II SA/Bk 822/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia zamiaru wykonania zamiany bramy 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu P. A. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego R. D. wykonane na zasadzie prawa pomocy. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. W dniu 31 marca 2014r. (data wpływu do organu) skarżący R. W. D. zgłosił w Starostwie Powiatu B. zamiar wykonania zamiany bramy wjazdowej - z dwuskrzydłowej na przesuwną – stanowiącej ogrodzenie działki o numerze geodezyjnym [...] od strony ulicy P. w miejscowości S., mające być usytuowanym na działkach o numerach [...] i [...]. Do dokumentacji zgłoszenia strona dołączyła: oświadczenie o prawie dysponowania na cele budowlane działką o numerze [...] oraz drogą oznaczoną numerem [...], wyrys geodezyjny z zaznaczonym przedmiotem zgłoszenia, szkice bramy i jej usytuowania przedstawiające kierunek otwierania bramy i decyzję zarządcy drogi z [...] grudnia 2008r. zezwalającą na umieszczenie bramy w pasie drogowym ulicy P. w S. W dniu 11 kwietnia 2014r. starostwo przekazało zgłoszenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w B. z uwagi na ustalenie, że organy nadzoru budowlanego prowadziły już postępowanie administracyjne w sprawie spornej bramy, jak również orzekał już w sprawie sąd administracyjny. Pismem z 22 kwietnia 2014r. organ nadzoru budowlanego zwrócił zgłoszenie Staroście Powiatu B. wyjaśniając, że została wydana w stosunku do skarżącego ostateczna od 28 maja 2013r. decyzja nakazująca rozbiórkę bramy wjazdowej przesuwnej, wbudowanej w istniejące ogrodzenie posesji przy ulicy P. [...] w S., wykonanej bez wymaganego zgłoszenia i niezgodnie z przepisami. W dniu 24 marca 2014r. skarżący zawiadomił organ nadzoru budowlanego o dokonaniu rozbiórki bramy, czego jednakże nie potwierdziła kontrola mająca miejsce w dniu 1 kwietnia 2014r., podczas której stwierdzono jedynie zdemontowanie szyny stalowej przesuwającej się na zewnątrz ogrodzenia, wzdłuż sąsiedniej działki, z pozostawieniem mechanizmu zabezpieczonego folią i anteny odbiorczej urządzenia. Zdaniem organu nadzoru budowlanego na dzień 22 kwietnia 2014r. rozbiórka bramy nie została wykonana w całości. Starosta Powiatu B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r. z powołaniem się na art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, wniósł sprzeciw wobec opisanego wyżej zgłoszenia zamiaru wykonania zamiany bramy z dwuskrzydłowej na przesuwną. Zdaniem organu architektoniczno – budowlanego, objęta zgłoszeniem brama przesuwna przez to, że otwiera się w kierunku działki sąsiedniej o numerze geodezyjnym [...], narusza przepis par. 42 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym bramy i furtki nie mogą otwierać się na zewnątrz działki. Od powyższej decyzji inwestor wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi I instancji naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz par. 42 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy brama przesuwna jako konstrukcja ruchoma (mobilna) nie jest obiektem budowlanym. Objęta zgłoszeniem brama w żaden sposób nie zagraża bezpieczeństwu. Zdaniem strony zawarte w par. 42 powołanego rozporządzenia sformułowanie " otwierać się" dotyczy wyłącznie bram i furtek dwuskrzydłowych – uchylnych, gdyż brama przesuwna z natury jej konstrukcji nie ma możliwości otwierania a jedynie możliwość przemieszczania się po prowadnicy w torze, który w tym przypadku ma być usytuowany w ścisłej granicy określonej przez zarządcę drogi. Ponadto strona zarzuciła organowi pozbawienie udziału w postępowaniu, w tym możliwości przedłożenia opinii biegłego z zakresu budownictwa oraz wypowiedzenia się w kwestii dysponowania zezwoleniem zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego. W trakcie postępowania odwoławczego skarżący nadesłał kopie pism kierowanych do organu nadzoru budowlanego z zastrzeżeniami nieprawidłowego ustalenia, że nie wykonał obowiązku rozbiórki bramy oraz opinię biegłego sądowego z zakresu budownictwa dotyczącą zgodności z przepisami bramy przesuwnej. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. Wojewoda P. po rozpatrzeniu opisanego wyżej odwołania orzekł o uchyleniu decyzji pierwszoinstancyjnej i umorzeniu postępowania w przedmiocie rozpatrzenia zgłoszenia. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ zauważył, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie materiału dowodowego i orzeczenie w sprawie objętej decyzją organu I instancji. Przy rozpatrywaniu przy tym odwołania od decyzji wyrażającej sprzeciw wobec zgłoszenia robót budowlanych, organ II instancji musi uwzględnić specyfikę instytucji zgłoszenia, polegającą na tym, że ustawodawca w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane wprowadził ograniczenie czasowe do wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno – budowlanej wynoszące 30 dni. Z powyższych względów organ II instancji nie może po uchyleniu decyzji o sprzeciwie przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia a powinien swoje rozstrzygniecie ograniczyć albo do rozstrzygnięcia o utrzymaniu mocy decyzji o sprzeciwie albo o uchyleniu decyzji o sprzeciwie i umorzeniu postępowania. W okolicznościach niniejszej sprawy, zdaniem organu odwoławczego, zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania albowiem zgłoszenie zamiaru wykonania zamiany bramy było nieskuteczne, gdyż dotyczyło robót już wykonanych. W sytuacji zaś, gdy organ stwierdzi, że zgłoszenie dotyczy budowy lub robót budowlanych już zrealizowanych, ma obowiązek uznania prowadzenia postępowania w sprawie zgłoszenia za bezprzedmiotowe. Powyższe wynika z faktu, że do wykonania robót budowlanych objętych zgłoszeniem można przystąpić nie wcześniej niż upłynie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia organowi i nie później niż w ciągu 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu rozpoczęcia robót. Organ podkreślił przy tym, że niemożność przyjęcia zgłoszenia istnieje wtedy, gdy na terenie objętym zagospodarowaniem działki, znajduje się obiekt budowlany objęty nakazem rozbiórki. Zgłoszenie wykonania bramy przesuwnej wpłynęło do organu architektoniczno – budowlanego w dniu 31 marca 2014r.tj. na dzień przed terminem kontroli przez organ nadzoru budowlanego okoliczności wykonania przez skarżącego obowiązku rozbiórki bramy przesuwnej. W dniu 1 kwietnia 2014r. organ nadzoru budowlanego stwierdził, że nakaz rozbiórki bramy przesuwnej został wykonany częściowo. Skoro objęta zgłoszeniem brama przesuwna została zrealizowana wcześniej i stała się przedmiotem orzeczonego nakazu rozbiórki, zaakceptowanie zamiaru jej wykonania byłoby niedopuszczalnym sanowaniem samowoli budowlanej przez organ architektoniczno – budowlany. W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję R. W. D. wniósł o uchylenie decyzji wojewody zarzucając organowi brak zebrania pełnego materiału dowodowego, oparcie decyzji na nieistniejącym stanie faktycznym i prawnym oraz obrazę art. 138 par. 1 pkt 2 K.p.a. Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga podlegała oddaleniu albowiem dokonane przez skarżącego zgłoszenie zamiaru wykonania bramy przesuwnej w miejsce dwuskrzydłowej. nie mogło zostać uznane za skuteczne w świetle obowiązujących przepisów prawa. Trafnie Wojewoda P. zauważył, że zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem ich zgłaszania organowi architektoniczno – budowlanemu, może nastąpić przed ich wykonaniem. Przepis art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane wprost stanowi, że zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych a do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Powyższe oznacza, że w momencie zgłaszania zamiaru wykonania konkretnych robót budowlanych, nie mogą być one rozpoczęte. W okolicznościach kontrolowanej sprawy okazało się, że brama przesuwna, zamiar wykonania której został zgłoszony, w rzeczywistości na gruncie istniała oraz, że objęta była ostatecznym nakazem rozbiórki. Przed wyrażeniem sprzeciwu organ architektoniczno – budowlany dołączył do akt administracyjnych kopię ostatecznej decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2014r. (nr [...]) utrzymującej w mocy skierowany do skarżącego nakaz rozbiórki bramy wjazdowej przesuwnej wbudowanej w ogrodzenie posesji w S. przy ulicy P. [...] bez wymaganego przepisami zgłoszenia, niezgodnie z przepisami techniczno – budowlanymi. Nadto organ I instancji uzyskał w dniu 23 kwietnia 2014r. informację Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., z której wynikało, że przeprowadzona w dniu 1 kwietnia 2014r. kontrola wykonania orzeczonego nakazu rozbiórki bramy przesuwnej, nie potwierdziła wykonania obowiązku w całości. Organ architektoniczno – budowlany związany był treścią informacji organu nadzoru budowlanego i nie miał uprawnień do kwestionowania ustalenia faktu niewykonania w całości nakazu rozbiórki bramy przesuwnej w dacie zgłaszania zamiaru wykonania robót budowlanych. Skład orzekający zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że tak jak bezprzedmiotowe jest występowanie z wnioskiem o pozwolenie na budowę już zrealizowanego obiektu budowlanego, tak i bezprzedmiotowe jest zgłaszanie zamiaru wykonania robót budowlanych już zrealizowanych. W świetle stanowiska prezentowanego przez skarżącego w treści odwołania i posiłkowania się w postępowaniu odwoławczym opinią biegłego o zgodności zamiaru wykonania bramy przesuwnej z przepisami techniczno- budowlanymi, działania skarżącego mogą być odebrane jako usiłowanie podważenia dokonanej wcześniej oceny prawnej istniejącego wzdłuż nieruchomości skarżącego urządzenia w postaci bramy przesuwnej, z szyną wychodzącą poza granice własnej posesji. Prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie IISA/Bk 535/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przesądził, że brama przesuwana z mechanizmem szynowym, wychodzącym poza granice ogrodzenia własnej posesji, narusza wynikający z par. 42 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zakaz otwierania bram i furtek na zewnątrz ogrodzeń. Konsekwencją tego wyroku stał się ostateczny nakaz P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2014r. (nr [...]) rozbiórki przesuwnej bramy wjazdowej ogrodzenia nieruchomości skarżącego, jako wykonanej bez wymaganego zgłoszenia oraz niezgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi. Nakaz rozbiórki był przedmiotem kontroli WSA w Białymstoku w sprawie o sygn. IISA/Bk 343/14, który wyrokiem z dnia 22 lipca 2014r. oddalił skargę inwestora na decyzję orzekającą rozbiórkę bramy. Z uzasadnienia tego wyroku (ogólnodostępnego - w wersji zanonimizowanej - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) wynika nadto, że dopiero kontrola organu nadzoru budowlanego dokonana w dniu 26 czerwca 2014r. potwierdziła wykonanie w całości orzeczonego nakazu rozbiórki bramy. Powyższe oznacza, że również w dacie rozpoznawania przez organ II instancji odwołania skarżącego od decyzji wyrażającej sprzeciw wobec zgłoszenia, nie było potwierdzonego wykonania rozbiórki bramy a zatem oceniane przez drugą instancję zgłoszenie niewątpliwie dotyczyło robót zrealizowanych. Stwierdzenie zrealizowania robót budowlanych przed zakończeniem zarówno postępowania przed organem I instancji, jak i postępowania odwoławczego w sprawie sprzeciwu wniesionego przez organ I instancji, czyniło od początku bezprzedmiotowym to postępowanie Ivide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 13.08.2008r. sygn. VII SA/Wa 594/08). U podstaw sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowalnych z powodu niezgodności tych robót z przepisami, leży niezgodność planowanej inwestycji z przepisami prawa materialnego, a o takiej – w odniesieniu do zgłoszonego zamiaru wykonania bramy przesuwnej- wypowiedział się w przeszłości w sposób ostateczny organ nadzoru budowlanego i w sposób prawomocny sąd administracyjny. W okolicznościach sprawy zgłoszenie należało oceniać poprzez pryzmat wyrażonej art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego bezprzedmiotowości zgłaszania zamiaru wykonania robót już zrealizowanych. Mając powyższe na uwadze skargę jako bezzasadną Sąd oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na wniosek pełnomocnika z urzędu reprezentującego skarżącego, Sąd orzekł o przyznaniu mu wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy (art. 210 par. 1 w związku z art. 205 par. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).