadnie wydały decyzję na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 u.ś.r. Organy odmówiły przyznania wnioskowanego świadczenia twierdząc, że córka Skarżącej jest uczennicą szkoły gimnazjalnej, a przedmiotowy dodatek przysługuje jedynie rodzicom na okres nauki dziecka w szkole ponadgimnazjalnej lub artystycznej. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, ze córka Skarżącej-K. I. jest uczennicą klasy III Gimnazjum w B. P. Ponadto, w ocenie Sądu, Kolegium, powołując się na wyrok WSA w Olsztynie prawidłowo wyjaśniło, że wyjątek od zasady wyrażonej w art. 15 ust. 2 u.ś.r. (prawo do dodatku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole przysługuje tylko w szkole ponadgimnazjalnej i artystycznej pod określonymi warunkami) jest przewidziany jedynie w przypadku ubiegania się o dodatek w związku z zamieszkiwaniem dziecka niepełnosprawnego w czasie nauki w szkole podstawowej lub gimnazjum w miejscowości, w której znajduje się szkoła. W ocenie Sądu, Kolegium zasadnie uznało, że w przypadku spełnienia przez dziecko kwalifikowanych wymogów posiadania orzeczonej niepełnosprawności albo stopnia niepełnosprawności artykuł 15 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. przewiduje możliwość przyznania, w początkowym okresie kształcenia tj. nauki w szkole podstawowej i gimnazjum, dodatku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania, tylko w związku z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły. Poza sporem w przedmiotowej sprawie jest fakt, że córka Skarżącej jest osobą niepełnosprawną, uczy się w szkole gimnazjalne oraz, że nie zamieszkuje w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły. Powyższe wynika z zaświadczenia wystawionego przez Zespół Szkół Specjalnych im. J. P. [...] w B. P. w dniu [...].09.2013 r. nr [...]oraz z odwołania strony skarżącej z dnia [...].11.2013 r. Reasumując, Kolegium w sposób wyczerpujący dokonało ustaleń wszystkich okoliczności, od jakich w świetle ustawy uzależnione jest udzielenie dodatku do zasiłku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania na pokrycie wydatków związanych z zapewnieniem dziecku możliwości dojazdu z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, uznając, że Skarżącej nie przysługuje dodatek do zasiłku z art. 15 ust. 1 pkt 2 u.ś.r. Ponadto organ odwoławczy, powołując wyrok WSA w Olsztynie z dnia 15.07.2010 r. prawidłowo wyjaśnił, że ustawodawca nie wprowadził dla początkowego okresu nauki, tj. okresu szkoły podstawowej i gimnazjum dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z zapewnieniem dziecku możliwości dojazdu z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły. Artykuł 15 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. przewiduje bowiem możliwość przyznania, w początkowym okresie kształcenia tj. nauki w szkole podstawowej i gimnazjum, dodatku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania, tylko w związku z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że pomimo, iż wynik przeprowadzonego postępowania jest niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej, nie może to oznaczać, że zaskarżona decyzja narusza prawo . Sąd administracyjny niezwiązany granicami skargi nie stwierdził innych naruszeń prawa, które mogłyby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a.