II SA/Bk 84/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 maja 2008 r. sprawy ze skargi Z. Z. i L. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy 1. oddala skargę 2. przyznaje adwokatowi T. M. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B.) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżących wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną przez Z. i L. Z. decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] listopada 2007 roku nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku obory w zabudowie zagrodowej o docelowej obsadzie inwentarza do 100 DJP, budowie zamkniętego zbiornika na płynne odchody zwierzęce i budowie płyty gnojowej na terenie obejmującym działki nr [...] i [...] oraz części działek nr [...] położonych w miejscowości R. Gmina Z., które zostało zakończone ostateczną decyzją Wójta Gminy Z. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: W dniu [...] października 2007 r. Z. i L. Z. wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Podstawą prawną wniosku był art. 145 § 1 pkt 4 kpa wskazujący, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Wójt Gminy Z. odmówił Z. i L. Z. uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego ustalenia w/w warunków zabudowy na podstawie art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, gdyż wniosek został złożony po upływie 1 miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Zdaniem organu I instancji postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla działek nr [...] oraz części działek nr [...] położonych w miejscowości R. toczyło się zgodnie z obowiązującymi przepisami i z udziałem wszystkich stron. Ponadto organ podkreślił, iż w trakcie prowadzonego postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy Z. z dnia [...] kwietnia 2006 r. Z. i L. Z. nie byli stroną postępowania, ponieważ nie posiadali wówczas tytułu prawnego do nieruchomości nr [...] położonej w miejscowości R., która sąsiadowała z działkami na które została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Dopiero w wyniku postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] listopada 2006 r. sygn. akt [...]Z. i L. Z. uzyskali tytuł prawny do nieruchomości położonej w R. i było to ponad pół roku po zakończeniu postępowania i wydaniu przedmiotowej decyzji. Na tej podstawie organ I instancji uznał, iż Z. i L. Z. o budowie budynku o docelowej obsadzie inwentarza do 100 DJP, budowie zamkniętego zbiornika na płynne odchody zwierzęce i budowie płyty gnojowej na terenie działek nr [...] oraz części działek [...] położonych w R. oraz wydanej w związku z tym decyzji ustalającej warunki zabudowy, wiedzieli co najmniej od dnia [...] czerwca 2006 r., co wynika z ich pisma skierowanego tego dnia do Wójta Gminy Z. Cytując treść art. 148 § 1 kpa organ podniósł, iż przyjmując, że Z. i L. Z. stali się stroną postępowania w wyniku stwierdzenia zasiedzenia przez Sąd Rejonowy w Z., to wniosek o wznowienie postępowania o którym wiedzieli już wcześniej powinni złożyć najpóźniej w terminie jednego miesiąca, licząc od dnia w którym to orzeczenie stało się prawomocne. Termin ten minął bezskutecznie w dniu [...] stycznia 2007 r. Taki wniosek do organu I instancji wpłynął dopiero w dniu [...] października 2007 roku, dlatego też organ I instancji odmówić wznowienia przedmiotowego postępowania. Odwołanie od tej decyzji wnieśli Z. i L. Z. Podnieśli, że nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji warunkach zabudowy nieruchomości sąsiedniej ani też nie wiedzieli o żadnej decyzji dotyczącej inwestycji wzniesionej w odległości 10 metrów od ich domu. Podkreślili, iż każde miejsce w obejściu i w domu nasączone jest powietrzem nie nadającym się do oddychania. Podali także, iż prawo własności poszczególnych działek nie ma w tym przypadku znaczenia, gdyż wystarczy, by potencjalna strona wykazała swój interes prawny. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż podanie Z. i L. Z. o wznowienie postępowania nie może być uwzględnione z uwagi na naruszenie 1 miesięcznego terminu do złożenia takiego podania licząc od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania tj. dowiedziała się o decyzji. W związku z powyższym organ podniósł, iż postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Z. stwierdził, że z dniem [...] stycznia 2005 r. Z. i L. Z. nabyli przez zasiedzenie na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej własność nieruchomości o nr geodezyjnym [...] o pow. [...] ha położonej w miejscowości R. Postanowienie stało się prawomocne z dniem [...] grudnia 2006 r. Wnioskodawcy nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy nieruchomości sąsiedniej zakończonym decyzją ostateczną Wójta Gminy Z. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...]. Jednocześnie organ II instancji stwierdził, iż wydaniu decyzji strony dowiedziały się bez wątpienia z pisemnej informacji Wójta Gminy Z. z dnia [...] lipca 2006 roku, którą niewątpliwie otrzymały /mimo braku dowodu doręczenia/ co z kolei wynika z pisma stron złożonego w Urzędzie Gminy Z. dnia [...] stycznia 2007 r. W takiej sytuacji wniosek w wznowienie postępowania administracyjnego należało złożyć do dnia [...] lutego 2007 r. Skoro wniosek ten złożono dnia [...] października 2007 r. to nastąpiło to po upływie przewidzianego prawem terminu i nie mógł on zostać uwzględniony. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli Z. i L. Z. argumentując ponownie, iż postępowanie w przedmiocie wznowienie postępowania dotyczącego wydania decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] zostało przeprowadzone niezgodnie z prawem i z naruszeniem ich interesu. Skarżący podnoszą, iż wybudowanie obory wraz ze zbiornikiem na gnojowicę tuż obok nich uniemożliwia im prawidłowe korzystanie ze swoich budynków i zamieszkiwanie na tym terenie. Podkreślili ponadto, iż o całej procedurze związanej z wydaniem warunków zabudowy na tą inwestycję dowiedzieli się dopiero na początku miesiąca czerwca 2006 roku, zaś własność przedmiotowego gruntu nabyli na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] listopada 2006 roku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z mocy art. 61 § 3 kpa wniosek państwa Z. i L. Z. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy Z. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku obory w zabudowie zagrodowej o docelowej obsadzie inwentarza do 100 DJP, budowie zamkniętego zbiornika na płynne odchody zwierzęce i budowie płyty gnojowej na terenie obejmującym działki nr [...] i [...] oraz części działek nr [...] położonych w miejscowości R. Gmina Z. wszczął postępowanie administracyjne w tym przedmiocie. Podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Konieczność istnienia tego rodzaju instytucji proceduralnej powstaje na tle potrzeby rozwiązania takich sytuacji, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo, gdy powstały później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. W tych warunkach decyzje rozstrzygające ostatecznie sprawę administracyjną stają się wadliwe, jednakże charakterystyczną cechą ich wadliwości jest to, że nie tkwi ona wyłącznie w decyzji jako takiej, lecz wynika jako logiczny wniosek z zestawienia decyzji z pewnymi okolicznościami, inaczej mówiąc decyzja jest wadliwa ze względu na ujawnienie lub powstanie określonych faktów (Kodeks postępowania administracyjnego – komentarz, Cz. Martysz, G. Łaszczyca, A. Matan, Zakamycze 2005 do art. 145 kpa). Dodać jednakże należy, iż mimo samodzielności i odrębności procesowej postępowania, które jest prowadzone w sprawie wznowienia postępowania występuje ścisły związek między tym postępowaniem a wcześniejszym postępowaniem zwykłym, zakończonym decyzją ostateczną. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej merytorycznej decyzji. Prowadząc postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego organ ma jednak ustawowy obowiązek w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych żądania oraz to czy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 § 1 i § 2 kpa. Wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 149 § 3 kpa, może nastąpić tylko z trzech następujących przyczyn: podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną; podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 i 2 kpa; w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 kpa ( wyrok NSA II S.A. 1604/99 z 5.11.1999r. Lex nr 47257). Przechodząc na grunt niniejszej sprawie należy wskazać, iż trafnie uznały organy obu instancji, że doszło do przekroczenia terminu określonego w art. 148 § 2 kpa. Mając na uwadze bowiem podstawę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa słusznie organ przyjął, że należało odmówić wznowienia postępowania z racji niezachowania przez stronę terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o podstawę opartą na zarzucie niezapewnienia stronie udziału w tym postępowaniu, może nastąpić wyłącznie na wniosek tej strony, która w postępowaniu nie uczestniczyła, złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (vide: art. 148 § 2 kpa). Zbadanie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego jest przy tym bezwzględnym obowiązkiem organu, albowiem wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia przez stronę terminu do złożenia wniosku, stanowiłoby rażące naruszenie prawa jako godzące w zasadę ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Pojęcie dowiedzenia się o decyzji przy tym nie jest pojęciem tożsamym z doręczeniem decyzji. Jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyrokach: z dnia 10.03.2006r. sygn. II OSK 622/05 ( Wokanda 2006/7-8/72), z dnia 6.10.2000r. sygn. I SA 855/99 (Lex nr 54136) i z dnia 3.02.1998 sygn. I SA 769/97 (Lex nr 45129) Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy, zauważyć należy, że punktu widzenia dochowania przez skarżących terminu do żądania wznowienia postępowania z powołaniem się na podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa istotne jest udowodnienie przez stronę, że wiadomość o treści decyzji wydanej w postępowaniu, którego wznowienia się domaga, dotarła do niej miesiąc przed złożeniem wniosku. Trafnie organ II instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Z. stwierdził, że z dniem [...] stycznia 2005 r. Z. i L. Z. nabyli przez zasiedzenie na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej własność nieruchomości o nr geodezyjnym [...] o pow. [...] ha położonej w miejscowości R. Postanowienie to stało się prawomocne z dniem [...] grudnia 2006 r. Wnioskodawcy nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy nieruchomości sąsiedniej zakończonym decyzją ostateczną Wójta Gminy Z. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...]. Niemniej jednak już w dacie [...] lipca 2006 roku wiedzieli o tym, iż takie postępowanie się toczy (k. 24 akt administracyjnych organu II instancji). O decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] kwietnia 2006 roku wiedzieli już [...] kwietnia 2007 roku, co potwierdza przedłożone przez nich do Wójta Gminy oraz Przewodniczącego Gminy Z. pismo z tegoż dnia (k. 22 akt administracyjnych organu II instancji). Nawet zatem przyjmując najbardziej korzystny dla skarżących termin dowiedzenia się o decyzji – [...] stycznia 2007 roku – kiedy to złożyli pismo do Kierownika Delegatury Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Ł. (k. 22 akt administracyjnych organu I instancji) oraz przesłali to pismo do wiadomości innych organów, w tym Wójta Gminy Z., to złożenie wniosku o wznowienie postępowania w dniu [...] października 2007 roku nastąpiło ze znacznym przekroczeniem terminu określonego w art. 148 § 2 kpa. Końcowo jedynie należy zauważyć, iż decyzje w przedmiocie wznowienia postępowania nie mają charakteru uznaniowego a organy administracji są związane przesłankami określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym również terminami dotyczącymi złożenia takich wniosków i nie mogą w tym zakresie stosować żadnej dowolności. Mimo zatem, iż zaskarżona decyzja w ocenie skarżących jest niesprawiedliwa i krzywdząca, jako zgodna z powszechnie obowiązującym przepisami prawa jest prawidłowa. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę jako bezzasadną oddalił (art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności adwokata w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 22% stawki w kwocie 52,80 zł.