II SA/Bk 771/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 02 marca 2010 r. sprawy ze skargi Z.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie przekazania podania w sprawie zaopatrzenia w wodę 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego Z.N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] października 2009 r. Z.N. zwrócił się do Starosty Ł. w sprawie bezczynności Wójta Gminy W. w zakresie dezynfekcji wody w jego studni i możliwości podłączenia się do sieci wodociągowej. Starosta Ł. postanowieniem z dnia [...] października 2009 r., nr [...] pismo to przekazał Wójtowi Gminy W., jako właściwemu do jego rozpoznania. Z postanowieniem tym nie zgodził się Pan Z.N. i wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., opisując zaistniałą na jego działce sytuację, związaną z zatruwaniem wody przez sąsiadów. Żalący wskazał, że Wójt Gminy nie robi nic, żeby przywrócić wodę w jego studni do użytku i dlatego prosi Kolegium o pomoc w załatwieniu tej sprawy. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Starosty Ł. z dnia [...] października 2009r. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził prawidłowość podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów bezczynności Wójta Gminy W. Kolegium stwierdziło, iż nie jest prawdą, że Wójt nie odpowiada na pisma Pana N. Wójt bowiem na pismo z dnia [...] maja 2007 r. odpowiedział pismem z dnia [...] maja 2009 r., (nr [...]) i pismem z dnia [...] września 2009r., (nr [...]). Słusznie wskazał Starosta Ł., że sprawa zaopatrzenia w wodę należy do zadań własnych gminy stosownie do przepisów art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i dlatego też w sprawie przyłączenia jego nieruchomości do gminnej sieci wodociągowej właściwy jest wójt gminy. Z postanowieniem organu odwoławczego nie zgodził się Z.N. i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której nie zakwestionował co do istoty wydanego w sprawie postanowienia, lecz podniósł swój problem związany z zanieczyszczeniem wody w studni jednocześnie wskazując, że Wójt Gminy nic nie robi w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jako zasadna podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek z przyczyn innych niż wskazywał Skarżący. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej także: p.p.s.a.) - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższą regułą Sąd stwierdził, że skarga podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do prawidłowego ustalenia żądania Skarżącego. Otóż z pisma Z.N. z dnia [...] października 2009r. nie wynika w sposób oczywisty, iż dotyczy ono sprawy związanej z utrzymaniem czystości i porządku, a raczej bezczynności Wójta Gminy W. w zakresie podejmowania działań związanych z zanieczyszczeniem wody na nieruchomości skarżącego. Powyższe pismo organ I instancji zakwalifikował, jako pismo dotyczące stosunków wodnych i spraw związanych z utrzymaniem porządku w gminach, co należy do zadań własnych gminy. Dlatego też podjęto postanowienie o przekazaniu sprawy organowi właściwemu. Błędu w prawidłowym zakwalifikowaniu i skutecznym załatwieniu sprawy nie dostrzegł organ odwoławczy. Mało tego, w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] listopada 2009r., SKO w Ł. odniosło się do zarzutów bezczynności Wójta Gminy W., nie bacząc na prawidłowość zakwalifikowania żądania Skarżącego. Nieprawidłowo zatem organ odwoławczy nie dostrzegł uchybienia w zakresie braku zakwalifikowania wniosku i dokładnego wskazania żądania wnioskodawcy. Powyższe skutkowało, że pismo nie osiągnęło celu, w jakim zostało wniesione. Podkreślenia wymaga bowiem, iż z treści pisma Skarżącego z dnia [...] października 2009r. wynika, iż dotyczy ono bezczynności organu w wykonywania określonych działań. Kolegium przy rozpoznaniu sprawy nie wyjaśniło jej rzetelnie pod kątem ewentualnej bezczynności Wójta Gminy W. Kolegium orzekając w przedmiocie przekazania podania w trybie art. 65 § 1 kpa, w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] listopada 2009r. rozpatrywało kwestię bezczynności Wójta. Powyższe okoliczności w sposób ewidentny wskazują na sprzeczność przy rozstrzyganiu sprawy przez organ odwoławczy. O ile bowiem Kolegium rozpatrywało sprawę przekazania, o tyle nie mogło się wypowiadać o bezczynności Wójta W. Także odwrotnie, nie sposób byłoby przyjąć za prawidłowe procedowanie w kwestii przekazania, w sytuacji gdy sprawa dotyczyłaby bezczynności. Reasumując, organy administracji po wpłynięciu wniosku strony, winny najpierw dokładnie określić żądanie, tj. zakres złożonego wniosku, co z kolei zakreśli charakter postępowania w tym przedmiocie. Nie można uznać za prawidłową praktykę, gdzie najpierw rozstrzyga się o właściwości (ustala się organ właściwy) bez jednoznacznego i bezspornego ustalenia przedmiotu sprawy administracyjnej. Od tego bowiem czego dany wniosek dotyczy zależeć będzie dalsze postępowanie, w tym także ustalenie organu właściwego. W niniejszej sprawie Kolegium nie dostrzegło, iż pomimo niedookreślenia przedmiotu sprawy, Starosta uznał się niewłaściwym do rozpoznania sprawy i przekazał ją innemu organowi. W tej sytuacji należało najpierw określić dokładnie przedmiot żądania Skarżącego i jego oczekiwania wyrażone w piśmie z dnia [...] października 2009r., a dopiero potem odpowiednio je zakwalifikować i określić organ właściwy do załatwienia sprawy. Wydaje się, że Skarżącemu chodzi o zażalenie na bezczynność Wójta Gminy W., a jeśli tak to procedura z tym związana winna inaczej przebiegać. Rozstrzygając sprawę w ten, a nie inny sposób Kolegium naruszyło przepisy postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7 art. 77 i 80 kpa. Godzi się natomiast wskazać, iż fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego jest spoczywający na organie obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy - art. 7 kpa. Właściwe ustalenie stanu faktycznego - niezbędne dla prawidłowości podejmowanych decyzji - wymaga z kolei wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego - art. 77 kpa. Podkreślić przy tym należy, iż dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w rozumieniu art. 7 kpa obejmuje również ustalenie przez organ administracji treści rzeczywistego żądania strony. Organ zobowiązany jest zatem z urzędu podjąć czynności wyjaśnienia żądania strony (tak: wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1992 r. IV SA 1378/91, niepubl.). Dodać również należy, iż zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli obowiązuje w całym ciągu postępowania administracyjnego, a zatem od chwili wszczęcia postępowania, w postępowaniu wyjaśniającym oraz podjęciu decyzji. O tym, jaki charakter ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostatecznie strona, a nie organ administracyjny, do którego pismo to skierowała. W razie wątpliwości, organ administracyjny mając na względzie postanowienia art. 7 – 9 kpa winien zapytać stronę o wyrażenie swojego stanowiska (tak: wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1993r., sygn. akt SA/Kr 2342/92, niepubl.). W przedmiotowej sprawie doszło zatem do naruszenia skodyfikowanej w art. 7 kpa zasady dokonania niezbędnych ustaleń tak, aby w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśnić stan faktyczny sprawy i pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa. Powyższa zasada pozostaje w związku z zasadą praworządności, albowiem właściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Wobec stwierdzenia przez Sąd ww. uchybień, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku. W pkt 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., o kosztach zaś postanowiono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., przyjmując, iż na koszty sądowe składa się uiszczony przez Skarżącego wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł.