II SA/Bk 83/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia od postanowienia z dnia [...] maja 2015 r. odrzucającego skargę kasacyjną w sprawie ze sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zgody na zajęcie nieruchomości p o s t a n a w i a odrzucić zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. odrzucono, sporządzoną własnoręcznie przez skarżącego, skargę kasacyjną od postanowienia z dnia [...] kwietnia 2015 r., odrzucającego jego skargę, stwierdzając naruszenie wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. W piśmie procesowym z dnia 5 czerwca 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie z dnia [...] maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Zgodnie z art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 175 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio. Przepis ten wprowadza w stosunku do zażalenia, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, dodatkowy wymóg formalny polegający na tym, że zażalenie w takim wypadku może sporządzić jedynie adwokat lub radca prawny. Wyjątki od tej zasady z mocy odesłania zawartego w zd. 2 cytowanego przepisu, zostały wskazane w art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. Oznacza to, że wymogu sporządzenia zażalenia na postanowienie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego nie stosuje się, jeżeli zażalenie to sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie w takim wypadku wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Tego rodzaju zażalenie może być też sporządzone przez doradcę podatkowego i rzecznika patentowego, ale tylko w określonych kategoriach spraw, tj. przez doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami, natomiast przez rzecznika patentowego – w sprawach własności przemysłowej. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że niedopełnienie warunku wynikającego z art. 194 § 4 p.p.s.a. jest brakiem, który nie podlega uzupełnieniu i skutkuje odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Ustawodawca, wprowadzając w 194 § 4 p.p.s.a. wymóg sporządzenia środka odwoławczego przez prawnika profesjonalistę kierował się przede wszystkim potrzebą udzielenia stronie, która nie zgadza się z zapadłym w jej sprawie orzeczeniem sądu pierwszej instancji, pomocy prawnej ze strony osób posiadających odpowiednią wiedzę prawniczą (por. np. postanowienia NSA: z 30 września 2004 r., OZ 474/04; z 23 września 2014 r., II GZ 522/14; z 19 grudnia 2014 r., I OZ 1177/14). Sporządzenie zażalenia na postanowienie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego albo osoby wymienione w art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. z zachowaniem określonych wymogów jest zatem warunkiem koniecznym dopuszczalności tego środka odwoławczego. W niniejszej sprawie postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 maja 2015 r. wraz z pouczeniem o dopuszczalności, sposobie i terminie do wniesienia zażalenia. W punkcie 5 tego pouczenia wskazano, że "zażalenie którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego (...)" (k. 91). Pomimo tego pouczenia skarżący złożył zażalenie sporządzone przez siebie osobiście. Nie wykazał przy tym, aby legitymował się uprawnieniami zawodowymi, które umożliwiają samodzielne sporządzenie tego sformalizowanego środka odwoławczego, jakim jest zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Z akt sprawy fakt ten w żaden sposób również nie wynika. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. sąd orzekł, jak w postanowieniu