II SA/Bk 826/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.),, sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 09 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. M. C. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w B. z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. K. M. C. rozpoczęła studia na Wydziale L. z Oddziałem S.A.M. w B. – kierunek lekarsko – dentystyczny w roku akademickim 1999/2000. Jak wynika z akt sprawy powtarzała I rok studiów w roku akademickim 2000/2001, a także V rok studiów - w 2005/2006, ale nie uzyskała wymaganego zaliczenia powtarzanego roku i decyzją Dziekana Wydziału z dnia [...] listopada 2006 roku nr [...]została skreślona z listy studentów. W roku akademickim 2006/2007 skarżąca była na urlopie dziekańskim z prawem do zaliczenia przedmiotów, jednakże wobec faktu niezaliczenia przedmiotów decyzją Dziekana Wydziału L. z Oddziałem S. i Oddziałem Nauczania w Języku Angielskim A. M. w B. z dnia [...] września 2007 roku nr [...] została skreślona z listy studentów. Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 roku K. M. C. wystąpiła o możliwość reaktywacji na V rok studiów, na co uzyskała zgodę i decyzją z dnia [...] października 2008 roku została ponownie przyjęta na V rok studiów w roku akademickim 2008/2009 z obowiązkiem wyrównania wskazanych w decyzji różnic programowych. Następnie pismem z dnia [...] października 2008 roku skarżąca wystąpiła z wnioskiem o udzielenie urlopu dziekańskiego na rok akademicki 2008/2009 z prawem udziału w zajęciach oraz przystępowania do zaliczeń i egzaminów przedmiotów wskazanych we wniosku. Skarżąca złożyła kartę egzaminacyjną w dniu [...] października 2009 roku. Wobec faktu, iż nie zaliczyła dwóch przedmiotów, tj. chirurgii stomatologicznej i chorób błony śluzowej, wniosła o zezwolenie na powtarzanie tych przedmiotów. Decyzją z dnia z dnia [...] października 2009 roku, nr [...]Dziekan Wydziału Lekarskiego z Oddziałem S. i Oddziałem Nauczania w Języku Angielskim U. M. w B. skreślił K. M. C. z listy studentów w oparciu o § 17 ust. 2 pkt 3 c Regulaminu Studiów Stacjonarnych U. M. w B. Na podstawie dokonanych ustaleń w sprawie, organ stwierdził, iż w/w nie ma możliwości powtarzania V roku po raz kolejny. W wyniku rozpoznania odwołania od powyższej decyzji złożonego przez K. M. C., Rektor U. M. w B. decyzją z dnia [...] listopada 2009 roku, nr [...]orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie organu niezaliczenie przez skarżącą po raz kolejny powtarzanych przedmiotów świadczy o braku postępów w nauce. Organ stwierdził jednocześnie, iż Regulamin studiów nie przewiduje jako szczególnej przesłanki uniemożliwiającej powtarzanie roku po raz kolejny, długotrwałej choroby dziecka, bądź innej osoby najbliższej studenta. Z powyższą decyzją nie zgodziła się K. M. C. i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 15 kwietnia 2010 roku sygn. akt II SA/Bk 40/10 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Dziekana U. M. w B. z dnia [...] października 2009 roku, stwierdzając, że obie decyzje zapadły z naruszeniem prawa materialnego. W uzasadnieniu Sąd zwrócił uwagę, że decyzje oparte na art.190 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym są decyzjami uznaniowymi, co oznacza, że organ jest zobowiązany w czytelny sposób, umożliwiający sądowi kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania. W ocenie Sądu to na organie dokonującym skreślenia z listy studentów ciążył obowiązek wykazania, że w danym wypadku zachodzi przesłanka ustawowa, o której mowa w art. 190 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. W realiach rozpoznawanej sprawy brak było natomiast w Regulaminie Studiów Stacjonarnych U. M. w B. określenia konsekwencji nieuzyskania zaliczeń przez studenta przebywającego na urlopie dziekańskim z prawem udziału w zajęciach oraz przystępowania do zaliczeń i egzaminów. W ocenie Sądu brak unormowań w powyższej mierze nie mógł zatem doprowadzić do sytuacji, w której uczelnia określa przesłanki skreślenia z listy studentów w sposób dorozumiały. Na skutek uprawomocnienia się powyższego wyroku Dziekan Wydziału L. z Oddziałem S. i Oddziałem Nauczania w Języku Angielskim U. M. w Białymstoku pismem z dnia [...] lipca 2010 roku poinformował skarżącą, że z dniem [...] października 2010 roku zostaje wpisane na listę studentów V roku (grupa 12) w roku akademickim 2010/2011 z obowiązkiem uczęszczania na zajęcia, uzyskania zaliczeń i zdania egzaminów z następujących przedmiotów: stomatologia zachowawcza z endodoncją, stomatologia dziecięca i profilaktyka stomatologiczna, protetyka, chirurgia szczękowo-twarzowa i onkologia, ortodoncja, otorynolaryngologia, choroby błony śluzowej, chirurgia stomatologiczna, oraz różnic programowych z przedmiotów: pierwsza pomoc medyczna z I roku, endodoncja przedkliniczna i protetyka z II roku studiów. Skarżąca została jednocześnie zobowiązana do zapoznania się z Regulaminem Studiów Stacjonarnych U. M. w B. oraz do odrobienia przedmiotu bezpieczeństwo pracy i ergonomia w stomatologii. Decyzją z dnia [...] lipca 2011 roku, nr [...] Dziekan Wydziału L. z Oddziałem S. i Oddziałem Nauczania w Języku Angielskim U. M. w B., działając na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z § 17 ust. 7 Regulaminu Studiów Stacjonarnych U. M. w B., skreślił K. M. C. z listy studentów U. M. w B. z powodu braku postępów w nauce oraz braku możliwości powtarzania po raz kolejny V roku studiów. W uzasadnieniu Dziekan wyjaśnił, że na skutek niedopuszczenia do sesji egzaminacyjnej z przedmiotów: stomatologia dziecięca i profilaktyka stomatologiczna, endodoncja przedkliniczna oraz bezpieczeństwo pracy i ergonomia w stomatologii, nie ma możliwości aby K. M. C. powtarzała po raz kolejny V roku studiów. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła K. M. C. zarzucając mu naruszenie: art.156 § 1pkt 2 kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo braku podstawy prawnej do jej wydania; § 17 Regulaminu Studiów Stacjonarnych poprzez nieuzasadnione uznanie, że odwołująca się w roku 2009/2010 powtarzała V rok studiów; § 17 ust. 7 Regulaminu poprzez bezzasadne uznanie, że spełnione zostały przesłanki opisane w tym przepisie; oraz art. 9 kpa poprzez jego niezastosowanie i niepoinformowanie o okolicznościach faktycznych, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. W ocenie pełnomocnika odwołującej się zaskarżona decyzja została też wydana przedwcześnie, albowiem studentka nie miała szansy przystąpienia do sesji poprawkowej trwającej do 20 września. W wyniku rozpoznania powyższego odwołania Rektor U. M. w B. decyzją z dnia [...] września 2011 roku, nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał na przepis art. 189 ustawy o szkolnictwie wyższym wyjaśniając, że podstawowym obowiązkiem studenta jest obowiązek uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów oraz składanie egzaminów, odbywanie praktyk i spełnianie innych wymogów określonych w planie studiów. Analogicznie obowiązki studenta zostały uregulowane w § 10 Regulaminu Studiów. Tymczasem, jak wynika z akt odwołującej się studentki, w tym z informacji skierowanych do Przewodniczącego Rady P. II roku Wydziału L., K. M. C. nie uczęszczała na zajęcia z przedmiotu bezpieczeństwo w pracy i ergonomia w stomatologii, a co za tym idzie nie została dopuszczona do zaliczenia. Z powodu braku też zaliczenia testowego odwołująca się nie uzyskała zaliczenia z przedmiotu stomatologia dziecięca i profilaktyka stomatologiczna. Ponadto, jak ustalił Rektor, studenta nie została również dopuszczona do zaliczenia z przedmiotu edodoncja przedkliniczna i protetyka. Brak postępów w nauce studentki został zatem stwierdzony jednoznacznie już na etapie zaliczeń przedmiotów i zajęć. Tym samym studentka nie spełniała warunków dopuszczania do sesji. Jak wynika zaś z § 13 ust. 6 Regulaminu Studiów zaliczenie zajęć obowiązkowych jest potwierdzeniem należytego przygotowania, obecności i aktywnego udziału w zajęciach oraz uzyskania pozytywnych ocen prac objętych tymi zajęciami. Tym samym, co podkreślił Rektor, aby mogło dojść do zaliczenia przedmiotu, muszą zostać spełnione łącznie wszystkie wskazane w tym przepisie przesłanki. Ponadto, jak stanowi § 13 ust.7 Regulaminu, zaliczenie przedmiotu kończącego się egzaminem, możliwe jest o ile student zaliczył zajęcia i uzyskał pozytywną ocenę na egzaminie końcowym. W rezultacie niezaliczenie zajęć tak z powodu nieuczestniczenia w nich, czy też z powodu nieuzyskania pozytywnych ocen prac objętych zajęciami skutkuje niezaliczeniem przedmiotu, a tym samym niedopuszczeniem do egzaminu. Wprawdzie regulamin przewiduje możliwość poprawienia oceny uzyskanej na zajęciach, jednakże tylko wtedy, gdy student wystąpi z taką prośbą w terminie 14 dni. W aktach odwołującej się brak jest natomiast informacji, że taki wniosek był składany, stąd też powoływane w odwołaniu zapisy regulaminu dotyczące egzaminów poprawkowych i sesji poprawkowej nie mogły mieć w niniejszej sprawie zastosowania. Tym bardziej, że zapisy te dotyczą wyłącznie egzaminów, a nie zaliczeń. W ocenie Rektora żadnego oparcia w dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie mają też zawarte w odwołaniu tezy, jakoby K. M. C. ustaliła z osobą prowadzącą zajęcia inny termin zaliczeń. Odwołująca nie informowała uczelni o takich problemach, a kwestia ta pojawiła się dopiero w odwołaniu. W aktach brak jest też jakichkolwiek sygnałów, że studentka nie mogła uczestniczyć w zajęciach nie ze swojej winy z powodu braku miejsc na zajęciach, problemów osobistych, czy nakładających się terminów, czy też innych przyczyn. Za nieprawdzie Rektor uznał również twierdzenie o wystąpieniu przez studentkę o wyrażenie zgody na studiowanie wg. indywidualnego toku studiów, albowiem w aktach brak jest takiego wniosku. Końcowo organ uznał, że niezaliczenie poza raz kolejny V roku studiów, zwłaszcza gdy stanowi to efekt m.in. nieobecności na zajęciach, jak i brak należytego opanowania materiału, niezbicie świadczy o braku postępów w nauce i zaistnienia podstaw do niezaliczenia zajęć. Nie może stanowić przesłanki do szczególnego traktowania studenta fakt, iż okoliczności skutkujące brakiem zaliczenia wystąpiły na V roku studiów. Tym bardziej, że studentka już kilkakrotnie otrzymała szansę ukończenia V roku studiów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja organu pierwszej instancji nie naruszyły prawa. Zarzuty zawarte w skardze nie znajdują potwierdzenia w interpretacji przepisów prawnych. Pierwszy z nich, dotyczący nieważności decyzji zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 7 Kpa, z uwagi na podpisanie jej nie przez Rektora U.M. w B. a przez Prorektora ds. Klinicznych i Kształcenia Podyplomowego – nie jest zasadny, bowiem w świetle § 47 Statutu U. M. w B. ustanowionego Uchwałą nr [...] Senatu U. M. w B. w dniu [...] maja 2008 roku w sprawie uchwalenia jednolitego tekstu znowelizowanego Statutu U.M. w B. – w razie nieobecności Rektora zastępuje go Prorektor – Pierwszy Zastępca, którego wyznacza Rektor. Konkretyzacja powyższego zapisu statutowego znalazła odbicie w piśmie Rektora z dnia [...] października 2009 roku (k. 17 akt sądowych), w którym Rektor powierzył Panu prof. dr hab. Z. M. obowiązki zastępcy Rektora U. M. w B. na okres od 1 października 2009 roku do 31 sierpnia 2012 roku, tym samym Pan Prof. dr hab. Z. M. był uprawniony do podpisania decyzji w zakresie należącym do właściwości Rektora, a więc i do podpisania zaskarżonej decyzji. Należy zauważyć, ze w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, który niniejszy skład orzekający akceptuje, iż w świetle art. 268 a Kpa organ administracji publicznej (w konkretnej sprawie – Rektor) może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwienia spraw w jego imieniu, w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych postanowień i zaświadczeń (np. II SA/Sz 621/08). Po dokonaniu analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i skonfrontowaniu powyższego materiału z obowiązującymi przepisami – Sąd uznał, że nie doszło również do naruszenia jakiegokolwiek z zapisów Regulaminu studiów stacjonarnych U. M. w B., wskazanych przez skarżącą w skardze wywiedzionej do tutejszego Sądu.Celem osiągnięcia dla siebie pozytywnych skutków prawnych skarżąca dokonała subiektywnej wybiórczej oceny tychże zapisów. I tak przekonanie Pani K. M. C., że mogła zaliczyć przedmioty do [...]września, a więc do końca sesji poprawkowej – nie znajduje potwierdzenia w zapisach Regulaminu Studiów Stacjonarnych. Organ odwoławczy słusznie stwierdza, że warunki zaliczenia roku określa § 13 Regulaminu. Zgodnie z jego treścią zaliczenie zajęć obowiązkowych potwierdza należyte przygotowania, obecności i aktywny udział w zajęciach przez studenta oraz uzyskania pozytywnych ocen prac objętych tymi zajęciami. Jak wynika zaś z § 13 pkt 7 Regulaminu – zaliczenie przedmiotu kończącego się egzaminem, możliwe jest tylko w sytuacji, gdy student zaliczył zajęcia i uzyskał pozytywną ocenę na egzaminie kończącym. Niezaliczenie zajęć z powodu nieuczestniczenia w nich lub nie uzyskanie pozytywnych ocen prac objętych zajęciami – skutkuje niezaliczniem przedmiotu – w konsekwencji niedopuszczeniem do egzaminu. Skoro Pani K. M. C., jak wynika z załączonych akt administracyjnych, nie uczęszczała na zajęcia z przedmiotu bezpieczeństwo w pracy i ergonomia w stomatologii – przez co nie została nawet dopuszczona do zaliczenia, a z powodu braku zaliczenia testowego – nie uzyskała zaliczenia z przedmiotu stomatologia dziecięca i profilaktyka stomatologiczna oraz nie została dopuszczona do zaliczenia z przedmiotu endodoncja przedkliniczna i protetyka – to należy uznać, że skarżąca nie mogła być dopuszczona do sesji. Dlatego też powoływanie się przez nią na zapisy Regulaminu dotyczące sesji poprawkowej, jak słusznie zauważył organ – są bezpodstawne. Regulamin Studiów Stacjonarnych U. M. w B. jednoznacznie stwierdza, że jedynie student, który zaliczył wszystkie zajęcia dla danego przedmiotu obowiązany jest do przystąpienia do egzaminu w okresie sesji egzaminacyjnej (§ 14 pkt 3, 4 i 7). W świetle powyższego tym bardziej nie zasadnym jest zarzucanie przez skarżącą naruszenia § 15 w zw. z § 4 Regulaminu w sytuacji – gdy zapis § 15 dotyczy egzaminów poprawkowych oraz wskazywania na fakt przedwczesnego wydania zaskarżonej decyzji przez Rektora w czasie trwania sesji – w sytuacji kiedy zgodnie z regulaminem nie mogła w niej uczestniczyć. W konkretnej sprawie bezspornym jest że Pani K. M. C. nie uzyskała wszystkich zaliczeń, które pozwalały jej przystąpić do sesji egzaminacyjnej. Podnoszone zarzuty nakładania się terminów zaliczeń, chorób skarżącej, problemów osobistych – nie znalazły żadnego odzwierciedlenia w materiale dowodowym. A więc nie naruszono także § 13 ust. 10 Regulaminu, bowiem Uczelnia nie miała żadnych sygnałów od skarżącej w przedmiocie usprawiedliwienia jej braku zaliczeń. Należy podkreślić, że Sąd oceniając całokształt materiału dowodowego zebranego przez organ w sprawie niniejszej – nie miał żadnych wątpliwości, iż skarżąca wyczerpała również przesłankę z § 17 ust. 12 Regulaminu poprzez ewidentny brak postępów w nauce. Sąd przypomina, że w myśl § 18 ust. 6 Regulaminu – student po reaktywacji powinien uczestniczyć we wszystkich zajęciach oraz uzyskać wszystkie wymagane zaliczenia z przedmiotów na roku studiów, na którym studiuje po reaktywacji. Pani K. M. C. mimo powrotu na uczelnię po orzeczeniu tutejszego Sądu w sprawie II SA/Bk 40/10, nie spełniła żadnej z przesłanek cytowanego powyżej zapisu Regulaminu. Nie przedstawiła także żadnych konkretnych dowodów na usprawiedliwienie swojego postępowania. Sąd nie uwzględnił również wniosku skarżącej o dołączenie do materiału dowodowego akt kilku innych studentów na okoliczność, zdaniem skarżącej, analogicznej sytuacji, w której organy uczelni zezwoliły na kontynuowanie studiów, bowiem nie można wywodzić korzystnych dla siebie skutków prawnych w sytuacji jeżeli inni studenci uzyskaliby zgodę na kontynuację studiów z naruszeniem Regulaminu, przy założeniu, że wyszczególnieni studenci byli rzeczywiście w analogicznej sytuacji jak skarżąca. Nie można zatem sanować decyzji niezgodnych z prawem, tylko dlatego że inne decyzje są wadliwe. Sąd podkreśla, że nie miał obowiązku badać merytorycznie akt studentów zgłoszonych przez skarżącą w sprawie niniejszej, dlatego też rozważania powyższe mają charakter wyłącznie hipotetyczny. Jeżeli skarżąca uważała, ze doszło do naruszenia prawa i ma na to dowody – może wykorzystać przysługujące jej środki prawne przed innymi organami, o czym może ją pouczyć szczegółowo jej pełnomocnik. Mając całokształt okoliczności na względzie Sąd, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami).