II SA/Bk 822/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi B. A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku 1. oddala skargę 2. przyznaje radcy prawnemu T. B. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292, 80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej wykonane na zasadzie prawa pomocy. We wniosku z dnia 13.08.2007 r. B. A. W. wystąpiła o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i z tytułu kształcenia i rehabilitacji dzieci niepełnosprawnych dla M. i M. W. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. decyzją z dnia [...].09.2007 r. Nr [...] odmówił przyznania wnioskowanych świadczeń rodzinnych, ze względu na przekroczenie dochodu wynikającego z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). W odwołaniu od powyższej decyzji B. A. W. wskazała, że ma dwoje dzieci niepełnosprawnych i nie dotyczy jej próg dochodowy 583 zł odnoszący się do rodzin z jednym dzieckiem niepełnosprawnym. Zdaniem strony nieprawidłowo przeliczono jej dochód za 2006 r., gdyż nie odjęto od niego "trzynastki" uzyskanej za przepracowany czas w 2005 r., a wypłaconej w 2006 r. Wskazała, że w okresie od 01.09.2005 r. do 31.08.2007 r. otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne i w poprzednim okresie zasiłkowym odjęto cały jej dochód za 2005 r., jako dochód utracony, gdyż przestała pracować od 01.09.2005 r. Obecnie nie można inaczej traktować otrzymanej w 2006 r. "trzynastki". Nieprawidłowo wliczono również do dochodu jej męża dochody z tytułu jednorazowych umów. Ponadto w zaświadczeniu Urzędu Skarbowego pominięto wydatki rehabilitacyjne. W związku z tym B. A. W. wniosła o ponowne przeliczenie dochodu z uwzględnieniem przestawionych zarzutów oraz o podniesienie kwoty dochodu z 583 zł do kwoty 622 zł na osobę miesięcznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...].09.2007 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy stwierdził, iż stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku strony dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie może przekraczać kwoty 583 zł, gdyż wychowuje ona dwoje dzieci niepełnosprawnych. Biorąc pod uwagę zaświadczenia o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...].07.2007 r. oraz regulację art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych rodzina skarżącej osiągnęła w 2006 r. dochód w wysokości 30.052,05 zł, co daje miesięczny dochód na jednego członka rodziny w wysokości 626,08 zł, związku z tym przekraczał on kryterium ustawowe o 43,08 zł. Kwota przekroczenia dochodu jest niższa od najniższego zasiłku rodzinnego, który wynosi 48 zł, niemniej w poprzednim okresie zasiłkowym przyznano skarżącej zasiłek rodzinny z przekroczeniem dochodu, dlatego obecnie zasiłek ten nie przysługuje zgodnie z przepisem art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że zaświadczenia o wysokości dochodów uzyskanych przez skarżącą i jej męża w 2006 r. wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. spełniają warunki określone art. 23 ust. 4 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Błędne jest stanowisko skarżącej, że jednorazowe umowy jej męża nie powinny być wliczone do dochodu za 2006 r. Stosownie do art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, o zaliczeniu przychodu do dochodu rodzinny decyduje fakt podlegania opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, a nie częstotliwość uzyskiwania przychodu, zaś z informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy wynika, że w tym przypadku pobrana została zaliczka na podatek. Organ odwoławczy wskazał również, iż zrezygnowanie przez skarżącą z pracy w [...] w związku z ustaleniem od dnia 01.09.2005 r. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wyczerpywało przesłankę opisaną w art. 3 pkt 23 ppkt 3 tj. utratę zatrudnienia i skutkowało odjęciem od dochodu rodziny przeciętnej miesięcznej kwoty utraconego dochodu od dochodu za 2005 r. Odnośnie kwoty 547 zł stanowiącej "trzynastkę" za 2005 r. nie podlega ona odliczeniu od dochodu rodziny jako dochód utracony, ponieważ z akt sprawy nie wynika, aby w roku 2006 w rodzinie skarżącej miała miejsce jedna z sytuacji opisanych w art. 3 pkt 23 ustawy, nie ma też znaczenia, że prawo do tego dochodu powstało w związku z zatrudnieniem w 2005 r. Organ stwierdził, że nie może podwyższyć progu dochodowego do kwoty 662 zł na jednego członka rodziny, nie może również kwestionować informacji zawartych w zaświadczeniach Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. Jeżeli skarżąca uważa, że są one nieprawidłowe powinna wystąpić o sprostowanie ich treści. Kolegium nie uwzględniło prośby skarżącej o rozpatrzenie odwołania na rozprawie administracyjnej, gdyż nie zostały spełnione przesłanki z art. 89 § 1 K.p.a., zaś skarżąca mogła przedstawić swoje stanowisko w formie pisemnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku B. A. W. wniosła o uchylenie skarżonej decyzji jako naruszającej prawo tj. wykładnię art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz sprzecznej z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 68 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP. Jej zdaniem, organ odwoławczy błędnie przyjął, że "trzynastka" za przepracowane 8 miesięcy 2005 r. jest stałym dochodem z roku 2006, co potwierdza pismo Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...].09.2007 r. Skarżąca przedstawiła zestawienie kosztów utrzymania rodziny z jednym i dwojgiem dzieci niepełnosprawnych, wskazując, że są one różne. Skoro Konstytucja RP zapewnia równe traktowanie obywateli, zatem dochód rodziny powinien rosnąć wraz z ilością dzieci niepełnosprawnych w rodzinie co najmniej o taka samą kwotę, o jaką wzrósł przy posiadaniu pierwszego niepełnosprawnego dziecka. Skarżąca wskazała również, że dla celów podatkowych ulga rehabilitacyjna jest kwotą odliczaną od dochodu, gdyż została wydana na usprawnianie, leczenie i rehabilitację osoby niepełnosprawnej. Nie można zatem dochodu w tej części uznawać za dochód pozostający do pełnej dyspozycji strony i uwzględniać przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych. Skarżąca stwierdziła, iż gdyby umożliwiono jej udział w posiedzeniu Kolegium, mogłaby przedstawić swoje wieloletnie doświadczenie w tej kwestii, co również mogłoby mieć wpływ na wydaną decyzję. Strona przedstawiła również przepisy polskiego ustawodawstwa dyskryminujące, jej zdaniem, osoby niepełnosprawne. Ponadto, w piśmie procesowym pełnomocnik skarżącej podniósł, że zaskarżona decyzja narusza: 1. przepisy art. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 69, art. 71 ust. 1 Konstytucji RP; 2. przepis art. 26 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. ratyfikowanego w dniu 3 marca 1977 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz.167) w związku z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP; 3. przepis z art. 9 i art. 11 Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych Społecznych i Kulturalnych otwartego do podpisania w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 169) w związku z art. 87 ust. 1 oraz art. 91 ust. 3 Konstytucji RP; poprzez zastosowanie art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach innych w sposób nieuwzględniający okoliczności, iż skarżąca posiada dwoje dzieci z orzeczonym stopniem niepełnosprawności oraz wynikających z tego różnic w zakresie stanu majątkowego rodziny skarżącej. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, ewentualnie, ze względu na spełnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Ponadto wniósł o przestawienie - w trybie art. 193 Konstytucji RP - Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w przedmiocie, czy przepis art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie, w jakim zrównuje przewidziany jako warunek nabycia zasiłku rodzinnego limit dochodu rodziny, której członkiem jest jedno dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, z dochodem rodziny posiadającej dwoje (lub więcej) niepełnosprawnych dzieci, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 69, art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wskazano, iż mając na uwadze różnice, jakimi cechuje się rodzina skarżącej w odróżnieniu od rodzin posiadających jedno dziecko niepełnosprawne, zaskarżona decyzja jest oczywiście nieprawidłowa. Opiera się ona na zastosowaniu przepisu z art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób wadliwy, ograniczający się jedynie do odczytania jego znaczenia semantycznego. Wykładnia celowościowa oraz systemowa prowadzi natomiast do wniosku, iż odmowa przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego, obarczona jest istotnymi wadami wyrażającymi się przede wszystkim w sprzeczności podjętego rozstrzygnięcia z celem, jaki ustawodawca zakreślił wprowadzając instytucję zasiłku rodzinnego, a także normami zawartymi w Konstytucji RP oraz umowach międzynarodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie kompetencji wynikających z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 4 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, stosując ewentualnie możliwość przedstawienia zapytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu, pozostaje władny, aby przedstawione wady usunąć. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził, że nie jest właściwy do dokonywania oceny zgodności przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych z Konstytucją RP czy też z ustawą z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ nie ponosi też odpowiedzialności za treść zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...].07.2007 r., a w szczególności za to czy wskazana w zaświadczeniu wysokość dochodu uzyskanego w 2006 r. uwzględnia odpis związany z wydatkami rehabilitacyjnymi na osobę niepełnosprawną. Odnośnie zarzutu nieprawidłowego wliczenia do dochodu rodziny trzech jednorazowych umów zlecenia wystawionych na S. W., organ po przeanalizowaniu ich treści stwierdził, że były to umowy o dzieło. W związku z tym stosownie do przepisu art. 3 pkt 23 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód wynikający z tych umów nie podlega odliczeniu jako dochód utracony. Organ podtrzymał również stanowisko odnośnie nie uwzględnienia utraty dochodu z tytułu "trzynastki". Mając jednak na uwadze stanowisko prezentowane przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Departament Świadczeń Rodzinnych w piśmie z dnia [...].09.2007 r., że "trzynastka" stanowi dochód utracony SKO w Ł. ponownie przeliczyło dochód uzyskany przez rodzinę w 2006 r. z pominięciem dochodu uzyskanego przez skarżącą, przyjmując jedynie dochód uzyskany w 2006 r. przez S. W. Uwzględniając art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód ten wynosi 29.644,01 zł, co daje dochód na jedną osobę w rodzinie w wysokości 617,58 zł, zatem wyższy od ustawowego kryterium dochodowego. Organ dokonał również obliczenia dochodu rodziny zgodnie z żądaniem skarżącej - bez wliczenia "trzynastki" i trzech jednorazowych umów o dzieło jej męża. Dochód wynosił 28.992,80 zł, co daje dochód na jedną osobę w rodzinie w wysokości 604,01 zł. W konsekwencji skarżącej nie przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami w okresie zasiłkowym 2007/2008. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Stosownie do art. 2 pkt 1 świadczeniami rodzinnymi jest m.in. zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego. Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka – art. 4 ust. 1. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, czyli rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Stosownie do art. 5 ust. 2 w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł. Jak ustalono w niniejszej sprawie, w związku z tym, iż B. A. W. wychowuje dwoje dzieci niepełnosprawnych w jej przypadku znajduje zastosowanie kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a zatem dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie może przekraczać kwoty 583 zł. Stosownie do przepisu art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, zaś zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a dochodem są m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Z zaświadczeń o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...].07.2007 r. wynika, że dochód osiągnięty w 2006 r. przez S. W. wyniósł 44.762,90 zł (w tym podatek 3.565,79 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne 2.818,61 zł i składki na ubezpieczenie społeczne 8.370,80 zł), a dochód osiągnięty przez B. W. wyniósł 547 zł (w tym składki na ubezpieczenie zdrowotne 33,97 zł i składki na ubezpieczenie społeczne 100,99 zł). Zaświadczenia te spełniają warunki określone w art. 23 ust. 4 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wskazany powyżej przepis art. 3 pkt 1 lit. a ustawy nie pozwala na odliczenie od dochodu poniesionych przez skarżącą w 2006 r. wydatków rehabilitacyjnych, stąd podniesiony w tym zakresie zarzut skargi dotyczący nieprawidłowego uwzględnienia tych wydatków w dochodzie rodziny w wystawionym zaświadczeniu jest niezasadny. Błędne jest także stanowisko skarżącej, iż nie powinny być wliczone do dochodu rodziny za 2006 r. dochody z jednorazowych umów jej męża S. W. Przychody z tego tytułu podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, zatem stosownie do art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych są dochodem rodziny. Organ prawidłowo ustalił, iż były to umowy o dzieło, na co jednoznacznie wskazuje analiza ich treści dokonana w zaskarżonej decyzji. W konsekwencji, stosownie do przepisu art. 3 pkt 23 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych dochody te nie podlegają odliczeniu od dochodu rodziny jako dochody utracone. Za dochód utracony nie można również uznać "trzynastki" wypłaconej skarżącej w 2006 r. za 8 miesięcy przepracowanych w 2005 r., bowiem w tym zakresie w 2006 r. nie wystąpiła żadna z okoliczności wskazanych w art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Mając jednak na uwadze przedstawione wraz ze skargą korzystne dla skarżącej stanowisko Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej Departamentu Świadczeń Rodzinnych w piśmie z dnia [...] września 2007 r., że "trzynastka" ta stanowi dochód utracony oraz zasadę wyrażoną w art. 8 K.p.a., wskazać należy, że organ w odpowiedzi na skargę dla usunięcia wszelkich wątpliwości dokonał ponownego przeliczenia dochodu uzyskanego przez rodzinę skarżącej w 2006 r. z pominięciem dochodu uzyskanego przez B. W. (z tytułu "trzynastki"). Jak obliczono dochód na jedną osobę w rodzinie w takiej sytuacji wyniósłby 617,58 zł, zatem byłby w dalszym ciągu wyższy od kryterium ustawowego. Co więcej, nawet w przypadku obliczenia dochodu rodziny zgodnie z żądaniem skarżącej, czyli bez wliczenia "trzynastki" i trzech jednorazowych umów o dzieło jej męża, dochód na jedną osobę w rodzinie wynosiłby 604,01 zł i nie pozwalałby na przyznanie wnioskowanego świadczenia. W związku z tym organy przyjęły prawidłowo, iż ustalony dochód w przeliczeniu na jednego członka rodziny skarżącej w 2006 r. przekraczał kryterium ustawowe, co musiało skutkować odmową przyznania żądanych świadczeń. Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Jak ustalił organ kwota przekroczenia dochodu w niniejszej sprawie jest niższa od najniższego zasiłku rodzinnego, który wynosi 48 zł, jednak w poprzednim okresie zasiłkowym skarżącej przyznano zasiłek rodzinny z przekroczeniem dochodu, dlatego obecnie zasiłek ten zgodnie z przepisem art. 5 ust. 3 w/w ustawy nie przysługuje. W ocenie Sądu nie znajdują uzasadnienia zarzuty dotyczące niezgodności art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 69, art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, a także z przepisami art. 26 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167) oraz art. 9 i art. 11 Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych Społecznych i Kulturalnych otwartego do podpisania w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 169) w związku z art. 87 ust. 1 oraz art. 91 ust. 3 Konstytucji RP. Jak wskazano powyżej, zgodnie z tym przepisem - art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł. Przepis ten stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 5 ust. 1, gdzie określono kryterium dochodowe na kwotę 504 zł. Rozwiązanie to podyktowane celem ustawy o świadczeniach rodzinnych, jakim jest wsparcie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. W tej sytuacji ustawodawca podwyższył próg bazowy dla osób, których sytuacja nawet w gronie osób uprawnionych do zasiłku jest szczególnie ciężka. Przepis ten poprzez podwyższenie kryterium dochodowego, przy spełnieniu którego może być przyznane określone świadczenie realizuje ponadto nałożony na władze publiczne w art. 69 Konstytucji RP obowiązek pomocy osobom niepełnosprawnym. Wskazana regulacja odnosi się do rodziny, której członkiem jest dziecko niepełnosprawne, jak również rodzin, w których jest więcej dzieci niepełnosprawnych. Inne jej odczytywanie nie znajduje logicznego uzasadnienia. Nie jest zasadny zarzut naruszenia zasady równości i sprawiedliwości poprzez zrównanie limitu dochodu rodziny, której członkiem jest jedno dziecko niepełnosprawne z rodziną, która posiada dwoje lub więcej dzieci niepełnosprawnych. Przede wszystkim należy podkreślić, że podwyższony w art. 5 ust. 2 ustawy limit dochodu odnosi się do każdego członka rodziny, a nie tylko do dziecka niepełnosprawnego. Zatem dla kategorii podmiotów określonych w tym przepisie – czyli rodzin, których członkiem jest jedno lub więcej dzieci niepełnosprawnych ustalono podwyższone kryterium dochodowe na każdego członka rodziny. Regulacja ta nie zawiera zatem nieuzasadnionego zróżnicowania podmiotów charakteryzujących się wskazaną cechą istotną. W konsekwencji nie można jej zarzucać naruszenia przedstawionych zasad. Zważywszy na trudną sytuację rodzin z dziećmi niepełnosprawnymi, niewątpliwie ustalone kwoty maksymalnego dochodu nie są wysokie. Konstytucja RP gwarantując w art. 71 ust. 1 szczególną pomoc materialną dla rodzin pozostawia ustawodawcy pewien margines swobody w ustalaniu progu egzystencjonalnego, odpowiadającego minimalnemu pozimowi konsumpcji w danych warunkach społeczno-ekonomicznych. Na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych w art. 18 ust. 1 przewidziano, że kwoty, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2, oraz wysokości świadczeń rodzinnych podlegają weryfikacji co 3 lata, z uwzględnieniem wyników badań progu wsparcia dochodowego rodzin. Próg wsparcia dochodowego rodzin, jest kategorią pozwalającą ocenić, na jakim poziomie kształtują się aktualne wymagania dochodowe i wydatkowe rodziny, podmiotem zobowiązanym do badania i przedstawienia wskazanego progu jest Instytut Pracy i Spraw Socjalnych. Minister Polityki Społecznej w rozporządzeniu z dnia 25 kwietnia 2005 r. w sprawie sposobu ustalania progu wsparcia dochodowego rodzin (Dz. U. Nr 80, poz. 700) stosownie do delegacji ustawowej z art. 18 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych określił sposób ustalania progu wsparcia dochodowego rodzin, w tym grupy wydatków i ich zakres, źródła danych, okres, z jakiego przyjmuje się wysokość cen towarów i usług uwzględniając poziom wydatków gospodarstw domowych II kwintala rozkładu dochodów. W ocenie Sądu przepisy te zapewniają odpowiednią realizację obowiązków nałożonych na władze publiczne w zakresie pomocy rodzinie. Nie ulega też wątpliwości, iż Konstytucja nie zwalnia rodziny z odpowiedzialności za swoje utrzymanie. Z zasady subsydiarności, której wyraz daje np. art. 72 ust. 2 i preambuła Konstytucji RP wynika, że Państwo udziela pomocy dopiero wówczas, gdy rodzina sama nie jest w stanie zapewnić sobie środków na utrzymanie (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2005 r. sygn. akt P 3/2005, OTK-A 2005/10/115). W konsekwencji, jeżeli rodzina uzyskuje określone dochody przekraczające limit ustawowy nie może otrzymać pomocy Państwa. Podsumowując Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia niezgodności art. 5 ust. 2 z Konstytucją RP, a co za tym idzie do wystąpienia we wnioskowanym zakresie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji pozostaje zarzut dotyczący nie uwzględnienia wniosku o rozpatrzenie odwołania na rozprawie administracyjnej z udziałem skarżącej. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w sprawie nie zachodziły przesłanki z art. 89 § 1 K.p.a., zaś swoje argumenty skarżąca mogła przedstawić w odwołaniu lub w złożyć stosowne oświadczenie na piśmie. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 2, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).