II SA/Bk 782/10
WyrokWSA w Białymstoku2011-03-31
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może z urzędu zmienić klasyfikację gruntów w operacie ewidencji gruntów i budynków z terenów rolnych zabudowanych na tereny mieszkaniowe na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego i faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej?Ratio decidendi
Organ administracji ma prawo z urzędu zmienić klasyfikację gruntów w operacie ewidencji gruntów i budynków, jeśli nastąpiło faktyczne wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej, co potwierdza plan zagospodarowania przestrzennego oraz zabudowa działki zgodna z tym planem. Zmiana ta jest zgodna z przepisami prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.Stan faktyczny
Państwo T. i S. K. nabyli działkę budowlaną w 1992 roku, przeznaczoną pod budownictwo jednorodzinne zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ administracji, na podstawie analizy i planu, zmienił klasyfikację działki z terenów rolnych zabudowanych na tereny mieszkaniowe. Skarżący kwestionowali tę zmianę, wskazując, że działka jest wykorzystywana do działalności rolniczej i że zmiana została dokonana na podstawie nieistniejącego planu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Państwa T. i S. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] października 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] sierpnia 2010 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 marca 2011 r. sprawy ze skargi T. i S. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenie z urzędu zmiany klasyfikacji gruntów w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] października [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty S. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., wprowadzającą z urzędu zmianę w działce nr [...] położonej w obrębie S. gmina S., polegającą na wpisaniu użytku "B" - tereny mieszkaniowe w miejsce aktualnego zapisu "B-PsVI"- tereny rolne zabudowane.
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
W wyniku odwołań od ustaleń kompleksowej modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu S. przeprowadzonej w latach 2008 – 2009,
w szczególności w odniesieniu do zasięgu konturów terenów zabudowanych mieszkaniowych i terenów rolnych zabudowanych, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. wystąpił z wnioskiem do Starosty S. o dokonanie ponownej analizy całości terenów zabudowanych obrębu S. co do prawidłowości ustalenia ww. użytków.
Po dokonaniu powyższej analizy Starosta S. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w odniesieniu do części działek, w tym między innymi odnośnie użytków gruntowych na działce nr [...] w obrębie S. będącej własnością Państwa T. i S. K. i ustalił, w miejsce dotychczasowego użytku "B-PsVI" - tereny rolne zabudowane, użytek o symbolu "B" - tereny mieszkaniowe. Starosta S. swoją decyzję oparł na definicji terenów mieszkaniowych zawartej w załączniku nr 6 do Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. Nr 38 poz. 454), która określa, że tereny mieszkaniowe o symbolu "B" są to grunty niewykorzystywane do produkcji rolniczej zajęte pod budynki mieszkalne, urządzenia funkcjonalnie związane z budynkami mieszkalnymi (podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier i zabaw itp.), a także ogródki przydomowe. Starosta zauważył również, że powyższą działkę Państwo T. i S. K. nabyli Aktem Notarialnym Rep. [...] z dnia [...] czerwca 1992 r. jako działkę budowlaną, powstałą w wyniku podziału dokonanego w 1984 r. w oparciu o plan realizacyjny, zatwierdzony Uchwałą Gminnej Rady Narodowej w S. nr [...] na działki budowlane przeznaczone pod budownictwo jednorodzinne. Również miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego wsi S. zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w S. z dnia [...] września 1988 r. przewidywał w tym miejscu zabudowę jednorodzinną.
Od powyższej decyzji odwołanie do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B., złożyli Państwo T. i S. K. W uzasadnieniu odwołania wskazali, że działkę nr [...] nabyli w roku 1992 w drodze przetargu od gminy S. na powiększenie gospodarstwa. Powyższa działka została zabudowana w tymże roku budynkiem gospodarczym służącym do przetrzymywania zwierząt hodowlanych oraz przechowywania paszy i maszyn rolniczych. W zakończonej w roku 2008 modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, zdaniem zainteresowanych powyższa działka została zapisana prawidłowo jako działka rolna zabudowana "B-PsVI", dlatego też nie zgadzają się ze zmianą wprowadzoną z urzędu przez Starostę S. i wpisanie użytku - tereny mieszkaniowe "B".
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
w B. decyzją z dnia [...] października 2010 r., Nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zabudowa działki nr [...] budynkiem gospodarczym znajdujących się w strefie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, wyznaczonej planem zagospodarowania przestrzennego oznacza, że nastąpiło faktyczne wyłączenie tych gruntów z produkcji rolniczej w rozumieniu art. 4 pkt. 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.), przez co utraciły charakter gruntów rolnych i zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), jedynie grunty rolne i leśne podlegają gleboznawczej klasyfikacji gruntów, zaś grunty wyłączone z produkcji rolniczej nie podlegają tej klasyfikacji. Obowiązujące Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowaniu przestrzennego miasta i gminy S., przyjęte Uchwałą Rady Miejskiej w S. Nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. przewiduje, dalszy rozwój przestrzenny miejscowości, opierając się między innymi na uwzględnianiu dotychczasowego przeznaczenia obszarów w nieobowiązujących planach zagospodarowania przestrzennego S., co oznacza, że wyznaczone osiedle mieszkaniowe w tym działka nr [...] posiada cechy działki budownictwa jednorodzinnego.
W ocenie organu odwoławczego, od chwili nabycia przedmiotowej działki jako budowlanej, nie zaistniały okoliczności przekształcające ją w nieruchomość rolną.
Oprócz wymienionej wyżej działki budowlanej budownictwa jednorodzinnego Państwo T. i S. K. są właścicielami gospodarstwa rolnego o pow. 4,80 ha położonego w obrębie S. i B. S. z zabudowaną budynkiem gospodarczym działką budownictwa zagrodowego, zaś Pan S. K. posiada samodzielnie działkę zagrodową zabudowaną budynkiem mieszkalnym i gospodarczym, co tworzy zorganizowaną całość gospodarczą z posiadanym gospodarstwem rolnym. Jak wynika z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie klasyfikacji środków trwałych (Dz. U. Nr 112, poz. 1317) o zaliczeniu budynku (lokalu) do właściwej podgrupy i rodzaju decyduje jego przeznaczenie oraz związana z tym konstrukcja i wyposażenie. Organ wskazał, że nie stwierdzono aby ten budynek gospodarczy, uzyskał decyzję o zmianie jego funkcjonalnego przeznaczenia.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, Państwo T. i S. K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazali, że Starosta zmienił zapis w ewidencji na podstawie nieistniejącego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. Skarżący wskazali, że przedmiotowa działka wraz z budynkiem jest w dalszym ciągu wykorzystywana do prowadzenia działalności rolniczej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte zaskarżonym rozstrzygnięciu. Organ wskazał, że Skarżący, nabywając działkę, wiedzieli, że jest to działka położona na terenie przeznaczonym
w planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego wsi S. pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. W Akcie Notarialnym Rep. [...] z dnia [...] czerwca 1992 r. Skarżący zobowiązali się do jej zabudowy w ciągu 5 lat od dnia nabycia, zaś zabudowa działki nie mogła mieć charakteru innego od określonego w szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego, czyli zabudowy mieszkaniowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlegała oddaleniu. Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień wskazanych w skardze, jak również innych, które Sąd miałby obowiązek uwzględnić z urzędu – nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Na wstępie wskazać należy, że podstawę materialnoprawną decyzji wydanej przez Starostę S. w przedmiocie zmiany zapisu w operacie ewidencji gruntów m. S. na działce nr [...] należącej do Skarżących były przepisy § 44 - 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz § 1, § 4 i § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gleboznawczej gruntów (Dz. U. Nr 19, poz. 97 ze zm.).
Organ administracji uznał, że zgodnie z tymi przepisami należało w operacie gruntów i budynków obrębu miasto S. na ww. działce należało wpisać tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem "B", ponieważ przedmiotowa działka jest działką budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego. W tym miejscu wskazać również należy, że działka nr [...] powstała w oparciu o plan realizacyjny zatwierdzony Uchwałą Gminnej Rady Narodowej w S. nr [...] na działki budowlane przeznaczone pod budownictwo jednorodzinne. Zabudowę jednorodzinną na tym terenie przewidywał także miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego wsi S. zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w S. z dnia [...] września 1988 r.
Istotnym w sprawie jest fakt, że w akcie notarialnym z dnia [...] czerwca 1992 r., na mocy którego Skarżący nabyli prawo własności przedmiotowej działki budowlanej nr [...], znalazł się zapis, że jest to działka przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. W § 5 aktu notarialnego Pani T. K. zobowiązała się zabudować ją w terminie 5 lat od dnia podpisania aktu (k. 4 akt administracyjnych).
Zabudowa przedmiotowej działki, znajdującej się w strefie zabudowy jednorodzinnej, budynkiem gospodarczym oznaczała, że nastąpiło także faktyczne wyłączenie tego gruntu z produkcji rolniczej w rozumieniu art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przez co przedmiotowa działka przestała mieć charakter gruntów rolnych. Jeśli nastąpiło wyłączenie gruntów
z produkcji rolniczej, przez co nastąpiła zmiana rodzaju użytku gruntowego, należało ten fakt ujawnić w ewidencji gruntów i budynków poprzez wprowadzenie stosownej zmiany w operacie ewidencyjnym.
W ocenie Sądu w związku z powyższymi okolicznościami zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący, nabywając działkę nr [...] wiedzieli, że jest to działka położona na terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego wsi S. pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. Ponadto zabudowa działki, do której zobowiązali się Skarżący nie mogła mieć charakteru innego od określonego w szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego, czyli zabudowy mieszkaniowej. Za taką interpretacją przemawia również stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 141/08 (dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Działka nr [...] znajduje się na osiedlu domów jednorodzinnych granicach miasta S. O charakterze rolniczym tej działki nie może świadczyć jedynie okoliczność, że w znajdującym się tam budynku gospodarczym Skarżący przechowują ciągnik, pasze i zboże, bowiem działalność rolnicza jest skoncentrowana w innym miejscu. Skarżący w dacie złożenia skargi do Sądu posiadali: 4 konie, 6 sztuk bydła, 15 sztuk trzody chlewnej, 25 sztuk drobiu. Zwierzęta te hodowali na działce siedliskowej innej niż działka będąca przedmiotem sporu. Pomocnicze wykorzystywanie działki o nr [...] nie świadczy o tym, że jest ona niezbędna do prowadzenia produkcji rolnej. Skarżący nie wywiązali się
z obowiązku jej zabudowy budynkiem mieszkalnym (wbrew zapisowi widniejącemu
w akcie notarialnym), a zatem tłumaczenie, iż działkę tę nabyli w celach rolniczych jest ewidentnie sprzeczne z treścią umowy sprzedaży oraz intencją sprzedającego, tj. Gminy S. Kupując działkę budowlaną, Skarżący powinni liczyć się
z możliwością płacenia podatku według stawek dotyczących nieruchomości miejskiej, a nie gruntu rolnego. Zdaniem Sądu, zmiana kategorii gruntów powinna być dokonana wiele lat wcześniej, zaś upływ czasu liczonego od 1992 roku działał jedynie na korzyść Skarżących, ponieważ płacili niższe podatki.
Ponadto organ wyjaśnił, że Skarżący posiadają również dwie działki siedliskowe nr [...] i [...] zaliczone do gruntów rolnych zabudowanych, które wraz
z pozostałymi gruntami rolnymi tworzą zorganizowaną całość gospodarczą w postaci gospodarstwa rolnego. Jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, działka budownictwa jednorodzinnego nr [...] nabyta pod budownictwo mieszkaniowe jest działką samodzielną i nie może wchodzić w skład prowadzonego przez Skarżących gospodarstwa rolnego. Podobne stanowisko zajął WSA w Białymstoku w sprawie
o sygn. akt II SA/Bk 640/09, które skład orzekający w całości podziela.
Mając na względzie powyższe okoliczności skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło