II SA/Bk 81/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 maja 2010 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania. oddala skargę Zaskarżoną decyzją Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] o odmowie zameldowania R. S. na pobyt stały w lokalu Nr [...] przy ulicy W. [...] w B. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W dniu [...] lipca 2009 r. R. S. wystąpił z wnioskiem o zameldowanie w lokalu położonym w B. przy ul. W. [...] m [...] w B. Swój wniosek uzasadniał tym, iż: - jego wymeldowanie z powyższego lokalu nastąpiło na podstawie wadliwego orzeczenia Sądu, które zostało następnie zmienione, - w 2009 r. uzyskał odrębną własność ww. lokalu, - w posiadanym dowodzie osobistym posiada wpis o zameldowaniu pod powyższym adresem, - warunkiem uzyskania przez niego przedterminowego zwolnienia z odbywania kary pozbawienia wolności jest posiadanie stałego miejsca zameldowania, jak też korzystanie z przepustek wiąże się z zameldowaniem we własnym lokalu. Do powyższego wniosku dołączył wypełniony formularz "Zgłoszenie pobytu stałego" wskazując do zameldowania adres: B., ul. W. [...] m [...]. Na zgłoszeniu tym brak było potwierdzenia pobytu R. S. pod wskazanym przez niego adresem. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, iż decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] orzeczono o wymeldowaniu R. S. z pobytu stałego w B. przy ul. W. [...] m [...]. U podstaw tej decyzji legło ustalenie, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] stycznia 2006 r. sygn. akt [...] [...] nakazano między innymi R. S. opróżnienie i wydanie S. M. D. lokalu Nr [...] przy ul. W. [...] w B. Orzeczenie powyższe zostało wykonane w postępowaniu egzekucyjnym przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w B. Eksmisja R. S. nastąpiła w dniu [...] sierpnia 2006 r., a lokal przekazano S. M. D. Obecnie w przedmiotowym lokalu zameldowana jest na pobyt stały S. M, D. z dziećmi P. S. i D. S. Słuchana w charakterze świadka K. D. (matka i pełnomocnik S. M. D.) w złożonych do protokołu w dniu [...] sierpnia 2009 r. zeznaniach podała, iż od momentu eksmisji, R. S. nie mieszka w lokalu przy ul. W. [...] m [...] w B., nie ma tu żadnych jego rzeczy - zabrał wszystko. Prawdopodobnie mieszkał przy ul. R., chociaż podawał, że mieszka u swoich rodziców przy ul. B. w B. Córka S. M. D. nikomu nie wynajmowała tego lokalu, mieszka tu z dziećmi, pracuje w W., ale do pracy dojeżdża z B. Natomiast R. S. w wyjaśnieniach nadesłanych pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. wskazał, że został on osadzony w Areszcie Śledczym w dniu [...] stycznia 2008 r. W chwili aresztowania tymczasowo zamieszkiwał u rodziców przy ul. B. w B. W przedmiotowym lokalu znajdują się jego rzeczy, tj. ubrania, buty, wyposażenie mieszkania. Jego była konkubina S. M. D. dopiero od około [...] tygodni mieszka w lokalu przy ul. W. [...] m [...] w B. Wcześniej wynajmowała ten lokal. Podał, iż w najbliższym czasie złoży wniosek o wymeldowanie S. M. D. wraz z dziećmi i pozew o ich eksmisję z przedmiotowego lokalu, a następnie zamelduje tam swoją żonę z dwiema córkami. Niedługo będzie mógł korzystać z czasowego opuszczenia zakładu karnego i będzie mógł przebywać w swoim mieszkaniu. Jednym z warunków uzyskania zezwolenia na czasowe opuszczenie Aresztu jest posiadanie przez niego stałego zameldowania. Ponadto R. S. dołączył do akt niniejszej sprawy prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] grudnia 2007 r. sygn. akt [...] [...] oddalające wniosek S. M. D. o zniesienie współwłasności oraz akt notarialny umowy z dnia [...] lutego 2009 r. o ustanowienie odrębnej własności lokalu i przeniesienia jego własności, mocą której B. Spółdzielnia Mieszkaniowa ustanowiła, a następnie przeniosła na R. S. prawo własności lokalu Nr [...] przy ul. W. [...] w B. Z dokumentów dołączonych przez pełnomocnika S. M. D. wynika natomiast, że w sprawie między innymi z wniosku S. M. D. przeciwko R. S. o egzekucję należności pieniężnych, Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w B. w dniu [...] marca 2009 r. dokonał zajęcia lokalu przy ul. W. [...] m [...] w B. Na podstawie informacji Biura Informacji i Statystki Centralnego Zarządu Służby Więziennej udzielonej pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. ustalono, iż wnioskodawca przebywa w Areszcie Śledczym w B. - przewidywany termin jego zwolnienia to [...] [...] 2015 r. W oparciu o powyższe Prezydent Miasta B. decyzja z dnia [...] października 2009 r. orzekł o odmowie zameldowania R. S. na pobyt stały w lokalu Nr [...] przy ul. W. [...] w B. Od tej decyzji R. S. wniósł odwołanie do Wojewody P., w którym wyjaśnił, iż wprawdzie został eksmitowany z przedmiotowego lokalu, to jednak wówczas nie był jeszcze jego właścicielem, tylko głównym lokatorem. S. M. D. była jego konkubiną i została błędnie ujęta w przydziale lokalu, jeszcze przed jego wykupieniem. Odwołujący podważył wyjaśnienia pełnomocnika S. M. D. oraz podał, że nadal posiada dowód osobisty z wpisanym adresem zameldowania: B., ul. W. [...] m [...] w B. Końcowo podniósł, iż chciałby się tam ponownie zameldować, a potem zameldować swoją żonę z córkami. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Wojewoda P. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, iż zameldowanie jest wyłącznie czynnością rejestracyjną i nie wymaga konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej. Stosownie, bowiem do artykułu 47 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), organ gminy prowadzący ewidencję ludności obowiązany jest na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Dopiero w sytuacji, gdy zgłoszone do zarejestrowania pobytu dane budzą wątpliwości, przepis art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych upoważnia organ administracji publicznej do rozstrzygania o zameldowaniu w formie decyzji. Nadto organ podkreślił, iż przy obowiązującym obecnie stanie prawnym zameldowanie nie jest formą legalizacji pobytu osoby w określonym lokalu - służy, jak już wyżej zaznaczono, wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu osoby pod oznaczonym adresem (art. 9 ust. 2b ustawy). Przy zameldowaniu konieczne jest więc potwierdzenie, że osoba mieszka pod zgłoszonym do zameldowania adresem (art. 1 ust. 2, art. 4 pkt 1, art. 9 ust. 2a, art. 10 ust. 1 ustawy). W konkretnej sprawie, R. S. przedłożył organowi I instancji wypełniony formularz "Zgłoszenie pobytu stałego". Z uwagi jednak na brak na tym zgłoszeniu potwierdzenia pobytu w/w pod wskazanym przez niego adresem, zasadnym było rozstrzygnięcie niniejszej sprawy w formie decyzji. Obecnie odwołujący nie mieszka w lokalu przy ul. W. [...] m [...] w B., co jest oczywiste przy fakcie odbywania przez niego kary pozbawienia wolności. Istotnym jednak jest również zdaniem organu odwoławczego, że nie mieszkał w nim także przed pozbawieniem go wolności. Został osadzony - jak sam podał - w dniu [...] stycznia 2008 r. a wcześniej mieszkał u rodziców. Natomiast jeszcze wcześniej, a mianowicie w sierpniu 2006 r. został eksmitowany z przedmiotowego lokalu. W tych uwarunkowaniach stwierdzono, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do zameldowania. Końcowo wskazano, iż zmiana statusu prawnego przedmiotowego lokalu (ustanowienie odrębnej własności) nie jest okolicznością ważącą dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. R. S. nie mieszkał bowiem w przedmiotowym lokalu zanim został osadzony w Areszcie Śledczym, a ponadto kwestie tytułu prawnego do lokalu wykraczają poza przedmiotowy zakres spraw meldunkowych. Odnosząc się natomiast do kwestii posiadania przez skarżącego dowodu osobistego z wpisanym adresem zameldowania: B., ul. W. [...] m [...], wskazano, iż z mocy art. 40 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy, skarżący obowiązany był do wymiany posiadanego dowodu osobistego w terminie 14 dni od otrzymania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego pod powyższym adresem (decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lutego 2007 r.). Nie godząc się z tą decyzją R. S. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Skarżący podał, iż w dniu [...] grudnia 2009 r. otrzymał wyrok Sądu Rejonowego w B. Wydziału [...] Cywilnego z dnia [...] grudnia 2009 r. sygn. [...] [...] mocą, którego nakazano S. D., D. i P. S. opróżnić i wydać mu lokal mieszkalny nr [...] położony w B. przy ulicy W. [...]. Powołując się na w/w wyrok, wniósł o nakazanie organom powtórnego jego zameldowania w przedmiotowym lokalu, a w późniejszym czasie także jego żony A. S. z dziećmi K. i S. S. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Organ ponownie wyjaśnił, iż skarżący nie spełnia przesłanki do zameldowania pod wskazanym przez siebie adresem, bowiem nie przebywa pod tym adresem z racji odbywania kary pozbawienia wolności. Nie ma natomiast znaczenia w tej sprawie podnoszona przez niego okoliczność wyroku sądowego nakazującego S. D., D. i P. S. opróżnienie i wydanie przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Sąd nie posiada natomiast uprawnień do oceny słuszności, czy też celowości skarżonej decyzji, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili ich wydawania. W szczególności uznać należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa będące podstawą kontrolowanej decyzji. Przedmiotem dokonywanej kontroli sądowej jest decyzja w sprawie odmowy zameldowania. W tym miejscu wskazać należy, iż procedurę zameldowania regulują przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) zwana dalej "ustawą". W myśl art. 1 ust. 2, art. 4 pkt 1, art. 9 ust 2a, i art. 10 ust 1 ustawy, przesłanką zameldowania jest pobyt stały pod zgłoszonym do zameldowania adresem. Zgodnie zaś z art. 6 ust 1 w/w ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Na prawną konstrukcję pobytu stałego składają się zatem dwa elementy, które muszą występować łącznie: przebywanie w sensie fizycznym pod oznaczonym adresem, tzw. korpus oraz zamiar stałego pobytu w danym lokalu, tzw. animus. Przy czym "zamiar" należy rozumieć jako nie wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności. W przedmiotowym stanie faktycznym bezsprzecznym jest, iż R. S. nie przebywa pod zgłoszonym do zameldowania adresem, tj. w lokalu numer [...] przy ulicy W. [...] w B. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego do dnia [...] marca 2007 r. posiadał on stałe miejsce zameldowania pod tym adresem, jednak w wyniku wykonania w dniu [...] sierpnia 2006 r. przez komornika orzeczonej wyrokiem sądowym eksmisji lokal opuścił i nie mieszkał w nim ponownie, gdyż aktualnie odbywa karę pozbawienia wolności. Powyższe ustalenia organów znajdują potwierdzenie w aktach sprawy, nie są też kwestionowane przez skarżącego i jako takie nie budzą wątpliwości Sądu. W tych uwarunkowaniach uznać należy, iż brak pobytu pod adresem zgłoszonym do zameldowania wyklucza dokonanie czynności zameldowania. Dodać również należy, iż zgodnie z utrwaloną już linią orzecznictwa - meldunki mają znaczenie jedynie ewidencyjne, nie tworzą żadnych praw do lokalu i dlatego zarówno przy zameldowaniu, jak i wymeldowaniu istotne znaczenie ma fakt stałego przebywania w tym lokalu a nie prawo do niego. Dlatego też fakt, iż R. S. jest właścicielem przedmiotowego lokalu mieszkalnego nie oznacza, że musi być w nim zameldowany i że dokonanie rejestracji meldunku jest obowiązkiem odpowiedniego organu. Podnoszona przez niego okoliczność posiadania tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu nie ma wpływu na zameldowanie właściciela w tym lokalu. Stanowisko to potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 czerwca 2005 r., sygn. IV SA/Wa 627/05 stwierdzającym, iż: "konieczność dokonania zameldowania nie jest uzależniona od charakteru tytułu prawnego do lokalu". Wedle oceny Sądu zamiar R. S. zamieszkania w przedmiotowym lokalu po wyjściu z więzienia jest w tej sprawie również bez znaczenia. Podobnie okoliczność, iż nie może on zameldować się z powodu odbywania kary pozbawienia wolności. Jak podniósł bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 17 września 2008 r. "bez znaczenia w sprawie o zameldowanie jest okoliczność, dlaczego ewentualnie dana osoba w konkretnym lokalu nie mieszka. Nie jest też wystarczającą przesłanką dla zameldowania sam zamiar zamieszkania pod danym adresem". Odnosząc się natomiast do kwestii wydania przez Sąd Rejonowy w B. [...] Wydział Cywilny wyroku nakazującego S. D., D. i P. S. opróżnienie i wydanie przedmiotowego lokalu mieszkalnego uznać należy, iż okoliczność ta nie ma wpływu na podejmowane w sprawie rozstrzygnięcie. Powyższe orzeczenia nie zmienia bowiem faktu, iż R. S. nie przebywa w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, wobec czego nie spełnia przesłanki dla zameldowania się w nim. Z wyżej wskazanych powodów zaskarżonej decyzji nie można czynić zarzutu naruszenia prawa materialnego. W rozpatrywanej sprawie jak słusznie podniosły organy obu instancji nie zachodzą podstawy do zameldowania skarżącego w lokalu nr [...] przy ul. W. [...] w B. Argumentacja przedstawiona w tym względzie jest zgodna z obowiązującym prawem, specyfiką instytucji zameldowania i ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnym. W niniejszej sprawy nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Mając powyższe na względzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.