II SA/Bk 823/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2017 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę Ostateczną decyzją Wójta Gminy J. z dnia [...] marca 2016 r., B. B. (powoływany w dalszej części uzasadnienia jako: "Skarżący") został uznany za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J., działając z upoważnienia Wójta, wystąpił do Prezydenta Miasta B., o zatrzymanie B. B. prawa jazdy w trybie art. 5 ust. 3 b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 169). Do wniosku dołączono ostateczną decyzję z dnia 8 marca 2016 r. uznaniu Skarżącego za dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych Prezydent Miasta B. – na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. – przekazał powyższy wniosek, według właściwości, Staroście B. Starosta B., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie, decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] orzekł wobec Skarżącego zatrzymanie prawa jazdy kat. B uzyskanego na podstawie decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] września 2015 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji powołał się na wniosek Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. i uznanie Skarżącego, ostateczną decyzją administracyjną, za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań. Odwołanie od tej decyzji złożył pełnomocnik Skarżącego zarzucając organowi I instancji: naruszenie art. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, polegające na wydaniu decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, w sytuacji gdy nie uchyla się on od zobowiązań alimentacyjnych w sposób uporczywy; naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie, przez co nie wyjaśniono w sposób rzetelny stanu faktycznego sprawy, co skutkowało wydaniem decyzji wyłącznie w oparciu o zgromadzony materiał bez należytej weryfikacji, czy toczyło się przeciwko skarżącemu postępowanie karne z art. 209 kk i w jaki sposób zostało zakończone,; brak wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia sprawy, w szczególności brak jakiejkolwiek analizy przyczyn niewypełnienia przez Skarżącego obowiązku alimentacyjnego i wydanie zaskarżonej decyzji w sposób automatyczny i niczym nieuzasadniony. Powołując się na powyższe zarzuty autor odwołania wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swej decyzji Kolegium wyjaśniło stan prawny dotyczący pomocy osobom uprawnionym do alimentów i stwierdził, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki, o których stanowi art. 5 ust. 5 ww. ustawy, nakładający na organy obowiązek zatrzymania dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy. W aktach sprawy znajduje się zarówno wniosek Wójta Gminy J. o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, jak też ostateczna decyzja Wójta Gminy J. z dnia [...] marca 2016 r. w sprawie uznania skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W ocenie organu odwoławczego spełnione zatem zostały przesłanki zobowiązujące organ l instancji do zatrzymania dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy. Organ odwoławczy wskazał również, że w dniu [...] sierpnia 2016r. do organu I instancji wpłynęło pismo Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J., potwierdzające, że Skarżący nadal pozostaje dłużnikiem alimentacyjnym, albowiem w okresie ostatnich 6 miesięcy dokonał wpłaty alimentów w miesiącach luty i lipiec 2016r. Stąd też wniosek o zatrzymanie prawa jazdy jest nadal zasadny. W ocenie organu odwoławczego przepisy prawa nie pozwalają na odstąpienie od wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, gdy zostaną spełnione przesłanki wymienione w art. 5 ust. 5 ww. ustawy. Odnosząc się do okoliczności wskazywanych w treści odwołania, co do zaistnienia przyczyn zaniechania regulowania alimentów na bieżąco, organ uznał, że pozostają one bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Podobnie Kolegium oceniło sytuację z postępowaniem prowadzonym na podstawie art. 209 kodeksu karnego, wskazując, że jego wynik nie determinuje żadnych czynności podejmowanych przez organ administracji publicznej działający w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Analizując zarzuty i argumenty zawarte w treści odwołania Kolegium uznało, iż skierowane są one na obalenie twierdzenia, iż strona jest dłużnikiem alimentacyjnym uchylającym się od zobowiązań, a to nie jest przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego. Stąd też okoliczności wskazywane przez pełnomocnika strony nie znajdują uzasadnienia dla zmiany stanowiska organu I instancji. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł pełnomocnik Skarżącego zarzucając jej naruszenie: 1. art. 2 pkt 2 i pkt 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, polegające na wydaniu decyzji w stosunku do osoby, której w rozumieniu przepisów ustawy nie można uznać za dłużnika alimentacyjnego przeciwko któremu egzekucja okazała się bezskuteczna, bowiem egzekucja prowadzona przeciwko obowiązanemu jest egzekucją skuteczną; 2. art. 5 ust. 3a w związku z art.5 ust. 3b pkt 2 oraz z art. 5 ust. 5 i 6 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, polegające na wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącemu, w sytuacji gdy nie uchyla się on od zobowiązań alimentacyjnych w sposób uporczywy, ani bez swojej winy, pracuje, współpracuje z organami, w związku z czym nie zachodzą przesłanki do zatrzymania prawa jazdy; 3. art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez brak wszechstronnego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie przez co nie wyjaśniono w sposób rzetelny stanu faktycznego sprawy, co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji wyłącznie w oparciu o zgromadzony materiał bez należytej weryfikacji czy toczyło się przeciwko skarżącemu postępowanie karne z art. 209 kodeksu karnego i w jaki sposób zostało zakończone, oraz 4. brak wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia sprawy, w szczególności brak jakiejkolwiek analizy przyczyn niewypełniania przez Skarżącego obowiązku alimentacyjnego (uzasadnionego niewłaściwym zachowaniem przedstawicielki ustawowej małoletniej E. B.- porwanie rodzicielskie, bezprawne kilkumiesięczne zaprzestanie kontaktów małoletniej ze skarżącym) i wydanie zaskarżonej decyzji w sposób automatyczny i niczym nieuzasadniony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości wykładni i zastosowania przepisów prawa. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad przeprowadzonego postępowania. W wyniku kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia prawa. Przedmiotem rozważań Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję organu l instancji o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jazdy. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 5 ust. 5 ustaw z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2016 r., poz. 169, dalej jako "ustawa"). Powołany przepis stanowi, że starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b. Wniosek określony w art. 5 ust. 3b to wniosek o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, kierowany przez organ właściwy dłużnika do starosty, w przypadku gdy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, wydana po przeprowadzeniu postępowania na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy, stanie się ostateczna. Zgodnie z powołanym przepisem organ właściwy dłużnika dołącza do wniosku odpis tej decyzji oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.). Z treści przepisu art. 5 ust. 5 ustawy wynika, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu nie jest decyzją uznaniową. Organ administracji publicznej obowiązany jest więc do jej wydania. Przy czym należy podkreślić, że organ nie dokonuje oceny spełnienia przesłanek określonych w art. 5 ust. 3 ustawy. W postępowaniu w sprawie zatrzymania prawa jazdy nie mogą być więc – wbrew temu czego oczekuje pełnomocnik Skarżącego - podnoszone zarzuty dotyczące postępowania o uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, prowadzonego na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy. W ocenie Sądu przepis art. 5 ust. 3b ustawy jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W przypadku, kiedy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji. Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 5 ust. 5 ustawy). Organ orzekający o zatrzymaniu prawa jazdy nie może natomiast ponownie weryfikować sytuacji materialnej i osobistej dłużnika, skoro tego rodzaju okoliczności powinny być uprzednio ustalone w odrębnym postępowaniu, dotyczącym uznania za dłużnika alimentacyjnego (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 14 października 2016 r. I OSK 287/15, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 2 czerwca 2016 r. II SA/Ol 473/16 – oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że wobec Skarżącego została wydana decyzja Wójta Gminy J. z dnia [...] marca 2016 r. uznająca go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, która stała się ostateczna w dniu [...] marca 2016 r. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że w sprawie zaistniały przesłanki, które w świetle art. 5 ust. 5 ustawy nakładają na organ I instancji obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Jak trafnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołany przepis jest bezwzględnie obowiązujący i w sytuacji spełnienia wymienionych w nim przesłanek nie pozostawia właściwemu organowi żadnego zakresu uznania administracyjnego, lecz obliguje go do wydania takiego rozstrzygnięcia. W świetle powyższego zarzut naruszenia art. 5 ust. 3 b i 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów należy uznać za bezzasadny, albowiem jak podkreślono już wyżej, organy nie były uprawnione do badania podnoszonych przez Skarżącego okoliczności dotyczących braku podstaw do uznania go za dłużnika alimentacyjnego, gdyż wykraczałoby to poza granice prowadzonego postępowania. Na uwzględnienie nie zasługuje też zarzut dotyczący nierozpatrzenia całości materiału dowodowego w sprawie. Wszystkie przedstawione przez Skarżącego argumenty zmierzają bowiem w istocie do podważenia zasadności wydania decyzji stwierdzającej, iż jest on dłużnikiem alimentacyjnym uchylającym się od zobowiązań. Tymczasem decyzja w tym przedmiocie wydana została przez właściwy organ w dniu [...] marca 2016r. i skutecznie doręczona Skarżącemu w dniu [...] marca 2016 r. W treści decyzji prawidłowo pouczono Skarżącego o środkach zaskarżenia, z czego jednak on nie skorzystał. Przytaczane zatem przez pełnomocnika Skarżącego okoliczności wzajemnych relacji panujących między stroną postępowania, a matką jego dziecka pozostają bez wpływu na wynik sprawy w zakresie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Przyczyny uchylania się od obowiązku płacenia alimentów nie mogą być bowiem przedmiotem rozważań Starosty rozstrzygającego sprawę zatrzymania prawa jazdy. Okoliczności wskazywane w toku postepowania odwoławczego mogłyby mieć co najwyżej znaczenie przy ocenie decyzji o uznaniu Skarżącego za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, która jednak nie stanowi w niniejszej sprawie przedmiotu skargi. Niezależnie od tego należy wskazać, że możliwość uchylenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy została przewidziana przez ustawodawcę w art. 5 ust. 6 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zgodnie z którym uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, zaś dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub nastąpiła utrata statusu dłużnika alimentacyjnego. Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.