II SA/Bk 826/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia we wznowionym postępowaniu postanowienia w sprawie zwolnienia z kosztów rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę Postanowieniem z dnia [...].10.2017r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza S. z dnia [...].09.2017r. znak [...] uchylające, po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, postanowienie Burmistrza S. z dnia [...].12.2016r. znak [...] w sprawie zwolnienia z kosztów rozgraniczenia nieruchomości w kwocie 1750zł. ustalonych postanowieniem Burmistrza S. z dnia [...].04.2015r. znak [...] w sprawie ustalenia kosztów rozgraniczenia między nieruchomością oznaczoną jako działki ewid. Nr [...] z nieruchomościami sąsiednimi i zobowiązania Pana A. S. do uiszczenia ½ kosztów tj. kwoty 1750zł. Postanowienie to organ podjął w następującym stanie faktycznym i prawnym: W związku z przeprowadzonym postępowaniem rozgraniczeniowym dotyczącym działek o Nr ew. [...] z nieruchomościami sąsiednimi postanowieniem z dnia [...].04.2015r. znak [...] ustalił koszty rozgraniczeniowe i obciążył nimi skarżącego A. S. w kwocie 1750zł. Na wniosek skarżącego w dniu [...].12.2016r. organ I instancji wydał postanowienie o zwolnieniu go z kosztów rozgraniczenia wskazując, iż przy dochodzie wnioskodawcy w kwocie 401zł. i wydatkach na kwotę 500zł. wystąpiła niewątpliwie niemożność ich poniesienia, o której mowa w art. 267 k.p.a. W związku z uzyskaniem informacji o innych źródłach dochodu niewskazanych przez skarżącego organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...].12.2016r. znak [...] Burmistrz S. uchylił postanowienie w sprawie zwolnienia skarżącego z kosztów rozgraniczenia w kwocie 1750zł. Ponownie oceniając sytuację majątkową skarżącego organ wskazał, iż w roku 2016 otrzymał on dopłaty bezpośrednie z ARMiR w wysokości 6000zł., a zatem jego dochód był wyższy niż poprzednio przyjęty do oceny i mimo że jego sytuacja materialna jest trudna to nie powoduje zaistnienia niewątpliwej niemożności poniesienia kosztów, o której mowa w art. 267 k.p.a. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na powyższe postanowienie, w którym skarżący powoływał się na swoją trudną sytuację materialną związaną z wiekiem i brakiem pracy oraz na fakt, iż pracownik podczas pytania o jego sytuację majątkową nie zadał mu pytania o dopłaty bezpośrednie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wydało postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Tą nową okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy była okoliczność uzyskania dopłat bezpośrednich nieujawniona przez skarżącego, co wynika ze sporządzonego protokołu o jego stanie majątkowym z [...].12.2016r. Uzasadniało to wznowienie postępowania i ponowną ocenę sytuacji majątkowej w kontekście niewątpliwej niemożności poniesienia kosztów. Dokonując tej oceny organ stwierdził, że biorąc pod uwagę środki finansowe z uwzględnieniem kwoty 6000zł. z tytułu dopłat jakie posiadał skarżący nie było podstaw do przyjęcia, iż zachodziła niewątpliwa niemożność poniesienia kosztów przez skarżącego. Nie godząc się z tym postanowieniem skarżący wniósł skargę zarzucając jej: - naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez nieodniesienie się przez organ I instancji do wszystkich zarzutów zawartych w treści zażalenia z dnia [...].09.2017r. w tym zarzutu, iż pozostająca jego osobie kwota 196, 71zł. na miesięczne wyżywienie i inne nieplanowane wydatki wskazywała jednoznacznie, iż nie jest w stanie pokryć obciążających go kosztów postępowania rozgraniczeniowego, - naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez pominięcie przy rozpoznawania sprawy na etapie postępowania odwoławczego braku rozważenia przez organ I instancji tego, czy wysokość posiadanego przeze niego dochodu w roku 2016 nie dawała podstaw do częściowego zwolnienia go z obowiązku uiszczenia kosztów postępowania administracyjnego, a nadto braku rozważenia przedmiotowych okoliczności przez organ II instancji w trakcie rozpoznawania wniesionego zażalenia, - wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędną wykładnię treści art. 267 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie przez organ II Instancji, iż wydane postanowienie odpowiada prawu, z uwagi na posiadanie przez jego osobę bardzo skromnego dochodu z jednoczesnym pominięciem wysokości przedmiotowego dochodu i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte z zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zarzuty podniesione w skardze nie znajdują uzasadnienia. Trafnie organy przyjęły, iż zachodziła podstawa do wznowienia postępowania, wykazana została bowiem przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nową okolicznością, która istniała, a nie była znana organowi wydającemu postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów postępowania rozgraniczeniowego w dniu 26 grudnia było ujawnienie faktu uzyskania przez skarżącego dopłat bezpośrednich w roku 2016 w kwocie 6000zł. Zasadnie tedy organ po wznowieniu postępowania dokonał oceny sytuacji materialnej skarżącego w roku 2016 z uwzględnieniem ujawnionej okoliczności uzyskanej kwoty 6000zł. i wydał rozstrzygnięcie na podstawie art. 267 k.p.a. Z treści tego art. wynika, że organ może zwolnić stronę w razie ustalenia niewątpliwej niemożności poniesienia przez stron opłat i należności związanych z takim postępowaniem. Taką niewątpliwą niemożność organ stwierdził wydając postanowienie z dnia 26.12.2016r. o zwolnieniu skarżącego z kosztów, przy czym dokonał wówczas oceny bez uwzględnienia okoliczności uzyskania przez skarżącego kwoty 6000zł. z tytułu dopłat. Dokonując oceny możliwości poniesienia kosztów po wznowieniu postępowania organ stwierdził, że po doliczeniu dochodu z dopłat do ustalonych wówczas dochodów z gospodarstwa nie można przyjąć aby zachodziła niewątpliwa niemożność poniesienia przez skarżącego kosztów, ocenę tę Sąd podziela. Sytuacja majątkowa skarżącego jest z pewnością trudna, jednakże w świetle ustaleń organu nie było podstaw do przyjęcia, że zachodzi niewątpliwa niemożność poniesienia kosztów jak stanowi art. 267 k.p.a. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych niewątpliwa niemożność poniesienia kosztów, o których mowa w art. 267 k.p.a. zachodzi w sytuacji kiedy zostanie stwierdzony brak możliwości ich poniesienia przez stronę i fakt ten zostanie ustalony jako graniczący z pewnością o czym świadczy użyte przez ustawodawcę sformułowanie "niewątpliwa" (por. wyrok z dnia 1.07.2016r. sygn. akt II SA/Kr 175/16). Porównanie tylko wydatków z dochodami jak to czyni skarżący, przy czym nie uwzględnia on dochodów z gospodarstwa twierdząc, że są one wirtualne nie może stanowić o przyjęciu niewątpliwej niemożność poniesienia przez niego kosztów. W tych okolicznościach Sąd uznał, że dokonana ocena sytuacji majątkowej skarżącego jako niedającej podstawy do zwolnienia od kosztów na podstawie art. 267 k.p.a. jest prawidłowa co uzasadniało oddalenie skargi, zgodnie z art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.