II SA/Bk 781/21
WyrokWSA w Białymstoku2022-03-17
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Małgorzata Roleder, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, w sytuacji stwierdzenia wykonania robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia, ale przy braku naruszenia przepisów techniczno-budowlanych i ładu przestrzennego, ma obowiązek nakazać wykonanie określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, czy też może odmówić nałożenia takich obowiązków?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego może odmówić nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, nawet jeśli zostały one wykonane bez wymaganego zgłoszenia, jeśli ustali, że wykonane roboty są zgodne z prawem, w szczególności z przepisami techniczno-budowlanymi i ładem przestrzennym. W przypadku sporów sąsiedzkich dotyczących granic nieruchomości i posadowienia budynku, właściwy jest sąd powszechny, a nie organ nadzoru budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący G. K. wniósł skargę na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) w B., która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Z. i odmówiła nakazania J. K. wykonania robót budowlanych w budynku gospodarczym w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. PINB w Z. pierwotnie wstrzymał roboty budowlane dotyczące stropu i nadproża wykonane bez zgłoszenia, a następnie nakazał rozbiórkę wykonanych progów. Po przedłożeniu oceny technicznej, która stwierdziła, że strop i nadproże nie stwarzają zagrożenia, PINB odmówił nakazania dalszych robót. PWINB w B. uchylił decyzję PINB, uznając, że stan techniczny budynku nie wymaga interwencji organów nadzoru budowlanego i że brak jest podstaw do wydania decyzji nakazowej. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące samowoli budowlanej, zmiany kształtu budynku, posadowienia części budynku na jego działce oraz wykonania prac bez pozwoleń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 marca 2022 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB w B.) decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...], uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej: PINB w Z.) z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] i odmówił nakazania J. K. wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w budynku gospodarczym na działkach nr [...] i [...] w m. P. gm. Z., w celu doprowadzenia samowolnie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Decyzja PWINB w B. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
Na podstawie interwencji G. K. z dnia [...] stycznia 2020 r. PINB w Z. podjął czynności ustawowe dotyczące robót budowlanych w budynku gospodarczym, zlokalizowanym na działkach o nr geod. [...] i [...] w m. P. gm. Z., a pismem z dnia [...] lutego 2020 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego.
W dniu [...] czerwca 2020 r. organ I instancji dokonał oględzin w wyniku których stwierdził, iż w lutym 2020 r. J. K. rozpoczął realizację robót budowlanych w przedmiotowym budynku gospodarczym usytuowanym na działkach nr geod. [...] i [...], które polegały na wykonaniu stropu żelbetowego na belkach dwuteowych 140mm, w miejscu starego zawalonego stropu żelbetowego. Wymiary nowo wykonanego stropu wynoszą 3,15m x 4,65m. Ponadto wykonano nowe nadproże żelbetowe o długości 4,65m. Wszystkie prace zostały wykonane bez wymaganego zgłoszenia.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, PINB w Z. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, wykonywanych w tym budynku gospodarczym bez wymaganego zgłoszenia, nakazał zabezpieczenie terenu przed dostępem osób trzecich oraz nałożył na inwestora J. K. obowiązek przedstawienia, w ciągu 30 dni od daty otrzymania tego postanowienia, oceny technicznej wykonanych robót budowlanych, dotyczących remontu części stropu wraz z nadprożem, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Po rozpoznaniu zażalenia na powyższe postanowienie, PWINB w B. postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], utrzymał w/w postanowienie w mocy.
W dniu [...] lipca 2020 r. PINB w Z. dokonał kontroli robót budowlanych w przedmiotowym budynku gospodarczym i stwierdził, że w dniu [...] lipca 2020 r. zostały rozpoczęte roboty budowlane polegające na wykonaniu progów zabezpieczających przed wlewaniem się wód opadowych do pomieszczeń gospodarczych. Inwestor skuł dwa powykruszane progi oraz wykonał w ich miejsce dwa nowe progi o grubości około 0,35m i długości odpowiednio 1,0m i 2,6m.
W dniu [...] sierpnia 2020 r. J. K. przedłożył ocenę techniczną wykonanych robót budowlanych sporządzoną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Z oceny tej wynika, że konstrukcja nadproża i stropu spełnia warunki do dalszego użytkowania oraz nie stwarzają one zagrożenia dla ludzi i otoczenia.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że PINB w Z. decyzją z dnia [...] października 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 50a pkt 2 ustawy Prawo budowlane, nakazał inwestorowi dokonanie rozbiórki dwóch progów betonowych o długości 1,0m i 2,6m, wysokości 35cm, wykonanych w przedmiotowym budynku gospodarczym. Działający w trybie odwoławczym PWINB w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...], utrzymał w/w decyzję organu I instancji w mocy.
W dniu [...] kwietnia 2021 r. organ I instancji dokonał ponownych oględzin w przedmiotowym budynku gospodarczym i stwierdził, że w budynku tym istnieją w ścianie od strony działki o nr geod. [...], dwa otwory okienne o wymiarach 60cm x 40cm, wypełnione pustakami szklanymi typu "luxfery". Dodatkowo, w trakcie kontroli z dnia [...] maja 2021 r. organ I instancji potwierdził dokonanie rozbiórki progów w w/w budynku.
Po przeprowadzeniu postępowania, PINB w Z. decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 2 Prawa budowlanego odmówił wydania w niniejszej sprawie decyzji: 1) nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że bezspornym jest wykonanie remontu stropu wraz z nadprożem bez wymaganego prawem zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Natomiast z dostarczonej oceny technicznej nie wynika konieczność ich rozbiórki lub wykonania jakichkolwiek innych robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Samo ich wykonanie bez zgłoszenia nie uprawnia organu nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył G. K., w którym zakwestionował zakres wykonanych robót budowlanych, rozpoczętych według niego w 2015 r.
Po rozpoznaniu odwołania PWINB w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...], uchylił w całości decyzję PINB w Z. z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] i odmówił nakazania J. K. wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w budynku gospodarczym na działkach nr [...] i [...] w m. P. gm. Z., w celu doprowadzenia samowolnie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i omówił przepisy regulujące omawianą materię. Wyjaśnił, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji połączył dwie różne procedury zawarte w art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego, co nie jest prawidłowe. Ponadto organ ten odmówił wydania decyzji na podstawie przywołanych powyżej przepisów w sytuacji, gdy mamy do czynienia z samowolnie wykonywanymi robotami budowlanymi, zamiast nakazać lub odmówić nakazania inwestorowi podjęcia określonych działań, co wynikałoby z treści w/w przepisów. Skutkuje to koniecznością uchylenia w całości zaskarżonej decyzji.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie zasadne jest wydanie decyzji odmawiającej nakazania inwestorowi J. K., w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r.(zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w budynku gospodarczym na działkach nr [...] i [...] w m. P. gm. Z.. Zdaniem organu odwoławczego stan techniczny budynku objętego samowolnymi robotami budowlanymi nie wymaga interwencji organów nadzoru budowlanego, co wynika także z przedłożonej przez inwestora oceny technicznej. Ponadto nie stwierdzono naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Zatem brak jest konieczności wydania w niniejszej sprawie decyzji nakazowej. Lokalizacja budynku gospodarczego, objętego robotami budowlanymi nie zmieniła się. Z kolei stan na gruncie w postaci usytuowania części zabudowy działki o nr geod. [...] na działce sąsiedniej o nr geod. [...] istnieje od szeregu lat. Brak jest zatem podstaw prawnych do uwzględnienia tego faktu w procedurze naprawczej, prowadzonej w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.
Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że roboty budowlane w przedmiotowym budynku gospodarczym nie zostały zakończone, o czym świadczy wykonanie przez J. K. w lipcu 2020 r. dwóch progów betonowych, następnie rozebranych zgodnie z przywołanymi powyżej decyzjami organów nadzoru budowlanego. Na dalsze roboty budowlane inwestor winien jednak uzyskać zgodę organu administracji architektoniczno-budowlanej w postaci pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, w zależności od zakresu planowanych robót. Brak zgody właściciela działki o nr geod. [...] G. K. na istniejącą zabudowę nie wyklucza wskazanego obowiązku.
Organ odwoławczy odniósł się też do podniesionych w odwołaniu zarzutów i stwierdził, że są one niezasadne. Wykonane w przedmiotowym budynku roboty budowlane zostały zakwalifikowane jako roboty budowlane bez wymaganego zgłoszenia na poprzednim etapie niniejszej sprawy. Przeprowadzone zostało postępowanie legalizacyjne w trybie art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zakończone niniejszą decyzją administracyjną.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł G. K., w której podniósł, że budynek gospodarczy, który jest przedmiotem sprawy, pobudowany jest na dwóch działkach gruntu. Działka nr [...] jest własnością K., a działka nr [...] jest jego własnością. Wszystkie roboty budowlane jakie odbyły się na tym budynku były samowolą budowlaną, a wszystkie te prace związane z tym budynkiem były opisywane i wysyłane do PINB w Z., lecz ten nie reagował na te budowle. W pewnym momencie sąsiad wpadł na pomysł, aby skarżący nie przeszkadzał mu w tym i doniósł na skarżącego na policję o wymyślnym ataku na niego. Z tego powodu skarżący miał problemy.
Dalej skarżący wyjaśnił, że budynek był rozbierany i na nowo zmieniany. Strop, który opisany jest w decyzji, zawalony był przez samego K., który posądził skarżącego o ten czyn i wezwał na niego policję. Kształt budynku został zmieniony i to bez żadnych pozwoleń i zgłoszeń bez uwzględnienia żadnego prawa. W całości dokonano samowoli budowlanej. Dodatkowo budynek postawiony jest w części na gruncie skarżącego i nie ma uregulowanego stanu prawnego. Zdaniem skarżącego okazuje się, że można robić wszystko i to niekoniecznie na swoim. Całe te postępowanie opisane jest w odwołaniach skarżącego zarówno w powiecie z., jak i u Wojewódzkiego Inspektora w B. Pomimo powiadomień skarżącego do PINB w Z. o samowoli budowlanej, to właśnie ze strony tego Inspektora nie było żadnej reakcji. Budowla była wykonywana bez żadnych zakłóceń. Z tego powodu skarżący wysyła tę skargę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu [...] stycznia 2022 r. pełnomocnik skarżącego wskazał na naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. w zakresie niewyjaśnienia stanu faktycznego. Stwierdził, że uważa, iż inwestor wyburzył w przedmiotowym budynku ściany oraz podłogę i następnie ich nie odbudował przez co z 4 pomieszczeń powstało jedno pomieszczenie. W jego ocenie prace te wymagały pozwolenia na budowę - na rozbiórkę. Organy tej kwestii nie rozważyły. Dodatkowo przed rozpoczęciem prac w budynku istniały 4 drzwi, a po zakończeniu prac w budynku są 3 drzwi i to o innych wymiarach. Organ też tego nie zbadał. Organy nie wyjaśniły też kwestii ilości okien w budynku przed i po remoncie od strony działki skarżącego. Materiał zdjęciowy znajduje się w aktach Prokuratury Rejonowej w Z. w sprawie [...] oraz w aktach Komendy Powiatowej Policji w Z. nr [...]. Zdjęcia dotyczą stanu budynku sprzed rozpoczęcia robót i po ich zakończeniu.
Skarżący natomiast wyjaśnił, że policja postawiła mu zarzut, że to on zniszczył w przedmiotowym budynku strop i ściany, ale sprawa została umorzona przez policję i przez prokuraturę. Po roku od tego zdarzenia sąsiad zdecydował się zrobić strop i poszerzyć drzwi. Inwestor w otwory okienne, które były zabite deskami wstawił luksfery. W 2018 r. skarżący wystąpił przeciwko K. do sądu cywilnego w Z. z powództwem o wydanie jego gruntu, ale powództwo zostało oddalone. W ewidencji gruntów jest obecnie tak, że ten budynek stoi tylko 50 cm na działce skarżącego, który będzie dążył do zmiany tego stanu prawnego. Ponadto skarżący wskazał, że inwestor przerobił też dach w 2017 roku. Zrobił na tym budynku ogniomur, który później wykorzystał do tego, że mógł rozbierać ściany. Skarżący ma zdjęcia na dyskietce, którą złożył do akt. Ponadto wyjaśnił, że jego zdaniem organy nadzoru budowlanego winny nakazać inwestorowi zlikwidowanie szerokich drzwi w budynku, bo on może nimi wjeżdżać do tego budynku ciężkim sprzętem i uderzać w ścianę budynku z jego strony. Uważa też, że inwestor powinien obniżyć strop w tym budynku, który został podniesiony około 1 metr w górę. Powinien też zamurować ścianę w miejscach gdzie wstawił luksfery. Jego zdaniem sąsiad może wyjmować te luksfery i przez te otwory wchodzić na jego działkę. A gdy je zlikwiduje i zamuruje to już nie wejdzie. Uważa też, że należy obniżyć ogniomur, który jest od jego strony i należy go zrobić z cegły. Ten ogniomur był przedmiotem innego postępowania administracyjnego. Uważa też, że sąsiad w oparciu o ten ogniomur podniesie dach.
Z kolei pełnomocnik organu wyjaśnił, że wyburzenie ścian wewnętrznych należy potraktować jako remont. Jednocześnie wskazał, że nie widział, aby toczyło się postępowanie w przedmiocie wyburzenia ścian wewnętrznych. Natomiast w ścianach budynku od strony skarżącego znajdują się luksfery. Nie potrafił odpowiedzieć na pytanie dlaczego w niniejszym postępowaniu administracyjnym organy nie zajęły się kwestią wyburzenia ścian, kwestią okien. Zauważył jednak, że w jego ocenie kwestia nieujęcia w decyzjach wszystkich prac w wykonaniu inwestora pozostaje bez wpływu na ocenę, że nie mamy do czynienia z budową lub rozbudową tylko z remontem. Także skucie posadzki to są roboty budowlane, a nie budowa. Nawet gdyby potraktować prace związane ze stropem jako przebudowę, a nie remont to i tak zastosowanie mają przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego.
Dalej wyjaśnił, że w tym budynku wszystkie roboty jeszcze nie zostały wykonane, ale jest postanowienie które wstrzymało wykonanie dalszych robót i inwestor, aby dalsze roboty wykonywać powinien uzyskać albo pozwolenie na budowę albo zgłoszenie, bo to zależy ód zakresu inwestycji. Budynek nie został podniesiony, co wprost wynika z materiału zdjęciowego. Nie potrafił odpowiedzieć na pytanie czy strop został podniesiony. Na podniesienie stropu potrzebne byłoby co najmniej zgłoszenie. Nie potrafił też odpowiedzieć na pytanie, dlaczego w kwestii jednego budynku toczyło się już kilka postępowań i nie zostało to opisane w uzasadnieniach obu zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona decyzja PWINB w B. z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...], która uchyliła w całości decyzję PINB w Z. z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] i odmówiła nakazania J. K. wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w budynku gospodarczym na działkach nr [...] i [...] w m. P. gm. Z., w celu doprowadzenia samowolnie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333; dalej: P.b.) w związku z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471).
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Natomiast odstąpienie od nałożenia obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. jest dopuszczalne wówczas, gdy zostanie ustalone, że pomimo zaistnienia okoliczności z art. 50 ust. 1 P.b. wykonane roboty są zgodne z prawem (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Go 116/20).
W stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją. Organ I instancji ustalił, że w lutym 2020 r. inwestor rozpoczął, bez wymaganego prawem zgłoszenia, wykonywanie robót budowlanych w przedmiotowym budynku gospodarczym polegających na wykonaniu w miejscu częściowo zawalonego stropu żelbetowego nowego stropu żelbetowego na belkach stalowych dwuteowych NP140 oraz wykonano nadproże żelbetowe o długości ok. 4,65m.
Do tak ustalonego przedmiotu postępowania organ ten doszedł w następujący sposób. W piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r. G. K. zawiadomił organ, że inwestor rozpoczął jakieś roboty w tym budynku, a przez dwa okna istniejące w ścianie budynku od strony skarżącego, inwestor wychodzi na posesję skarżącego. W dniu [...] lutego 2020 r. pracownicy organu zrobili zdjęcia wykonywanych robót podczas nieobecności inwestora (k. 3 i 4 akt adm.). W dniu [...] czerwca 2020 r. przeprowadzone zostały oględziny w przedmiotowym budynku, sporządzono protokół oraz zrobiono zdjęcia stropu i nadproża. W postanowieniu z dnia [...] lipca 2020 r. organ wstrzymał prowadzenie robót i nałożył obowiązek przedstawienia oceny technicznej wykonanych robót, przy czym jako wykonane roboty wskazał wyłącznie część stropu oraz nadproże. Ocena techniczna została przez inwestora przedłożona i wynika z niej, że stan techniczny konstrukcji nadproża i stropu spełniają warunki do dalszego użytkowania – ich konstrukcja i stan techniczny nie stwarza zagrożenia dla ludzi i otoczenia – k. 44 akt adm.
Spór w niniejszej sprawie nie dotyczy jednak jakości wykonanych przez inwestora prac, ale ich zakresu, a zatem przedmiotu postępowania w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu rację mają organy przyjmując, że przedmiotem postępowania w tym przypadku był przedmiotowy strop oraz nadproże.
Zauważenia bowiem wymaga, że jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, skarżący już w piśmie z dnia [...] października 2016 r. zawiadomił organ nadzoru budowlanego, że inwestor w przedmiotowym budynku: "zasklepił budynek oraz zostały w nim przerobione drzwi oraz pobudowano słup bramy na jego działce". Postępowanie administracyjne w tym przedmiocie zakończyło się wydaniem przez PINB w Z. decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], którą nakazano J. K.: (1) wykonanie obcięcia wystającej poza lico ściany połaci dachowej od strony granicy z działką nr [...], (2) wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego EI 60 na budynku gospodarczym od strony działki nr [...] na całej długości budynku (18m), którą należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3m oraz wysunąć na co najmniej 0,3m poza lico ściany zewnętrznej budynku w kierunku drogi. Nakazane roboty zostały przez inwestora wykonane – zdjęcie z k. 56 akt [...].
Nie są przedmiotem niniejszego postępowania natomiast roboty budowlane polegające na wykonaniu dwóch progów zabezpieczających przed zalewaniem wodą (stwierdzone w protokole kontroli z oględzin z dnia [...] lipca 2020 r.), gdyż w stosunku do nich została wydana ostateczna decyzja rozbiórkowa PWINB w B. z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...]), a ponadto progi te zostały usunięte – protokół oględzin z dnia [...] kwietnia 2021 r. (k. 86 akt adm.).
Jeśli zaś chodzi o podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące otworów okiennych w ścianie od jego posesji, to do kwestii tej ustosunkował się organ odwoławczy w piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r., zaś organ I instancji w protokole oględzin z dnia [...] kwietnia 2021 r. stwierdził, że te dwa otwory okienne zabudowane są pustakami szklanymi typu "Luksfery" (potwierdzają to zdjęcia okien na zdjęciach z k. 67 i 68 akt adm.). Jak trafnie wskazano w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 460/19, ściany odpowiedniego oddzielenia przeciwpożarowego to nie tylko zamurowanie "na ślepo" istniejących otworów okiennych, ale również wypełnienie ich pustakami szklanymi o odporności minimum E30. Jednakże podkreślenia wymaga, że skarżący nie zarzuca, iż przedmiotowe Luksfery nie spełniają wymogów ściany przeciwpożarowej. Jemu chodzi o to, że jak wskazał w piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r., przez te okna inwestor wychodził na posesję skarżącego i skarżący dalej się obawia, że inwestor nadal będzie to czynił. Przy takiej argumentacji, stwierdziwszy zgodne z prawem zamurowanie Luksferami dwóch okien, organ I instancji nie miał podstaw do nakładania na inwestora żadnych obowiązków w tym zakresie.
Za niezasadne należy również uznać zarzuty skarżącego, że strop żelbetonowy został podniesiony o ok. 1 m. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że inwestor wykonał tylko część stropu, gdyż pozostała część się nie zawaliła. W postanowieniu z dnia [...] lipca 2020 r. organ wstrzymał prowadzenie robót i nałożył obowiązek przedstawienia oceny technicznej wykonanych robót, przy czym jako wykonane roboty wskazał wyłącznie część stropu. Ocena techniczna dotyczy również tylko części stropu. Ani z materiału zdjęciowego, ani podczas oględzin nigdzie nie stwierdzono, aby strop w budynku był na różnych wysokościach. A przecież przy jego podniesieniu o ok. 1 m na części powierzchni, okoliczność ta nie mogłaby pozostać niezauważona. Ponadto podkreślenia wymaga, że już ze zdjęć z k.7 akt adm. [...] (a zatem zrobionych w 2016 r.) widać, że przedmiotowy budynek jest budynkiem niskim o dachu jednospadowym, z widocznym nadprożem położonym bezpośrednio pod linią dachu. Wykonane przez autora oceny technicznej (inż. A. B.) zdjęcie z k. 4 tej oceny technicznej, jednoznacznie potwierdza, że nadal nowe nadproże znajduje się pod linią dachu na wysokości 2,6 m od ziemi. A skoro dach nie został podniesiony, to rzeczą fizycznie niemożliwą było podniesienie stropu wewnątrz budynku o 1 m (strop jest położony poziomo, co wynika ze zdjęć z k. 5 oceny).
Jako niezasadny należy uznać zarzut skarżącego odnośnie niezgodnego z prawem, w kontekście zaskarżonej decyzji, wyburzenia przez inwestora ścian wewnątrz budynku. O takim wyburzeniu skarżący nie wspomniał w zawiadomieniu z [...] stycznia 2020 r. ani w zażaleniu z dnia [...] lipca 2020 r., w którym podniósł, że "samowola budowlana trwa od roku 2018". Z kolei w piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. już o tym wyburzeniu napisał, ale wskazał, że "prace trwały od [...] r.". W odwołaniu z dnia [...] czerwca 2021 r. wskazał zaś, że "W roku 2018 5 stycznia zburzył sklepienie, aby przerobić kształt budynku. Wyburzył ściany i wykonał 3 drzwi ok. 5 m każde szerokości. Ogniomur na moim gruncie, a w ścianie poniżej dwa okna. O wszystkim powiadomiony był Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z.".
Jak z powyższego zatem widać, skarżący wskazuje różne daty wykonanych robót budowlanych a także nawiązuje do ogniomuru, który przecież został nakazany do wykonania decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., a zatem wykonany został zgodnie z prawem. Przedstawione zaś na rozprawie w dniu [...] stycznia 2022 r. stanowisko samego skarżącego jak i jego pełnomocnika o kolejnych robotach wykonanych w przedmiotowym budynku, tj. wyburzeniu podłogi i zamurowania 1 drzwi, bez podania daty tych robót, zmierza w ocenie Sądu jedynie do zrobienia wrażenia, że stan faktyczny w sprawie nie został wyjaśniony. O przerobieniu drzwi skarżący pisał już w piśmie z dnia [...] października 2016 r., które to zawiadomienie zakończyło się wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r.
Także z sygnatur spraw prowadzonych przez Prokuraturę Rejonową w Z. ([...]) i przez Komendę Powiatową Policji w Z. ([...]) wynika, że zostały one założone w 2018 r., tj. zgodnie z twierdzeniami skarżącego, po zawiadomieniu przez inwestora tych organów o rzekomym zniszczeniu przez skarżącego stropu i ścian w budynku. Tymczasem sam skarżący dalej stwierdził, że "Sprawa została umorzona przez policję i przez prokuraturę. Po roku od tego zdarzenia sąsiad zdecydował się zrobić strop i poszerzyć drzwi". A zatem zrobienie stropu i poszerzenie drzwi, które to roboty są przedmiotem postępowania w sprawie niniejszej, nie mogło nastąpić w 2018 r., tylko zapewne nastąpiło jak to wskazał skarżący w piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r.: "prace trwały od [...] Okoliczność ta jest potwierdzona faktem, że pomiędzy zakończeniem postępowania w sprawie [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. i zdjęciem z dnia [...] maja 2018 r. potwierdzającym wykonanie ogniomuru, kolejne pismo skarżącego nosi datę dopiero [...] stycznia 2020 r. Dołączone zaś do akt na płycie CD zdjęcia (k. 59 akt sądowych) potwierdzają, że w ścianie pomiędzy nieruchomościami inwestora i skarżącego były otwory okienne, które następnie zostały zamurowane "Luksferami". Ze zdjęć tych także wynika, że został wykonany ogniomur i został on na dodatek przykryty od góry blachą.
Zdaniem więc Sądu dla ostatecznego przesądzenia kto ma rację co do zakresu przedmiotu niniejszego postępowania i wynikającego z tego rozstrzygnięcia organów, należy przeanalizować, czego tak naprawdę w niniejszej sprawie oczekuje sam skarżący. Chce on mianowicie (-) zlikwidowania szerokich drzwi w budynku, bo nimi będzie mógł wjeżdżać inwestor do budynku ciężkim sprzętem i uderzać w ścianę budynku z jego strony, (-) obniżenia stropu w tym budynku, który został podniesiony ok. 1 m w górę, (-) zamurowania ściany w miejscach gdzie wstawiono luksfery, bo sąsiad może je wyjmować i przez te otwory przechodzić na działkę skarżącego, (-) obniżenie ogniomuru i wykonanie go z cegły, gdyż sąsiad w oparciu o ten ogniomur podniesie dach.
Jak z powyższego zatem widać, te szerokie drzwi, to właśnie drzwi nad którymi nadproże zbudował inwestor, a organ oceniał jakość wykonania tego nadproża. O braku potrzeby obniżania stropu, gdyż nie został on podniesiony, wskazano już wyżej. Do tego można tylko dodać, że aby fizycznie można było podnieść ów strop na etapie jego budowania, należałoby podwyższyć budynek, a nawet z dołączonych na płytce zdjęć widać, że budynek podwyższony nie został. Twierdzenie zaś, że luksfery należy zamienić na całkowite zamurowanie ścian i to tylko w celu, aby nie można było ich wymontowywać aby przez otwory okienne przechodzić na działkę skarżącego, nie może zostać uznane za uzasadnione. Tym bardziej, że brak jest w tej mierze konieczności nakładania na inwestora jakichkolwiek obowiązków. Natomiast ogniomur został wybudowany z nakazu organu nadzoru budowlanego i potwierdzono, że wykonano go zgodnie ze sztuką budowlaną.
Jak z powyższego zatem widać, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że brak było w sprawie konieczności nakładania przez organy na inwestora, na mocy przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., jakichkolwiek nakazów. W przypadku bowiem wykonania robót bez pozwolenia na budowę, doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem musi dotyczyć przepisów Prawa budowlanego, przepisów technicznych, polskich norm, a także zgodności z przepisami określającymi ład przestrzenny na danym terenie, takimi jak plan miejscowy (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 943/21). Organy nie stwierdziły zaś takiej niezgodności w zakresie ocenianych robót budowlanych. Także skarżący nie wykazuje, aby taka niezgodność występowała. Trafnie też podniósł pełnomocnik organu, że w przedmiotowym budynku, na obecnym jego etapie remontowania, nie stwierdzono żadnych robót, które podlegają procedurze z art. 48 P.b. Nadal natomiast obowiązuje postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, co oznacza, że inwestor chcąc je kontynuować zobowiązany będzie stosować się do przepisów Prawa budowalnego, tzn. w zależności od zakresu tych robót ubiegać się o pozwolenie na budowę lub podlegać procedurze zgłoszeniowej.
Natomiast w tym miejscu zauważenia wymaga, że jak trafnie wskazano w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1246/21, ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. polega na doprowadzeniu wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. W przypadku naruszenia prawa własności w wyniku wykonywanych samowolnie robót budowlanych pokrzywdzony może dochodzić swoich praw wyłącznie przed sądem powszechnym. W takim przypadku organ nadzoru budowlanego nie może bowiem żądać od inwestora wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Analizując zaś stanowisko skarżącego zauważyć trzeba, że głównym motywem jego działań w sprawie niniejszej jest okoliczność, że nie godzi się on z faktem, iż przedmiotowy budynek zbudowany jest częściowo na jego działce i już w 2018 r. wytoczył powództwo o wydanie gruntu, ale zostało ono oddalone. Dodatkowo wskazuje on, że nie zgadza się z zapisami w ewidencji gruntów odnośnie przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami jego i inwestora i że będzie dążył do zmiany tego stanu prawnego. W ocenie więc Sądu, spór w sprawie dotyczy zatargów sąsiedzkich na tle przebiegu granic nieruchomości i posadowienia przedmiotowego budynku i winien być zatem rozstrzygnięty na gruncie przepisów prawa cywilnego. Niniejsze zaś postępowanie nie jest w stanie tego sporu zakończyć. Organy orzekały w zakresie swojej właściwości, a skoro nie stwierdziły żadnych podstaw do nałożenia na inwestora obowiązków w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., obowiązków takich nie nałożyły.
Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organem II instancji zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło